کاردانو توسعه خود را بر پژوهشهای علمی و دانشگاهی بنا کرده است؛ رویکردی که در کنار جلب اعتماد جامعه، به دلیل کندی توسعه نیز مورد انتقاد قرار گرفته است. بخشی از کاربران خواستار تعادل بیشتر میان هزینههای تحقیق و نتایج عملی شبکه هستند.
کاردانو از جمله پروژههای بزرگ بازار ارزهای دیجیتال است که مسیر توسعه شبکه خود را تا حد زیادی بر پایه پژوهشهای دانشگاهی و مطالعات علمی پیش برده است. درحالیکه این رویکرد به کاردانو کمک کرده است تا حمایت و وفاداری بخشی از جامعه را به دست آورد، اما همچنین انتقادهایی پیرامون سرعت پایین توسعه و فاصلهگرفتن از روند تغییر سریع بازار را به دنبال داشته است. این بحث همچنان ادامه دارد و بخشی از جامعه کاردانو معتقد هستند که باید میان هزینههای پژوهش و توسعه و نتایج ملموسی که برای شبکه ایجاد میشود، تناسب بیشتری وجود داشته باشد.
چرا کاردانو مسیر متفاوتی را انتخاب کرد؟
کاردانو در سال ۲۰۱۷ باهدف ایجاد یک بلاکچین مقیاسپذیر و پایدار راهاندازی شد و از همان ابتدا مسیر توسعه متفاوتی را در پیش گرفت. چارلز هاسکینسون، بنیانگذار کاردانو و یکی از همبنیانگذاران اتریوم، این پروژه را بر پایه رویکردی پژوهشمحور پیش برد که در آن، توسعه قابلیتهای جدید شبکه بهصورت مرحلهای و باتکیهبر مطالعات و تحقیقات دانشگاهی انجام میشود.
الگوریتم اجماع اثبات سهام اوروبوروس (Ouroboros) یکی از نمونههای شاخص این رویکرد پژوهشمحور است که طراحی و توسعه آن بر پایه تحقیقات دانشگاهی و بررسیهای رسمی انجام شده است. کاردانو در ادامه نیز تلاش کرده تغییرات مهم پروتکل را پس از بررسیهای فنی و ارزیابیهای امنیتی اجرا کند که هدف آن کاهش ریسک تغییرات شتابزده و ایجاد زیرساختی پایدار برای شبکه است.
این شیوه توسعه میتواند مزیت مهمی برای کاردانو باشد؛ زیرا به شبکه این امکان را میدهد تا با اطمینان از امنیت و کارکرد قابلیتها، آن را به شبکه اضافه کند. اما از یک سو، این فرایند دقیق و زمان بر میتواند سرعت توسعه کاردانو را کاهش دهد و در بازاری که پروژههای رقیب با سرعت زیادی قابلیتهای جدید خود را عرضه میکنند، فاصله میان ایده، پژوهش و اجرای نهایی ممکن است باعث شود کاردانو بخشی از فرصتهای رشد و جذب کاربران را از دست بدهد.
نگاهی به مسیر توسعه علمی کاردانو
نقشه راه کاردانو به پنج دوره اصلی بایرون (Byron)، شلی (Shelley)، گوگوئن (Goguen)، باشو (Basho) و ولتر (Voltaire) تقسیم شده است و در هر دوره، پژوهش، طراحی فنی و توسعه نرمافزاری در کنار یکدیگر پیش رفتهاند.
شلی نقطه عطف مهمی در حرکت کاردانو به سمت تمرکززدایی بود. در این مرحله، شبکه از معماری دوره بایرون فاصله گرفت و تولید بلاکها بیش از گذشته به مشارکت اپراتورهای استخرهای سهام وابسته شد. این تغییر بر پایه مجموعهای از تحقیقات درباره امنیت و طراحی سیستمهای اثبات سهام انجام شد. برای نمونه، پژوهش Ouroboros Praos به بررسی امنیت یک پروتکل اثبات سهام در برابر مهاجمان تطبیقی پرداخت و Ouroboros Genesis نیز مسئله پیوستن یا بازگشت امن مشارکتکنندگان به شبکه را بررسی کرد؛ بنابراین، تمرکززدایی در شلی فقط یک تغییر در کد شبکه نبود و پشتوانه پژوهشی مشخصی داشت.
در گوگوئن، تمرکز از زیرساخت اجماع و تمرکززدایی به سمت کاربردپذیری شبکه تغییر کرد. اضافهشدن قراردادهای هوشمند، داراییهای چندگانه و امکان ساخت برنامههای غیرمتمرکز، کاردانو را از یک شبکه عمدتاً مبتنی بر انتقال ADA به بستری برای توسعه اپلیکیشنهای بلاکچینی تبدیل کرد. بخش مهمی از این مسیر نیز به پژوهشهای فنی مربوط میشد؛ از جمله مدل Extended UTXO که مبنایی برای اجرای قراردادهای هوشمند در کاردانو شد و پژوهشهای مرتبط با Plutus و Marlowe که به طراحی و تحلیل قراردادهای هوشمند اختصاص داشتند.
پس از آن، باشو با مسئلهای متفاوت روبهرو شد و بررسی کرد که چگونه میتوان شبکهای که قابلیت قرارداد هوشمند دارد را برای پذیرش کاربران و تراکنشهای بیشتر آماده کرد. هدف این دوره افزایش مقیاسپذیری و بهبود عملکرد و تعاملپذیری شبکه بود. پژوهشهایی مانند Hydra برای بررسی راهکارهای لایه دوم و Mithril برای ایجاد سازوکاری مبتنی بر امضاهای چندگانه و استیک، بخشی از این مسیر پژوهشی بودند.
در ادامه، ارتقای واسیل با تمرکز بر بهبود کارایی و قابلیتهای مرتبط با قراردادهای هوشمند انجام شد و مسیر توسعه زیرساخت برنامههای غیرمتمرکز را ادامه داد.
در دوره ولتر نیز تمرکز بر حاکمیت غیرمتمرکز افزایش یافت. پیشنهاد CIP-۱۶۹۴ چارچوبی برای مشارکت آن چین کاربران در تصمیمگیریهای شبکه ارائه کرد و نقش نهادهایی مانند نمایندگان یا DRep، اپراتورهای استخرهای سهام و کمیته قانون اساسی را در این ساختار تعریف کرد.
کاردانو در ۱۴۰۵؛ نتیجه رویکرد علمی چه بود؟
کاردانو در مسیر توسعه خود توانسته است زیرساختهایی برای قراردادهای هوشمند، مقیاسپذیری و حاکمیت غیرمتمرکز ایجاد کند و در سال ۲۰۲۶ نیز پژوهش همچنان بخش مهمی از برنامه توسعه آن است. در نقشه پژوهشی ۲۰۲۶، ۱۵ ابتکار در حوزههایی مانند مقیاسپذیری چندلایه، ابزارهای دانش صفر، هویت غیرمتمرکز و حاکمیت قابلتأیید تعریف شده است.
بااینحال، نتیجه عملکرد کاردانو در ۱۴۰۵ را صرفاً بر اساس مسیر توسعه نمیتوان سنجید و ارزش این پژوهشها زمانی مشخص میشود که به استفاده بیشتر از شبکه، جذب توسعهدهندگان، افزایش فعالیت کاربران و شکلگیری محصولات کاربردی منجر شوند. بررسی کاردانو نشان میدهد که این شبکه همچنان با چالشهایی مواجه است.
علاوه بر سرعت پایین توسعه و عدم موفقیت قابلتوجه در جذب نقدینگی، کاربران و برنامههای جدید، بحث درباره هزینه این مدل توسعه نیز افزایش یافته است.
در بودجه پیشنهادی پژوهش کاردانو برای سال ۲۰۲۵، حدود ۲۶.۹۶ میلیون ADA برای تحقیق و پژوهش در نظر گرفته شده بود که ۱۳.۴۲ میلیون ADA آن به پژوهشهای دانشگاهی اختصاص داشت تا تأمین مالی پژوهشهای میانمدت و بلندمدت برای مسیر آینده اکوسیستم انجام شود.
اما در سال ۲۰۲۶، نحوه بررسی و تخصیص منابع خزانه تغییر قابلتوجهی داشت. بهجای تمرکز صرف بر تأمین بودجه، پیشنهادها با معیارهایی مانند میزان کمک به رشد اکوسیستم، تناسب هزینه با خروجی موردانتظار و همراستایی با استراتژی بلندمدت کاردانو ارزیابی شدند. در این فرایند ۶۹ پیشنهاد با مجموع درخواست ۳۳۱.۵۷ میلیون ADA ارائه شد و بنیاد کاردانو به ۲۷ پیشنهاد رأی منفی داد.
البته این موضوع نشاندهنده مخالفت جامعه کاردانو به پژوهش علمی نیست، اما جامعه کاردانو انتظار دارد تا اولویتبندی پژوهشها بادقت بیشتری انجام شود تا اثر آن در استفاده بیشتر، توسعه اکوسیستم و کاربرد واقعی دیده شود.
بنابراین، کاردانو اکنون در تلاش است تا میان دقت علمی و سرعت توسعه و نیازهای فوری بازار تعادل برقرار کند.
جمعبندی
کاردانو همچنان یکی از متفاوتترین پروژههای بزرگ بازار از نظر شیوه توسعه است و تکیه بر پژوهشهای دانشگاهی، بررسیهای فنی و توسعه مرحلهای، زیرساختی منحصربهفرد برای آن ایجاد کرده است. بااینحال، ارزش این رویکرد در نهایت به نتایج عملی آن بستگی دارد و کاردانو باید راهکاری برای افزایش جذب کاربران، توسعهدهندگان و گسترش اکوسیستم خود پیدا کند؛ بنابراین، کاردانو همچنان ظرفیت رشد دارد، اما مسیر آینده آن صرفاً با پیشرفتهای فنی تعیین نمیشود و موفقیت آن به توانایی تبدیل دستاوردهای علمی به یک اکوسیستم رقابتی، کاربردی و پویا نیز وابسته است.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.