تغییر ساعت رسمی در ایران و جهان؛ کدام کشورها ساعت خود را تغییر می‌دهند؟

جلو و عقب کشیدن ساعت در ایران، دهه‌ها با تصمیم‌گیری‌های پرفراز و نشیب همراه بود. اما این سوال ممکن است پیش بیاید که تغییر ساعت رسمی کشور از چه موقع آغاز شد و کدام کشورها مثل ایران قانون تغییر ساعت رسمی را اجرا کرده‌اند؟

در این مقاله از ستاره، تاریخچه تغییر ساعت در ایران، وضعیت کنونی قوانین و تغییر ساعت در سایر کشورهای جهان را مرور خواهیم کرد.

تاریخچه تغییر ساعت در جهان

برخلاف ایران بسیاری از کشورهای جهان یا قانون تغییر ساعت را سال‌ها قبل لغو کرده‌اند یا اینکه به طور کلی به دلایل جغرافیایی چنین قانونی را اجرا نکرده بودند. در ادامه کشورهایی که ساعت را تغییر نمی‌دهند مشاهده می‌کنید. 

کشورهایی که قانون تغییر ساعت را لغو کرده‌اند

روسیه، ترکیه، جمهوری آذربایجان، برزیل، مکزیک، آرژانتین، اردن و سوریه در سال‌های اخیر این طرح را متوقف کرده‌اند. چین نیز از سال ۱۹۹۱ اجرای این قانون را متوقف کرده است.

کشورهایی که قانون تغییر ساعت ندارند

هند، ژاپن، نیجریه، کنیا و کشورهای آفریقای جنوبی، کشورهای جنوب‌ شرق آسیا؛ مالزی، اندونزی، سنگاپور و تایلند و کشورهای حوزه خلیج فارس؛ عربستان و امارات به دلیل نزدیکی به خط استوا و یکنواخت بودن طول شب و روز در طول سال، تغییر ساعت ندارد.

تاریخچه تغییر ساعت در ایران تا پیش از انقلاب

تاریخچه تغییر ساعت در ایران به سال 1314 باز می‌گردد زمانی که مردم هر شهر براساس زمان اذان ظهر یا غروب آفتاب، ساعت را تشخیص می‌دادند. بنابراین ساعت یکپارچه در سراسر کشور وجود نداشت.

به همین دلیل با همت پرفسور حسابی یک ساعت یکپارچه در سراسر ایران معرفی شد. از آن پس ساعت تهران مبنای زمان در سراسر کشور بود. 

این موضوع تا سال 1357 ادامه داشت تا اینکه برای استفاده بیشتر از نور روز و صرفه‌ جویی در انرژی قانون تغییر ساعت رسمی در پایان تابستان و زمستان برای نخستین بار در کشور تصویب شد. 

پس از انقلاب چرا ساعت ایران تغییر کرد؟

قانونی که در سال 57 تصویب شده بود به دلیل ماه رمضان و تحولات سیاسی به طور موقت لغو شد و این موضوع در سال‌های جنگ تا دهه 70 نیز ادامه داشت. 

سال 70 شمسی با تلاش دولت سازندگی قانون تغییر ساعت ایران مجددا و با هدف کاهش مصرف برق در شب‌ های تابستان به اجرا در آمد. در نهایت در سال ۱۳۸۴ دولت برای جلوگیری از سردرگمی مردم این قانون را مجددا لغو کرد.

لغو قانون تغییر ساعت ایران با انتقاد شدید کارشناسان انرژی همراه بود و به همین دلیل دو سال بعد قانون مجددا برای چهارده سال اجرایی شد. 

دلیل لغو قانون تغییر ساعت رسمی ایران چه بود؟

هر چند تغییر ساعت در گذشته با هدف کاهش بار مصرف انرژی اجرا می‌شد، اما با توسعه لامپ‌ های کم‌ مصرف این روش عملاً بی معنی شد. از سوی دیگر کارشناسان انرژی معتقدند در حال حاضر این سیاست نه‌ تنها به صرفه‌ جویی بیشتر کمکی نمی‌کند، بلکه منجر به اختلال در خواب صبحگاهی و ناهماهنگی در امور بانکی و اداری نیز می‌شود. به همین دلیل از سال ۱۴۰۱ تغییر ساعت در ایران به طور کلی لغو شد. 

 آیا ساعت امسال تغییر می کند؟

پس از اینکه قانون تغییر ساعت لغو شد در سال 1405 تغییر ساعت رسمی کشور مانند چند سال گذشته اجرا نمی‌شود بنابراین با پایان شهریور ماه و آغاز مهر نیازی به عقب کشیدن ساعت نیست.