با زندگی و آثار محتشم کاشانی، شاعر باز این چه شورش است، بیشتر آشنا شوید.
محتشم کاشانی از نامدارترین شاعران تاریخ شعر کلاسیک فارسی و یکی از برجستهترین چهرههای شعر آیینی در ادبیات ماست. نام او بیش از هر چیز با مرثیههای ماندگار در سوگ واقعه عاشورا و اهلبیت (ع) گره خورده است؛ آثاری که قرنهاست در مجالس عزاداری خوانده میشوند و همچنان در میان مردم جایگاه ویژهای دارند.
این شاعر بزرگ با زبان سوزناک و بیانی تاثیرگذار، توانست شیوهای تازه در سرایش مراثی مذهبی پدید آورد و آثارش را به بخشی ماندگار از فرهنگ و ادبیات عاشورایی ایران تبدیل کند. در ادامه با زندگینامه محتشم کاشانی، آثار، سبک شعری و جایگاه او در ادبیات فارسی بیشتر آشنا میشویم.
محتشم کاشانی کیست؟
محتشم کاشانی با نام کامل کمالالدین علی محتشم کاشانی در سال ۹۰۵ قمری متولد شد و همانطور که از نام خانوادگی این شاعر بزرگ برمیآید، اصالت وی به کاشان برمیگردد. دوره زندگی محتشم کاشانی با عصر حکمرانی سلسله صفویه بر ایران و سلطنت شاه طهماسب یکم مقارن بود.
مذهب محتشم کاشانی
محتشم کاشانی مسلمان و شیعهمذهب بود و ترکیببند معروف او که با «باز این چه شورش است» آغاز میشود، میان علاقهمندان به شعر آیینی طرفداران بسیاری دارد.
لقب محتشم کاشانی
محتشم کاشانی، مرثیهسرای معروف اهل بیت، به شمس الشعرای کاشانی ملقب است.
شغل محتشم کاشانی
محتشم کاشانی به شَعَربافی (از صنایع دستی ایران) اشتغال داشت و بزازی نیز زمینه دیگر فعالیت او برای کسب درآمد و گذران زندگی بود.
همسر و فرزندان محتشم کاشانی
محتشم کاشانی ازدواج کرده بود، اما از آنجایی که وی و همسرش نتوانستند صاحب فرزندی شوند، این ازدواج بیش از یک سال دوام نیاورد و نهایتا به جدایی انجامید. محتشم پس از آن همسر دیگری اختیار نکرد و تا پایان عمر مجرد ماند.
آغاز سرودن شعر محتشم کاشانی
محتشم کاشانی در سالهای نوجوانی به فراگیری دانشهای رایج زمان خود، بهویژه علوم دینی و ادبیات، روی آورد و در همین دوره با دقت و علاقه آثار شاعران برجستهٔ پیشین ایران را مطالعه و بررسی کرد. این آشنایی عمیق با متون ادبی، زمینهای شد تا استعداد شعری او بهتدریج شکوفا شود. سپس در سنین جوانی به دربار شاه طهماسب راه پیدا کرد و با سرودن قصیدهها و غزلهای دلنشین مورد توجه و حمایت شاه قرار گرفت و در زمانی کوتاه، به حلقه شاعران نامدار عصر خود پیوست.
محتشم با توجه به باورهای مذهبی و روحیهٔ شیعیاش، مسیر شعر خود را بیش از پیش به سوی سرایش اشعار دینی و مراثی اهلبیت (ع) سوق داد. این رویکرد با فضای مذهبی حکومت صفوی که در پی تقویت مذهب تشیع بود نیز همخوانی داشت و باعث شد آثار محتشم جایگاه ویژهای پیدا کند.
در ستاره بخوانید: اشعار معروف محتشم کاشانی، شاعر بزرگ آیینی
اساتید و شاگردان محتشم کاشانی
محتشم فنون شاعری را نزد «صدقی استرآبادی» آموخت و بعدها خود نیز شاگردان بسیاری مانند تقیالدین محمد حسینی، نویسندهٔ «خلاصهالشعار»، صرفی ساوجی، وحشتی جوشقانی و حسرتی کاشانی را تعلیم داد.
سبک محتشم کاشانی
محتشم کاشانی پیرو سبک وقوع بود و زبان شعر او ساده و دور از اغراق است. اشعار محتشم کاشانی برای امام حسین و سایر سرودههای او به تاسی از مکتب وقوع، بیانی صریح، ظریف و بیپیرایه دارد.
مرثیهسرایی محتشم کاشانی
محتشم نخستین مراثی خود را پس از درگذشت برادرش سرود و با کلامی لطیف و سوزناک، از داغ فراغ و اندوه دل خود سخت گفت. پس از آن، بخش مهمی از آثارش به مرثیههای واقعهٔ کربلا، عاشورا و بیان مصائب اهلبیت اختصاص یافت. تعداد زیاد اشعار مذهبی محتشم کاشانی باعث شده بسیاری او را بزرگترین مرثیهسرای شیعه تاریخ ادبیات فارسی قلمداد کنند.
همچنین ببینید: شعر محتشم کاشانی صوتی باز این چه شورش است
آثار محتشم کاشانی
اشعار محتشم کاشانی پس از درگذشت این شاعر توسط یکی از شاگردانش گردآوری و در قالب مجموعهای هفتگانه تنظیم شد. این مجموعه بخشهای گوناگونی از آثار او را در بر میگیرد که شامل غزلها، قصیدهها، قطعات، رباعیها، مثنویها و نیز ترکیببندهای مشهور وی است. در ادامه اسامی بقیه تالیفات وی را میخوانید.
- کتاب جلالیه محتشم کاشانی (به نثر)
- کتاب نقل عشاق (به نثر)
- صبائیه (به نظم)
- شبائیه (به نظم)
- شیبیه (به نظم)
- معمیات
- کتاب محتشم کاشانی در زمینه ماده تاریخها
درگذشت محتشم کاشانی
محتشم کاشانی سال ۹۹۶ در ۹۱ سالگی در زادگاه خود کاشان درگذشت و مقبره او نیز در شهر کاشان واقع شده است.
داستان خواب محتشم کاشانی
در پایان، داستان خوابی که نقل شده محتشم کاشانی درباره امام علی دیده بود را میشنوید.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.