ادبیات پایداری چیست و چرا تاثیرش فراتر از کلمات است؟ با مطالعه نمونههای شاعرانه و الهامبخش ادب مقاومت، راز تاثیرگذاری این جریان ادبی را کشف خواهید کرد.
ادبیات پایداری در ایران یکی از موضوعات و زیرشاخههای جذاب کتابهای فارسی مدارس بوده و بسیاری از دانشآموزان به این بخش از ادبیات، علاقه بسیاری دارند. برای نوشتن تحقیق درباره ادبیات پایداری باید ویژگیها و موضوعات اصلی آن را بدانید و شاعران و نویسندگان ادبیات پایداری در جهان و ایران را نیز بشناسید.
با خواندن ادامه این مطلب از ستاره، نکات طلایی برای نوشتن تحقیق با موضوع ادبیات پایداری چیست فارسی هشتم را خواهید آموخت و با استفاده از آن میتوانید مقاله ادبیات پایداری خود را ارائه دهید.
تعریف ادبیات پایداری
با مطالعه نمونه هایی از ادبیات پایداری درمییابیم که ادبیات مقاومت یا پایداری، نوعی از ادبیات است که آثار آن در واکنش به شرایطی مانند اختناق و استبداد داخلی، محدودیت آزادیهای فردی و اجتماعی، جنگ، اشغال نظامی و سایر فشارها شکل میگیرد. بنابراین، پایه و مضمون اصلی این آثار بر مقاومت در برابر ظلم داخلی یا تجاوز خارجی در تمام زمینههای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی تمرکز دارد. ادبیات پایداری میتواند هم به صورت شعر و هم به صورت نثر به ظهور برسد.
در واقع در بهترین نمونه کتاب ادبیات پایداری، درباره این نوع آثار چنین نوشته شده است: « ادبیات پایداری به مجموعه آثاری گفته میشود كه از زشتیها و پلشتیهای بیداد داخلی یا تجاوز بیرونی، در همه حوزههای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، با زبانی هنری (ادیبانه) سخن میگوید.»
تاریخچه ادبیات پایداری
از آنجا که دفاع و پایداری واکنشی طبیعی در برابر تهاجم است و در فرهنگهای مختلف نزد همهی ملتها و انسانها بهعنوان یک ارزش شناخته میشود، ادبیات پایداری مربوط به همهی زمانها و مکانهاست و میتوان تاریخچهی آن را همتراز با تاریخ جهان دانست.
ویژگی های ادبیات پایداری
برای نگارش مقاله در مورد ادبیات پایداری، توجه به نکات و ویژگیهای آن که در ادامه شرح میدهیم، پیشنهاد میشود:
- عنوان «ادبیات پایداری» عنوانی جدید است و در قرن اخیر به سرودهها، نمایشنامهها، داستانهای كوتاه و بلند، قطعات ادبی، طنزها، حسب حالها، نامهها و آثاری گفته میشود كه در همین سده، نوشته و آفریده شدهاند. آثاری که در آنها روح ستیز با جریانهای ضد آزادی و ایستادگی در مقابل این جریانها مشاهده میشود.
- این آثار به طور مشترک مضامینی همچون دعوت به مبارزه و ایستادگی در برابر ظلم و ستم، تسلیم ناپذیری، امید به آینده و نوید دادن پیروزی موعود؛ ستایش آزادی و آزادگی، نفرت از ظلم و استبداد، ارج نهادن به سرزمین مألوف و شهیدان و جانباختگان وطن و راه آزادی را در خود دارند.
- «نمادپردازی» در آثار ادبیات پایداری یک ویژگی مشترک است که به دلیل جو اختناق و استبداد حاکم و همچنین تاثیربخشی و قدرت بیشتر در بیان مفاهیم مقاومت و پایداری، استفاده می شود.
- توجه به «اسطوره های ملی و تاریخی» و زنده نگه داشتن حماسه های تاریخی و اساطیری، از دیگر شاخصه های ادبیات پایداری است که هویت ملی و فرهنگی را تقویت میکند.
- «عام بودن» فرا زمان و فرا مکان بودن ویژگی مشترک آثار ادبیات پایداری است زیرا همه انسانها در هر زمان و مكان میتوانند در آیینه ی این آثار خود را بیابند یا چهرهی سیاه ظالمان و اندوه نشسته بر چهرهی دردمندان و شكوه ایستادگی و مبارزه با بیدادگری ها را در آنها تماشا كنند.
- توصیف رشادت و بزرگداشت شهیدان، ستایش آزادی و آزادگی، تسلیم نشدن در برابر ظلم، توصیف ظلم و ستم و شرح مظلومیتها، ستایش سرزمین و میهن، دعوت به مبارزه و مقاومت و نوید پیروزی دادن از درونمایه های اصلی ادبیات پایداری است.
ادبیات دفاع مقدس ادبیات پایداری است؟
ادبیات دفاع مقدس که در طول سالهای جنگ تحمیلی ایران با عراق آغاز شد و بالید، نوعی از ادبیات پایداری و یکی از زیر مجموعه های این نوع ادبی است.
شاعران ادبیات پایداری
در ایران مجموعه اشعار و یادداشتهای بسیاری در این زمینه مانند کتاب ادبیات پایداری محمدرضا سنگسری و یا نمونه شعر ادبیات پایداری از شهریار و قیصر امین پور وجود دارد و برخی از آثار نیز با محوریت دفاع مقدس و در قالب داستان در مورد ادبیات پایداری، به چاپ رسیده است. همچنین اشعار محمود درویش، نزار قبانی، اشعار جبران خلیل جبران، علی فوده و ابراهیم طوقان از معروفترین اشعار مقاومت فلسطین هستند.
از دیگر شعرا ادبیات پایداری میتوان به هنرمندان زیر اشاره کرد:
- ابراهیم لاهوتی
- سلمان هراتی
- حمید سبزواری
- موسوی گرمارودی
- سپیده كاشانی
- علیرضا قزوه
نمونه شعر ادبیات پایداری از قیصر امین پور
میخواستم
شعری برای جنگ بگویم
دیدم نمیشود
دیگر قلم زبان دلم نیست
گفتم:
باید زمین گذاشت قلمها را
دیگر سلاح سرد سخن کارساز نیست
باید سلاح تیزتری برداشت
باید برای جنگ
از لوله ی تفنگ بخوانم
– با واژه ی فشنگ-
میخواستم
شعری برای جنگ بگویم
شعری برای شهر خودم – دزفول-
دیدم که لفظ ناخوش موشک را
باید به کار برد
امّا
موشک
زیبایی کلام مرا میکاست
گفتم که بیت ناقص شعرم
از خانههای شهر که بهتر نیست
بگذار شعر من هم
چون خانههای خاکی مردم
خرد و خراب باشد و خونآلود
باید که شعر خاکی و خونین گفت
باید که شعر خشم بگویم
شعر مقاومت
شعر فصیح فریاد
– هر چند ناتمام-
پیشنهاد میکنیم از دست ندهید: معنی درس پاسداری از حقیقت
نمونه هایی از ادبیات پایداری جهان
از جمله داستانها و ادبیات مقاومت در جهان، میتوان به نمونههای زیر اشاره کرد:
- «جنگ و صلح» : نوشتۀ تولستوی (مقاومت مردم روسیه در برابر هجوم فرانسه و ناپلئون)
- «بینوایان» : نوشتۀ ویکتورهوگو (اوضاع اجتماعی و سیاسی و بی عدالتیها در فرانسه)
- «کلبه عمو تام»: نوشتۀ هریت بیچر استو (ضد بردهداری)
- «عباس میرزا: نوشتۀ مجید واعظی (ایستادگی در برابر سپاه روس)
در ستاره بخوانید: معنی درس آغازگری تنها با معنی کلمات
نمونه اشعار ادبیات پایداری در دنیا
در پایان، نمونههایی از اشعار مقاومت از شعرا مختلف پیش چشم شما قرار دارد.
تاجیكستان ای كنام روح من
ای تن صد پاره مجروح من
در میان تیر باران ای وطن
در دم تیغ یزیدان ای وطن
همچنان نخلی جوان استادهای
تشنه در ریگ روان استادهای
وا حسینا وا حسینا وا حسین
در میان مشركان تنها حسین
«محمدعلی عجمی»؛ شاعر تاجیكی
****◊◊◊****
در ما آن توان هست
كه نیالاییم شرافتمان را
و تبلور بخشیم وجدانمان را چون نمک
زیرا ما
بی سری را بیشتر دوست داریم
تا اینکه سر تعظیم فرود آریم
«با رویرسو اک»؛ شاعر ارمنی
****◊◊◊****
وقتی او را به چوبه اعدام بستند
و به سویش آتش گشودند
همگی در خون تپیدند
اما او هنوز بر پای ایستاده بود.
«حمید المختار»؛ شاعر فلسطینی، در توصیف شهیدان
****◊◊◊****
پس از مرگم مرا در صحرا افكنید،
چه خوش است زندگی و مرگ من در صحرا
در قبر حبسم مكنید چون كه از زندان، حتی پس از مرگ بیزارم
وقتی بدنم خورش كركسها و شیرهای درّنده شود،
اجزای پیكرم را خواهم دید كه با من در هر سو در سیر و سیاحتند
چه سفر بینظیری است چنین سفری بعد از مرگ
كه من در زندگی نیز به شوق آن جان میدادم
«احمد الصافی النجفی»؛ شاعر عراقی
