علائم و روش درمان وسواس فکری و عملی

درمان وسواس فکری و عملی کار مشکلی است. وسواس اختلالی است که در آن فرد افکار و ترس‌های غیر منطقی‌ دارد که باعث بروز رفتارهای کلیشه‌ای می‌شوند.
وسواس فکری و عملی

ستاره | سرویس روانشناسی – وسواس فکری و عملی یکی از انواع بیماری های روانی است که اگر نسبت به درمان آن زود اقدام کنید، به راحتی قابل درمان است؛ در این مطلب علائم و راه های درمان وسواس فکری و عملی را بخوانید.

 

وسواس، بیماری وسواس، نظافت و تمیزی، گرفتاری های روانی،

 

تعریف وسواس فکری عملی 

وسواس فکری – عملی اختلالی است که در آن فرد بیمار افکار و ترس های غیر منطقی‌ای دارد که این افکار باعث رفتارهای کلیشه ای در او می شوند. در بسیاری از موارد اگر فرد فقط وسواس فکری یا فقط وسواس عملی داشته باشد باز هم به بیماری او وسواس فکری – عملی می‌گویند. 

در اختلال وسواس فکری – عملی، بسیاری از مواقع شخص بیمار ممکن است خودش متوجه نباشد که وسواس‌هایش غیرمنطقی هستند و سعی می‌کند افکار وسواس گونه‌ی خود را نادیده بگیرد. معمولا این کار هم فایده‌ای ندارد و استرس و اضطراب فرد را بیشتر می‌کند و در نهایت بیمار در مورد احساس استرس خود هم دچار وسواس می‌شود.


وسواس انواع و اقسام مختلفی دارد اما مرسوم ترین نوع آن حول و حوش موضوعاتی مثل پاکیزگی است. فردی که وسواس پاکیزگی و نظافت دارد همیشه از آلودگی می‌ترسد و ممکن است دست‌هایش را آنقدر بشوید که زخم و خشک شوند. در بیماری وسواس با اینکه فرد تلاش می‌کند افکار آزار دهنده را نادیده بگیرد این افکار باز هم به سراغ او می‌آیند و فرد ممکن است برای آرام کردن خودش به رفتار آیینی خود روی بیاورد و این دور باطل در بیماری وسواس فکری دوباره تکرار می‌شود.

 

علائم بیماری وسواس

علائم اختلال وسواس فکری – عملی اغلب هم شامل وسواس فکری و هم وسواس عملی می شود. ولی ممکن است فرد تنها دچار وسواس فکری یا فقط وسواس عملی باشد. تقریبا یک سوم از افرادی که دچار مشکل وسواس فکری – عملی هستند ممکن است مشکلاتی مثل حرکات ناگهانی بدن یا تیک های عصبی داشته باشد.

 

علائم وسواس فکری

فردی که دچار وسواس فکری شده است، تصورات و افکار ناخواسته و کلیشه‌ای دارد که این افکار باعث بروز استرس و اضطراب در او می شود و بیمار برای رهایی از این افکار به رفتار آیینی یا انجام اقداماتی وسواس گونه روی می‌آورد. این افکار معمولا زمانی سراغ فرد می‌آیند که مشغول انجام کارهای دیگری است.

موضوعات مربوط به وسواس فکری شامل موارد زیر می شوند: 

  1. ترس از آلودگی و کثیف بودن
  2. منظم و خوب انجام شدن کارها
  3. افکار ترسناکی درمورد آسیب به خود و دیگران
  4. افکار ناخواسته در مورد مسائل جنسی یا مذهبی و پرخاشگری

علائم و نشانه های وسواس فکری شامل موارد زیر می شود: 

  1. فرد بیمار دائما ترس این را دارد که با دست زدن به وسایل اطرافش یا دست دادن به دیگران دستش آلوده می شود.
  2. شک کردن به اینکه در را قفل یا بخاری را خاموش کرده یا خیر
  3. ترس شدید وقتی وسایل اطرافش مرتب نباشند.
  4. تصور اینکه به خودش یا شخص دیگری آسیب زده است.
  5. شخص دائما در مورد کارهایی که کرده و حرف هایی که زده است فکر می کند که مناسب بوده اند یا خیر
  6. از شرایطی که وسواس او را بدتر می کند مثل دست دادن با دیگران خودداری می کند.
  7. افکار جنسی و استرس در مورد آن

 

علائم وسواس عملی

وسواس عملی به به رفتارهای کلیشه ای می گویند که فرد بیمار انجام می دهد. این رفتارهای کلیشه ای برای این انجام می شوند که از رفتار فکری فرد جلوگیری کنند یا آنها را کاهش دهند یا از اتفاقات بدی که شخص فکر می کند ممکن است بیفتند جلوگیری کند. وسواس عملی باعث آرامش فرد نمی شود و اثر آن موقتی است. فرد بیمار ممکن است برای رهایی از وسواس فکری و اضطراب خود قوانینی را برای خودش در نظر بگیرد و آنها را دنبال کند ولی این اقدامات وسواس گونه از نظر عقلی به پیشگیری از اتفاقاتی که بیمار از آن ها ترس دارد کمکی نمی کنند.

برخی از رایج ترین انواع وسواس عملی عبارتند از: 

  • شستن و تمیز کردن
  • حساب و کتاب کردن
  • چک کردن
  • اطمینان حاصل کردن
  • دنبال کردن یک روتین سخت
  • وسواس در نظم و ترتیب

علائم وسواس عملی شامل موارد زیر می شود:

  1. بیمار آنقدر دستش را می شوید تا دستانش آسیب می بینند.
  2. دائما چک می کند که درها را قفل کرده است یا خیر
  3. اجاق گاز و بخاری را چک می کند تا ببیند آنها را خاموش کرده است یا خیر
  4. حساب و کتاب خود را دائما تکرار می کند
  5. یک کلمه یا عبارت را دائما تکرار می کند
  6. دائما وسایل خانه را مرتب می کند تا سرجایشان باشند 

این علائم به صورت خفیف در فرد شروع شده و به مرور زمان شدید می شوند. اگر فرد دچار استرس شود علائم او بدتر می شوند. اختلال وسواس فکری – عملی اختلالی است که در تمام طول عمر فرد او را درگیر می کند و ممکن است خیلی شدید باشد و روی زندگی او تاثیر بدی بگذارد. اغلب بزرگسالان خودشان متوجه می شوند که وسواس های آنها عادی نیست و مشکل دارند ولی کودکان همیشه متوجه مشکلشان نمی شوند.

 

علائم و روش درمان وسواس فکری و عملی

 

روش درمان بیماری وسواس

مصرف دارو برای درمان وسواس اجباری یکی از مراحل مهم در فرایند بهبودی بیمار است. برای درمان اختلال وسواس از داروهایی در گروه سروتونین استفاده می‌شود. این داروها که اصطلاحاً آنها را مهارکنندهٔ انتخابی بازجذب سروتونین می‌نامند، مقدار ترشح سروتونین در مغز را افزایش می‌دهند. در مغز بیماران مبتلا به اختلال وسواس اجباری، سروتونین بسیار کمی ترشح می‌شود و یا مقدار ترشح شده توسط عصب‌های پیش سیناپس جذب و نابود می‌شود.

تبلیغات در ستاره


این داروها همانطور که از نامشان پیداست، از بازجذب یا دفع سروتونین در مغز جلوگیری می‌کنند. این دفع در محل سیناپس‌ها اتفاق می‌افتد یعنی جایی که سلولهای عصبی (نورون‌ها) به یکدیگر متصل هستند. سروتونین یکی از مواد شیمیایی در مغز است که پیامهای عصبی را از یک نورون به نورون دیگر در طول سیناپس‌ها منتقل می‌کند. از این داروها در درمان افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات خلقی نیز استفاده می‌شود. SSRIها میزان تراکم سروتونین در سیناپس‌ها را افزایش می‌دهند. آنها این کار را با جلوگیری از بازجذب سروتونین در سلول عصبی که یک پالس مغزی را منتقل می‌کند انجام می‌دهند. بازجذب سروتونین عامل پایان یافتن تولید سروتونین جدید است.

از جمله داروهای رایجی که برای درمان اختلال وسواس اجباری تجویز می‌شوند و در گروه SSRIها جای می‌گیرند، می‌توان به فلوکستین (Fluoxtine)، سرترالین (Serteraline)، سیتالوپرام (Citalopram)، پاروکستین (Paroxetine) و اسیتالوپرام (Escitalopram) اشاره کرد. در درمان اختلال وسواس اجباری همچنین از دارویی‌هایی چون اولانزاپین (Olanzapine) و رسپریدون (Respridone) استفاده می‌شود. این گروه از داروها معمولاً بازخورد بسیار خوبی در درمان وسواس فکری می‌دهند و اثرات جانبی بسیار کمی دارند. سردرد، کم‌خوابی، اسهال و هیجان از جمله اثرات جانبی این داروها هستند.

 

پیشگیری از بروز وسواس

هیچ راه مطمئنی برای پیشگیری یا درمان وسواس فکری قبل از بروز آن وجود ندارد، ولی هرچه زودتر درمان وسواس شروع شود، از بدتر شدن آن جلوگیری می شود.

منبع:  شفاجو ، خانه روانشناسی ایران



50 نظر
  1. سلام.من با اینکه از بتا دادم‌و بی بی چکمم منفی بوده باز وسواس دارم نکنه حامله باشم اونم از یه رابطه بدون دخول. حتی سه بار هم‌پریود شدم ولی جون خونریزیم کم بوده و بعد اخرین پریودی زیر دلم درد داره همش میگم نکنه نشانه بارداری باشه. باید چیکار کنم ؟

  2. سلام وخسته نباشید حدود ۱۳ سال وسواس فکری دارم البته الان فهمیدم که بیماری تا حالا فکر میکردم طبیعی فکرام.۱۰ سال پیش از روی بی اطلاعی از ژیلت یکی از فامیلها استفاده کردم بعدش که در مورد ایدز اطلاع پیدا کردم استرس شدیدی پیدا کردم وهمانا شد که دچار اضطرابهای شدید شدم ازمایشم دادم ولی دیگه به هرچیزی وسواس پیدا کردم تا اینکه ۵ سال برادرم که مجرد از مسواکم استفاده کرد ادمی که بهداشت واصلا رعایت نمیکنه وممکنه که رابطه های جنسی هم داشته باشه دیگه بعد از اون حال روحیم بدتر شد بعد چند سال ازش خواستم ازمایش بدم منفی بود ولی بارم همش دو به شکم که دوباره از مسواکهای بقیه استفاده کنه دوباره رابطه های بد داشته باشه و…..چه کنم تروخدا راهنماییم کنید

    • توجه به این موضوع که این گونه رفتارهای شما به دلیل وجود وسواس فکری است خود پیشرفت مهمی در روند درمان می باشد. باید به این نکته توجه داشته باشید که صرفنظر از شکل ظاهری رفتاری که از شما بروز می کند و یا موضوعی که مورد حساسیت شما قرار می گیرد، رفتارهای وسواس گونه به دلیل وجود یک اختلال در مغز بوجود آمده اند که ریشه اصلی مشکل است و باید در روند درمان وسواس مورد توجه قرار داده شود. خوشبختانه درمان وسواس معمولا با خواست و همکاری خود شخص امکان پذیر می باشد. جهت شروع روند درمان می توانید به یک روانشناس مراجعه کنید.

  3. با سلام

    بنده همش به گدشته فکر می کنم که آیا این کار انجام شده یا نه؟

    نمیدونم این کار من به وسواس ربط داره یا نه؟

  4. با سلام

    من تازه نامزد كردم وبعد ازدواجم متوجه شدم نامزدم وسواس فكري داره خيلي بهم در مورد حتي خط چشمم كه كج يايه لكه كوچيك كه بادست پاك ميشه يا حتي عينكي هستم (درموردخودش هم اينطوريه)اينكه قبل ازدواج هم كه إينو ميدونست گير ميده واقعا عذاب ميكشم نميتونم تحملش كنم فقط خواهشي كه داشتم اينه كه من چه كمكي ميتونم بهش بكنم يا ايا واقعا با داور ميشه خوب شه؟

    ممنونم ازتون

  5. سلام من‌هم از وسواس فکر خیلی رنج بردم و میبرم حدود ۱۵ ساله من به روانپزشک مراجعه کردم ایشان تو این مدت چند سال برا من داروهای زیادی تجویز کردن از جمله سیتالوپرام سرترالین الانزاپین ترانکپین و دوز ان را زیاد کردن ولی وسواس من کامل از بین نرفت ساید احساس راحتری میکردم ولی باز شروع میشدن الان حدود ۴ ماه قرصم رو تغییر دادن به فلووکسامین ۱۰۰ روزی دو تا خوب بودم تا حد زیادی ولی دوباره شروع شد راجب موضوع های مختلف ایشان هر سری بامن زیاد درباره این موضوع حرف نمیزنن فقط میگن اوضاع فکریت چطوره و فقط . واقعا من خسته شدم دبگه بریدم چون همش اضطراب و دوری و ترس از دست دادن همسرم که خسته بشه ازم واقعا اگه راه دیگه ای هست یا اگه من دکترم رو عوض کنم بعتر میشه بهم بگین ممنونم منتظر جواب شما هستم من از کرمانشاه هستم اگه دکتر خوبی هم هست در این ضمینه تخصص داشته باشه ممنون میشم معرفی کنین سپاس از شما

    • معمولا درمان وسواس علاوه بر دارودرمانی به جلسات تراپی نیز نیاز دارد. در صورتی که احساس می کنید به جلسات تراپی و اصلاح الگوهای فکری شما در این زمینه پرداخته نمی شود، می توانید به یک مشاور روانشناس یا یک روانپزشک جدید مراجعه کنید ولی به هیچ عنوان داروها را خودسرانه قطع نکنید و سابقه مصرف دارو را نیز به پزشک جدید گزارش دهید.

  6. با سلام من وسواس فکری شدیدی دارم مثلا تا چند وقت پیش فکر میکردم به بیماری ایدز دچار شده ام بعد به مسائل دینی فکر میکنم و هرکاری میکنم از ذهنم خارج نمی شود در سر کلاس هم هرچه قدر روی یک سوال تمرکز میکنم بازهم افکارم به جایی دیگری پرت میشود لطفا کمکم کنید دیگه دارم دیونه میشم

  7. باسلام وخسته نباشیدخدابده قوت والاچی بگم منم تمام مشکلاتی که دوستان نوشتن همه رودارم حتی بیشترکه الان مغزم کارنمیکنه بخام بشینم بنویسم فقط ازخدامیخام عزیزانی که این جورمشکلات روحی رودارن خوب شوندوخودمم اگه واقعاخوب شدنی نیستم خدامرگم روبرسونه چون حسابی خسته شدم وحسابی ناامیدناامیدم….

  8. وسواس فکری مذهبی شدید دارم درباره توهین به امامان مقدسات راهنمایی کنید ممنون

  9. سلام مدتی ست که نسبت به خاموش بودن اجاق گاز یا قفل در خانه یا ماشین بسیار حساس شده ام طوری که ناخواسته و برخلاف خواسته خودم مجبور به تکرار این کارها میشوم تا اطمینان دوباره پیدا کنم البته این حس ها هنوز خفیف هستند ولی از قبل بیشتر شده اند راه حل پیشنهادی شما چیست؟ایا میتوانم بدون پزشک خودم از این وسواس جلوگیری و این بیماری رو درمان کنم؟

  10. سلام خسته نباشيد من بعد از يه اتفاقي كه تو سن ٢٢سالگي برام افتاد بدش دچار وسواس فكري شديد شدم بدش اون فكرا مدام تغيير ميكر تا الان كه 27هستم ادامه داره اما خيلي كم و قابل كنترل هست ميخوام بدونم اين بيماري تو من ارثي بوده يا بر اثر اتفاق ايجاد شده اگه ميشه در مورد ارثي بودن يا اكتسابي بودنش توضيح بديد ممنون ميشم

    • همانطور که خودتان گفتید ظاهرا یک اتفاق باعث بروز وسواس فکری در شما شده است و این احتمال ارثی بودن آن را پایین می‌آورد ولی از آنجا که وسواس می‌تواند زمینه ارثی نیز داشته باشد ممکن است شما به علت داشتن زمینه ارثی پس از آن اتفاق دچار حالات وسواس فکری شده باشید. برای بررسی دقیق‌تر نیاز است به یک متخصص مراجعه نمایید تا با بررسی پیشینه خانوادگی شما در این زمینه پاسخ دقیق‌تری به شما ارائه دهد.

1 2 3

نظر شما چیست؟

ستاره
Logo
ثبت نام رایگان در سایت
عضویت در سایت
تعییر رمز عبور