دانستن دلیل نام گذاری نهم ذی الحجه به نام روز عرفه و اینکه چرا در تقویم چنین روزی داریم، مطمئنا برایتان جالب خواهد بود.
نهم ذی الحجه با فضیلتترین روز سال است اما چرا این روز “عرفه” نام گرفته و در این روز چه اتفاقی افتاده است؟ مطالعه این مطلب به شما کمک میکند با عظمت این روز بیشتر آشنا شوید و با به جا آوردن اعمال روز عرفه از برکات آن بهرهمند گردید.
نام عرفه از کجا آمده است؟
دربارهی اینکه چرا این روزِ مهم، عرفه نامیده شده است، چند دیدگاه وجود دارد که هر کدام به نکتهای ظریف اشاره میکنند. دانستن این ریشهها به ما کمک میکند تا عظمت این روز را بهتر درک کنیم. یکی از دلایل اصلی این نامگذاری، ریشهی کلمه “عرفه” در معنای شناخت و آگاهی است. عرفه، روزِ رسیدن به شناخت و معرفت است.در روز عرفه، حاجیان در صحرای عرفات گرد هم میآیند تا ضمن شناختِ خداوند و عظمت او، بخودشان را نیز بهتر بشناسند. اعتراف به گناهان و طلب آمرزش، بخشی از این شناخت است.
عدهای معتقدند این نام از واژهای به معنی دیدن و مشاهده کردن گرفته شده است. در این روز، در صحرای عرفات، فرصتی پیش میآید تا انسان به تماشای نشانههای قدرت خداوند در آفرینش بنشیند و این مشاهده، راه را برای شناخت بیشتر باز میکند. برخی دیگر، نام عرفه را به توقف حاجیان در مکانی مشخص به نام “عرفات” مرتبط میدانند. این توقف، فرصتی برای تفکر، شناخت و رسیدن به درک عمیقتر است. روایاتی نیز وجود دارد که میگوید در این روز حضرت جبرئیل (ع)، مناسک حج را به حضرت ابراهیم (ع) آموزش میدهد و هر بار از ایشان میپرسید که آیا مناسک را یاد گرفتهاند؟ و ابراهیم (ع) پاسخ مثبت میداد. این پرسش و پاسخها، که در آن “شناختن” نقش کلیدی داشت، باعث شده است این روز عرفه نام بگیرد.
عرفات کجاست؟
عرفات، که به آن صحرای عرفات یا سرزمین عرفات نیز گفته میشود، دشتی وسیع و بیابانی است که در حدود ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر مکه در کشور عربستان سعودی قرار دارد. این مکان یکی از مهمترین بخشهای مراسم حج تمتع برای مسلمانان به شمار میرود.
مهمترین دلیل اهمیت عرفات، “وقوف در عرفات” است که در روز نهم ذیالحجه، یعنی روز عرفه، انجام میشود. حاجیان باید از ظهر شرعی تا غروب آفتاب این روز را در این منطقه سپری کنند و به دعا، نیایش، توبه و طلب بخشش از خداوند بپردازند. این وقوف، رکن اصلی حج محسوب میشود و بدون انجام آن، مراسم حج تکمیل نمیشود. هر ساله میلیونها مسلمان از سراسر جهان با نژادها، زبانها و فرهنگهای گوناگون، در عرفات گرد هم میآیند. آنها در یک زمان واحد، رو به قبلهی الهی، ندای “لبیک اللهم لبیک” سر میدهند. این تجمع باشکوه، نمادی از وحدت و برادری در دین اسلام است و فرصتی برای کسب معرفت و خودشناسی فراهم میآورد.
در روز عرفه چه اتفاقی افتاد؟
طبق روایات معتبر شیعه و سنی، آیه الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا (امروز دین شما را برایتان کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان دین برای شما پسندیدم.) در روز عرفه سال دهم هجری قمری، هنگامی که پیامبر اسلام (ص) در حال ادای مناسک حج (حجة الوداع) بودند، بر ایشان نازل شد. خداوند با نزول این آیه در قرآن کریم، نعمت خود را بر مسلمانان کامل گردانید و دین اسلام را به عنوان آخرین و کاملترین دین الهی معرفی کرد.
این واقعه در سال دهم هجری قمری، در حجهالوداع و در روز عرفه رخ داد. روز عرفه به طور کلی روزی است که در آن درهای رحمت الهی گشوده میشود و فرصتی برای دعا، توبه، استغفار و طلب مغفرت از خداوند است. از این رو، بسیاری از مسلمانان تلاش میکنند تا با انجام اعمال مخصوص این روز مانند زیارت امام حسین (ع)، غسل روز عرفه و دعای عرفه، از فضیلتهای معنوی آن بهرهمند شوند.
امام حسین (ع) و عرفه
اعمال روز عرفه بسیار زیاد هستند اما دعای روز عرفه امام حسین (ع)در این روز جایگاهی ویژه دارد. امام حسین در آخرین عرفه عمرشان، با نهایت خضوع و خشوع، رو به کعبه ایستادند و دعای خود را با سپاس خداوند آغاز کردند:
«سپاس خداوندى را سزاست كه چيزى قضايش را دور نمیسازد و از عطا و بخشش او جلوگيرى نمیكند و هيچ آفريننده اى آفرينش او را ندارد و او سخاوتمندى بیانتهاست.»
ایشان سپس به نعمتهای بیکران الهی، از جمله محبت مادران و دایهها، اشاره کرده و ناتوانی خود را در شکرگزاری کامل این نعمتها بیان نمودند.
عرفه در سیره معصومین علیه السلام
پیامبر گرامی اسلام روز عرفه به هنگام غروب آفتاب در حال نیایش بود و در حالی كه چشمان مباركش پر از اشك بود در آخرین كلامش فرمود ای بهترین سؤال شده و بخشندهترین عطابخش و مهربانترین مهربانان رحمت خود را بر من فرو ریز.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.