شعر لطف حق پروین اعتصامی با معنی + داستان و خوانش صوتی

شعر لطف حق از پروین اعتصامی، به داستان حضرت موسی اشاره دارد که قرار بود مانند نخست‌زادگان دیگر، توسط فرعون به قتل برسد. اما داستان نویسی شعر لطف حق و نثر این قصه نیز همانند شعر آن بسیار دلنشین است. پروین اعتصامی در شعر لطف حق صحنه‌ای را در قالب کلمات به تصویر می‌کشد که مادر موسی (ع) به فرمان پروردگار، او را داخل سبدی گذاشته و در رود نیل روانه می‌کند. زمانی که موسی به نیل روانه شد، خداوند به مادر ایشان وحی نازل کرد که محافظ فرزند او بوده و وی را از خطرات نجات خواهد داد. در ادامه این بخش ادبی ستاره، کلمات سخت شعر لطف حق را معنی کرده‌ایم و معنی این شعر دوست‌داشتنی را نیز برای‌تان نوشته‌ایم.

پیش از مطالعه مطلب، اشاره به این نکته که شعر لطف حق ژولیده نیشابوری با شعری که پیش روی شماست، متفاوت بوده و سروده زیبای دیگری از شاعری به این نام است، ضرورت دارد. 

شعر لطف حق پروین اعتصامی با معنی 

مادر موسی چو موسی را به نیل

در فکند از گفته رب جلیل

خود ز ساحل کرد با حسرت نگاه

گفت کای فرزند خرد بی گناه

گر فراموشت کند لطف خدای

چون رهی زین کشتی بی ناخدای

وحی آمد کاین چه فکر باطل است

رهرو ما اینک اندر منزل است

ما گرفتیم آن چه را انداختی

دست حق را دیدی و نشناختی

در تو تنها عشق و مهر مادری است

شیوه ما عدل و بنده‌پروری است

سطح آب از گاهوارش خوشتر است

دایه‌اش سیلاب و موجش مادر است

رودها از خود نه طغیان می‌کنند

آن چه می‌گوییم ما آن می‌کنند

ما به دریا حکم طوفان می‌دهیم

ما به سیل و موج، فرمان می‌دهیم

به که برگردی به ما بسپاریش

کی تو از ما دوست‌تر می‌داریش

معنی شعر لطف حق به صورت داستان

بیت اول و دوم) خداوند به مادر حضرت موسی (علیه السلام) فرمان داده بود که فرزند خود، یعنی حضرت موسی را در رودخانه نیل رها سازد و او را به جریان آب بسپارد. مادر حضرت موسی که در ساحل رودخانه ایستاده بود، به گهواره رها شده در آب کودک خود نگاه می‌کرد و با خود می‌گفت که ای کودک بی گناه من که در آب رها شده‌ای، چه بر سر تو خواهد آمد و این امواج تو را به کجا می‌برند و افسوس می‌خورد.

بیت سوم) او می‌گفت اگر خداوند تو را به فراموشی بسپارد و نظری به تو نیفکند، چطور می‌توانی از این کشتی بی‌ناخدا و این گهواره رها شده در آب، نجات پیدا کنی؟

بیت چهارم، پنجم و ششم) در همین لحظه از سوی پروردگار، وحی نازل شد که این افکار باطل و اشتباه را به سر راه نده. کودک تو (حضرت موسی) همین الان در خانه خویش است و ما به او نظر داریم.

وحی ادامه داد که شک و تردید به دل و قلب خود راه نده که این شک و تردید مانع از دیدن حقیقت می‌شود. حقیقت این است که تو در این عمل خویش به جای زیان، سود کرده و فرزند خویش را از خطر مرگ رهانیده‌ای. (به شکلی خداوند به مادر حضرت موسی اطمینان می‌بخشید که نگهدار فرزند اوست و موسی را از خطرات حفظ خواهد کرد.)

تو تنها از جهت عشق و محبت مادری خود به این ماجرا نگاه می‌کنی و تنها این احساسات در تو جای دارند، اما ما بندگان خود را مورد لطف قرار داده، عدالت را میان آنان اجرا می‌کنیم.

بیت هفتم) به خواست ما سطح آب این رودخانه از گهواره برای این کودک، بهتر و امن‌تر است. سیلاب رودخانه برای او حکم دایه را داشته و موج‌های آب نیز برایش نقش مادر را بازی می‌کنند. (این خواست خداوند است.)

بیت هشتم) رودخانه‌ها به اختیار خود طغیان نمی‌کنند و تحت فرمان ما هستند و هیچ ذره‌ای در آب خارج از فرمان ما (خداوند) جا به جا نخواهد شد.

بیت نهم) ما به دریا حکم می‌کنیم که چه زمان دچار طوفان شود و به سیل و و موج نیز ما هستیم که فرمان حرکت خواهیم داد و هیچ یک خارج از فرمان ما حادثه‌ای نخواهند داشت.

بیت دهم) بهتر است که به خانه خود بازگردی و این کودک را به امان ما بسپاری. مگر تو می‌توانی او را بیشتر از آن چه ما دوست داریم، دوست داشته باشی؟

معنی کلمات سخت لطف حق

• جلیل: بزرگوار، باشکوه، از صفات پروردگار
• خُرد: کوچک
• چون رهی: چگونه آزاد می‌شوی
• باطل: بیهوده
• بنده‌پروری: لطف و مهربانی با بندگان
• گاهوارش: گهواره او
• دایه: پرستار زن که کودکان را پرورش دهد و نگهداری کند. 
• طغیان: بالا آمدن آب دریا، سرپیچی، عصیان

قالب شعر لطف حق چیست؟

این شعر پرمعنی که سرشار از حکمت است، در قالب مثنوی سروده شده است. قافیه در شعر لطف حق برای هر بیت، قافیه‌ای جداگانه است که همین امر از مشخصه‌های بارز مثنوی به شمار می‌رود. 

شعر لطف حق پروین اعتصامی صوتی

در ادامه با کلیک روی لینک مشخص‌شده، می‌توانید فایل صوتی شعر لطف حق پروین اعتصامی کلاس چهارم را دانلود و گوش کنید.

شعر صوتی لطف حق

در پایان پیشنهاد می‌کنیم در ستاره بخوانید: شعر امید پروین اعتصامی به صورت داستان