تاریخ انتشار: ۲۳ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۱:۳۵
کد خبر: ۶۳۸۴
تعداد نظرات: ۶۰ نظر
با اختراع خوارزمی آشنایی دارید؟ خوارزمی نظام اعشاری و عدد صفر، مجهول x، طول نصف النهار، تقویم و ستاره شناسی و مثلثات را آورده است.

اختراع خوارزمی - عکس خوارزمی - ابوجعفر محمد بن موسی خوارزمی - اختراعات خوارزمی


محمد بن موسی خوارزمی

ستاره | سرویس علوم - ابوجعفر محمد بن موسی خوارزمی متولد حدود سال ۷۸۰ میلادی و درگذشته ۸۵۰ میلادی، ریاضیدان، ستاره‌شناس، فیلسوف، جغرافیدان و مورخ شهیر ایرانی در دوره عباسیان است. وی در حدود سال ۷۸۰ میلادی (قبل از ۱۸۵ قمری) در خوارزم زاده شد. ابن ندیم و قفطی اصالت او را از خوارزم می‌دانند. لقب وی معمولا اشاره به شهر خوارزم دارد که همان خیوه کنونی واقع در جنوب دریاچه آرال مرکزی و بخشی از جمهوری ازبکستان کنونی است.

شهرت علمی وی مربوط به کارهایی است که در ریاضیات، به‌ویژه در رشته جبر، انجام داده به طوری که هیچیک از ریاضیدانان سده‌های میانه مانند وی در فکر ریاضی تأثیر نداشته‌اند و وی را «پدر جبر» نامیده‌اند. جرج سارتن، مورخ مشهور علم، در طبقه‌بندی سده‌ای کتاب خود مقدمه‌ای بر تاریخ علم سده نهم میلادی را «عصر خوارزمی» می‌نامد.

 

خوارزمی ریاضی‌دان بنام قرون وسطی است که حاصل تحقیقات و تألیفات او هنوز مورد استفاده می‌باشد و کتاب جبر و مقابله او را بسیاری از مترجمان مشهور قرون وسطی ترجمه کرده‌اند. بیشترین چیره‌دستی وی در حل معادله‌های خطی و درجه دوم بوده‌ است. واژه جبر را اروپائیان بطور کلی از کتاب خوارزمی و اصطلاح امروزی الگوریتم (Algorithmus) از نام خوارزمی گرفته شده است.

اختراع خورازمی و خدمات او

ویل دورانت درباره او می‌نویسد، خورازمی در واقع در پنج دانش ادای سهم کرده است:

  • ارقام موسوم به هندی را وارد جهان اسلام کرده است.
  • جدول‌های نجومی را تکمیل کرده است.
  • قدیمی‌ترین جدول‌های مثلثات شناخته شده را تنظیم کرده است.
  • اولین دائره المعارف جغرافیایی جهان را با همکاری ۶۹ عالم دیگر (عالمان دربار مامون) نوشته است.
  • در کتاب «حساب جمع و معادله» راه حل‌های تحلیلی و هندسی برای معادلات وضع کرده است.

اختراع خوارزمی در نظام اعشاری و عدد صفر

نظام اعشاری با کتاب De numero Indorum وارد دنیای غرب شد. این نظام که جانشین سیستم دست و پا گیر یونانی و رومی شد به وسیله هندیان به شکل اعداد اختراع شد. مرکز ثقل این نظام عددی، رقم صفر بود که ستون بنای هر ساختمان را تشکیل می‌دهد. «فیلیپ حتی» ورود آن را به زندگی روزانه‌ی انسان به منزله‌ی بزرگترین خدمتی می‌داند که دانش مسلمانان به دنیای غرب کرده است. عدد صفر از طریق اسپانیا در اروپا پراکنده شد.

این رقم که بر یونانیان و رومیان ناشناخته بود و در عربی صفر (=هیچ) نامیده می‌شد از عدد هندی Sunya به معنای تهی- خالی ترجمه شده بود که به دو صورت وارد زبان لاتین شد. یکی به شکل لاتینی Cifrum Cifra که به معنای هیچ (nihilum) است و صورت دیگر به شکل Zephirum که در کتاب لئوناردو پتیسانو موسوم به Liber Abaci به صورت قدیم ایتالیایی آن Zevero نوشته شده و در یک دست نوشته سال ۱۴۱۹ میلادی به شکل Zero ثبت شده است.

اختراع خوارزمی موسوم به مجهول X

نکته جالب دیگر این که اصطلاح X به عنوان ناشناخته، در کتاب خوارزمی به کاربرده شده و خوارزمی کلمه شیء (=چیز) را برای مجهول به کار گرفته است. این کلمه به صورت Xei وارد زبان اسپانیایی شد و بعدها به اختصار فقط X نوشتند.

اختراع خوارزمی و تعیین طول نصف النهار

یکی دیگر از کارهای مهم ریاضی خوارزمی، تعیین طول یک درجه از نصف النهار زمین است که این خود کروی بودن زمین را مشخص می کند. خورازمی با گمانه زنی هایی در دشت های شمالی رود فرات و پالمیر در سوریه توانست طول یک درجه نصف النهار زمین را در درجه ۵۶ میل ثبت کند. عددی که فقط ۸۷۰ متر با رقمی که امروز با استفاده از مدرن ترین ابزار و وسایل علوم جدید ثبت شده است تفاوت دارد.

اختراع خوارزمی در زمینه ستاره شناسی و مثلثات

در دانش نجوم خوارزمی صاحب نام و کتاب است. کتاب الزیج (=جدول های ستاره شناسی و مثلثات) از اوست که در سال ۱۱۲۶ میلای به زبان لاتین ترجمه شده است و از طریق اسپانیا به سراسر اروپا رفته است.

تقویم، اختراع خوارزمی

خوارزمی به عنوان یک ایرانی، مبنای گاهشماری را تقویم خسروانی یعنی تقویم دوران ساسانی گرفته و سال ایرانی یزدگردی (آخرین پادشاه ساسانی) را به ۳۶۵ روز تقسیم کرده است و در عین حال به گاهشماری هندی و بطلیموسی تطبیق داده است.


بررسی

اختراعات و نوآوری‌های خوارزمی
اختراع و نوآوری هدف از اختراع و نوآوری

نوآوری در علم جبر با اختراع معادلات خطی و معادله‌های درجه دوم
خوارزمی معادلات را به یکی از 6 فرم زیر کاهش می‌داد:

معادله ax2=bx

معادله ax2=c

معادله bx=c

معادله ax2+bx=c

معادله ax2+c=bx

معادله bx+c=ax2

با اضافه کردن یک کمیت مشخص به معادله می‌توان ریشه‌‌‌، منفی بودن یا توان دوم را از بین برد.

برای مثال: x2=40x−4xمی‌تواند به 5x2=40تبدیل شود.

یا اینکه x2+14=x+5  به  x2+9=کاهش پیدا کند.

نوآوری در علم حساب با اختراع معادلات الگوریتمی و توسعه اعداد عربی و عددنویسی هندی-عربی
طریقه نوشتن اعداد انگلیسی که امروز جهانی شده‌است را اروپائیان از طریقه نگارش اعداد توسط خوارزمی و ریاضی‌دانان ایرانی یاد گرفته اند. خوارزمی نیز آن را از خط دیوانگاری هندیان فرا گرفته بود و به زبان عربی وارد کرد. این خط در اندلس وارد حوزه اروپا و ایتالیا شد و سرانجام مورد پذیرش دستگاه‌های مذهبی و واتیکان قرار گرفت.

نوآوری در علم مثلثات با اختراع توابع مثلثاتی سینوس و کسینوس

و البته نوآوری در مثلثات کروی

سینوس یک زاویه برابر است با نسبت ضلع مقابل آن زاویه به وتر
کسینوس یک زاویه برابر است با نسبت ضلع مجاور آن زاویه به وتر

کاربرد عملی مثلثات کروی در محاسبه‌های نجوم رصدی، زمین‌شناسی و ناوبری، و نیز قبله یابی، بسیار مهم است.

اختراع گاه‌شماری عبری (تقویم مختط) و نام‌‌‌های ماه‌های عبری 
برای مثال ماه عبری نیسان ماه فروردین است و ماه عبری تموز ماه تیر است.

تعیین اولین روز هفته
تعیین اولین روز ماه

نوآوری در علم نجوم با نوشتن 2 کتاب درباره اسطرلاب و سپس اختراع اسطرلاب

 

اسطرلاب

اسطرلاب چیست؟

اُسطُرلاب وسیله‌ای دقیق و علمی است که در گذشته به منظور زمان سنجی و تخمین فاصله اجسام مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

نوآوری در علم نجوم با اختراع ابزار "دیوارنما" 

دیوارنما ابزاری است که بر روی یک دیوار نصب می‌شود. این دیوار حتما باید در جهت نصف‌النهار سماوی قرار گرفته باشد. از این وسیله برای اهداف نجومی مانند تشخیص موقعیت ستاره‌ها استفاده می‌شده است.

نوآوری در علوم نجوم با اختراع وسیله "چارک" 

برای اندازه گیری زاویه‌های صفر تا 90 درجه در مشاهدات آسمانی و نجومی از چارک استفاده می‌شود. چارک نسبت به اسطرلاب نمونه‌ بهتری است و حتی اندازه‌گیری ارتفاع خورشید با استفاده از آن امکان‌پذیر است.

 

وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
نظرات و پرسش ها
انتشار یافته: ۶۰
در انتظار بررسی: ۰
مرتضی
۴ روز پیش
عالی بود
مانیا
۱ ماه پیش
هستی
۱ ماه پیش
افتضاح بووووووود
بدون نام
۱ ماه پیش
خیلی بد بود
بدون نام
۱ ماه پیش
عالی عالی بود
hanieh
۱ ماه پیش
کجاش عالی بود اصلا هیچی نداشت
صبا
۱ ماه پیش
وای عالی بود ممنون ستاره
بدون نام
۱ ماه پیش
اطلاعاتش خیلی کمه
بدون نام
۱ ماه پیش
عالی ولی ای کاش...
پریسا
۱ ماه پیش
عالیه از این بهتر نمی شود ولی ایکاش اختراعات مهم شو جدا گا نه می نویشتیم
محمد
۱ ماه پیش
شارژم رو تموم کردش بابا
نفس
۱ ماه پیش
خیلی خوب بود ولی اطلاعاتش کم بود
نگار
۱۱ ماه پیش
عاللللل همانی بود که می خواستم بود
سحر
۱ ماه پیش
نه بابا چی
مردیم از بس خوندیم
علی
۱ سال پیش
عالی بود
ناشناس
۱ سال پیش
هزار آفرین بر خوارزمی
ناشناس
۱ ماه پیش
موافقم
بدون نام
۱ سال پیش
مرسي ستاره
بدون نام
۱ سال پیش
ریاضیات علمیه که اگه نبود خیلی از اختراعات بزرگ الانم نبود ، مگه باید اختراع حتما یه وسیله باشه
تمام علوم مهندسی ریشه ریاضی دارن محض اطلاع
ehel
۲ سال پیش
بدون نام
۲ سال پیش
خیلی خوبه هرکی بد گفته ریاضی دوست نداره
milad
۲ سال پیش
جالب نبود
بدون نام
۲ سال پیش
خوب بود
ناشناس
۱ ماه پیش
خوب بود
بدون نام
۲ سال پیش
بدرد نمی خوره
بدون نام
۲ سال پیش
اصلا نگفتیداختراعش چی بود
بدون نام
۲ سال پیش
بد بود
بدون نام
۲ سال پیش
توضيح كمي بود
سپی خطر
۲ سال پیش
خوب بود ولی در اخر چی کشف کرده بود
بدون نام
۲ سال پیش
خوب بود ولی اطلاعاتش کم بود
بدون نام
۲ سال پیش
فقط جبر ومعادله بود که اوففف حوصلم سر رفت اصل مطلب چیه؟؟
مریم
۲ سال پیش
بد نبود
شیدا
۲ سال پیش
خوب نبود
سما
۲ سال پیش
بد نبود
بدون نام
۲ سال پیش
حالا خوارزمی چی کشف کرده بود؟؟؟؟؟؟؟؟
ناشناس
۱ ماه پیش
باور کن من نفهمیدم
بدون نام
۲ سال پیش
جالب نبود ، اطلاعات کمی داشت
سارا
۲ سال پیش
خوب بود
علیرضا
۲ سال پیش
اصلا خوب نبود میخواستین یک اختراعشو بنویسین نمیخواستین کوه که بکنین
نازی
۲ سال پیش
عالی بود به کارم اومد
فاطمم
۱ ماه پیش
اصلا فهمیدی اختراعش چی بود و هدفش چی بود
سبا
۲ سال پیش
عالی بود
آریانا
۲ سال پیش
خوب بود
مهنان
۲ سال پیش
عالی بود
رامین
۲ سال پیش
جالب نبود
مائده جون
۳ سال پیش
مرسی از لطفتون
بدون نام
۳ سال پیش
اختراع خوارزمی چیست
بدون نام
۳ سال پیش
بدنبود کاش اطلاعات بیشتری میداد
بدون نام
۳ سال پیش
یه اختراعش وبگیدتوروخدا
نیکا
۱ ماه پیش
اسطرلاب
مائده
۳ سال پیش
هدف او از این اختراعات چه بود؟؟؟؟
ناشناس
۱ سال پیش
خوب
ناشناس
۱ سال پیش
مردم را خوش کند
نگار
۳ سال پیش
بد نبود
بدون نام
۳ سال پیش
بد نبود
ناشناس
۱ سال پیش
خوب بود
بدون نام
۳ سال پیش
عالی بود.
کلک
۱ ماه پیش
آره
اتتکااک
۱ ماه پیش
اره
ناشناس
۱ سال پیش
خوب بود اما انقدر اطلاعات نمیخواس فقط یه اختراع بگید دیگه ممنون
چهره‌ها در ستاره
نظرات و پرسش ها
انتشار یافته: ۶۰
در انتظار بررسی: ۰
مرتضی
۴ روز پیش
عالی بود
مانیا
۱ ماه پیش
هستی
۱ ماه پیش
افتضاح بووووووود
بدون نام
۱ ماه پیش
خیلی بد بود
بدون نام
۱ ماه پیش
عالی عالی بود
hanieh
۱ ماه پیش
کجاش عالی بود اصلا هیچی نداشت
صبا
۱ ماه پیش
وای عالی بود ممنون ستاره
بدون نام
۱ ماه پیش
اطلاعاتش خیلی کمه
بدون نام
۱ ماه پیش
عالی ولی ای کاش...
پریسا
۱ ماه پیش
عالیه از این بهتر نمی شود ولی ایکاش اختراعات مهم شو جدا گا نه می نویشتیم
محمد
۱ ماه پیش
شارژم رو تموم کردش بابا
نفس
۱ ماه پیش
خیلی خوب بود ولی اطلاعاتش کم بود
نگار
۱۱ ماه پیش
عاللللل همانی بود که می خواستم بود
سحر
۱ ماه پیش
نه بابا چی
مردیم از بس خوندیم
علی
۱ سال پیش
عالی بود
ناشناس
۱ سال پیش
هزار آفرین بر خوارزمی
ناشناس
۱ ماه پیش
موافقم
بدون نام
۱ سال پیش
مرسي ستاره
بدون نام
۱ سال پیش
ریاضیات علمیه که اگه نبود خیلی از اختراعات بزرگ الانم نبود ، مگه باید اختراع حتما یه وسیله باشه
تمام علوم مهندسی ریشه ریاضی دارن محض اطلاع
ehel
۲ سال پیش
بدون نام
۲ سال پیش
خیلی خوبه هرکی بد گفته ریاضی دوست نداره
milad
۲ سال پیش
جالب نبود
بدون نام
۲ سال پیش
خوب بود
ناشناس
۱ ماه پیش
خوب بود
بدون نام
۲ سال پیش
بدرد نمی خوره
بدون نام
۲ سال پیش
اصلا نگفتیداختراعش چی بود
بدون نام
۲ سال پیش
بد بود
بدون نام
۲ سال پیش
توضيح كمي بود
سپی خطر
۲ سال پیش
خوب بود ولی در اخر چی کشف کرده بود
بدون نام
۲ سال پیش
خوب بود ولی اطلاعاتش کم بود
بدون نام
۲ سال پیش
فقط جبر ومعادله بود که اوففف حوصلم سر رفت اصل مطلب چیه؟؟
مریم
۲ سال پیش
بد نبود
شیدا
۲ سال پیش
خوب نبود
سما
۲ سال پیش
بد نبود
بدون نام
۲ سال پیش
حالا خوارزمی چی کشف کرده بود؟؟؟؟؟؟؟؟
ناشناس
۱ ماه پیش
باور کن من نفهمیدم
بدون نام
۲ سال پیش
جالب نبود ، اطلاعات کمی داشت
سارا
۲ سال پیش
خوب بود
علیرضا
۲ سال پیش
اصلا خوب نبود میخواستین یک اختراعشو بنویسین نمیخواستین کوه که بکنین
نازی
۲ سال پیش
عالی بود به کارم اومد
فاطمم
۱ ماه پیش
اصلا فهمیدی اختراعش چی بود و هدفش چی بود
سبا
۲ سال پیش
عالی بود
آریانا
۲ سال پیش
خوب بود
مهنان
۲ سال پیش
عالی بود
رامین
۲ سال پیش
جالب نبود
مائده جون
۳ سال پیش
مرسی از لطفتون
بدون نام
۳ سال پیش
اختراع خوارزمی چیست
بدون نام
۳ سال پیش
بدنبود کاش اطلاعات بیشتری میداد
بدون نام
۳ سال پیش
یه اختراعش وبگیدتوروخدا
نیکا
۱ ماه پیش
اسطرلاب
مائده
۳ سال پیش
هدف او از این اختراعات چه بود؟؟؟؟
ناشناس
۱ سال پیش
خوب
ناشناس
۱ سال پیش
مردم را خوش کند
نگار
۳ سال پیش
بد نبود
بدون نام
۳ سال پیش
بد نبود
ناشناس
۱ سال پیش
خوب بود
بدون نام
۳ سال پیش
عالی بود.
کلک
۱ ماه پیش
آره
اتتکااک
۱ ماه پیش
اره
ناشناس
۱ سال پیش
خوب بود اما انقدر اطلاعات نمیخواس فقط یه اختراع بگید دیگه ممنون