انتخاب روانشناس مناسب فقط به شهرت یا توصیه دیگران وابسته نیست؛ تخصص، تجربه، ایجاد فضای امن و بدون قضاوت و تناسب روش درمان با شرایط فرد از مهمترین معیارهای انتخاب درمانگر هستند.
انتخاب روانشناس مناسب فقط به معروف بودن، تعداد دنبالکنندهها یا حتی توصیه دوستان بستگی ندارد. یک روانشناس خوب باید علاوه بر دانش و تجربه کافی، بتواند فضایی امن و بدون قضاوت ایجاد کند و متناسب با مشکل و شرایط هر فرد، مسیر مشخصی برای درمان داشته باشد.
به همین دلیل ممکن است تراپیستی برای یک نفر بسیار مناسب باشد اما برای فرد دیگری انتخاب خوبی نباشد. اگر نمیدانید هنگام انتخاب درمانگر باید به چه نکاتی توجه کنید، معیارهای زیر میتوانند تصمیمگیری را سادهتر کنند.
ویژگی های یک روانشناس خوب چیست؟
۱. در زمینه مشکل شما تخصص و تجربه دارد
همه روانشناسان در تمام زمینهها تخصص یکسانی ندارند. بعضی بیشتر با اضطراب و افسردگی کار میکنند، بعضی در حوزه زوجدرمانی یا مشکلات خانوادگی فعالیت دارند و برخی نیز در درمان کودکان و نوجوانان تجربه بیشتری دارند.
بنابراین قبل از انتخاب درمانگر بررسی کنید تحصیلات، زمینه فعالیت و تجربه او تا چه اندازه با مشکلی که برای آن مراجعه میکنید مرتبط است. بررسی صلاحیت و آموزش حرفهای درمانگر نیز یکی از معیارهای مهم انتخاب است.
۲. بدون قضاوت به حرف های شما گوش می دهد
یکی از مهمترین نشانههای یک تراپیست مناسب این است که بتوانید درباره موضوعاتی که برایتان دشوار یا حتی شرمآور هستند صحبت کنید، بدون اینکه احساس کنید مورد سرزنش یا قضاوت قرار گرفتهاید.
البته وظیفه روانشناس فقط گوش دادن نیست؛ او باید بتواند در زمان مناسب سؤال بپرسد، به شما بازخورد بدهد و کمک کند الگوهای فکری، هیجانی یا رفتاری خود را بهتر بشناسید.
۳. در جلسات احساس امنیت و اعتماد دارید
رابطه میان مراجعهکننده و درمانگر بخش مهمی از فرایند رواندرمانی است و کیفیت این ارتباط میتواند در میزان مشارکت فرد در درمان مؤثر باشد.
قرار نیست از همان جلسه اول احساس صمیمیت زیادی داشته باشید، اما باید به مرور احساس کنید میتوانید آزادانه صحبت کنید و درمانگر حرفهای شما را جدی میگیرد.
۴. مسیر درمان را برای شما توضیح می دهد
تراپی قرار نیست مجموعهای از گفتوگوهای بدون هدف باشد. روانشناس حرفهای معمولاً پس از شناخت اولیه مشکل میتواند درباره اهداف درمان، شیوه کار و آنچه قرار است در جلسات روی آن تمرکز شود توضیح دهد.
درمانگر خوب همچنین قرار نیست برای شما تصمیم بگیرد؛ بلکه کمک میکند مسئله را بهتر ببینید و خودتان تصمیمهای آگاهانهتری بگیرید. درمان روانشناختی معمولاً فرایندی مشارکتی میان مراجعهکننده و درمانگر است.
۵. به حریم خصوصی و مرزهای حرفه ای احترام می گذارد
آنچه در جلسه درمان مطرح میکنید باید محرمانه تلقی شود و روانشناس موظف است درباره نحوه حفظ اطلاعات و موارد استثنایی محرمانگی توضیح شفافی ارائه کند. در برخی شرایط خاص، مانند وجود خطر جدی برای فرد یا دیگران، قوانین و الزامات حرفهای ممکن است اجازه حفظ کامل محرمانگی را ندهند.
همچنین رابطه درمانگر و مراجعهکننده باید مرزهای حرفهای مشخصی داشته باشد. ورود بیش از اندازه به روابط شخصی، وابسته کردن مراجعهکننده یا رفتارهایی که مرز میان رابطه حرفهای و شخصی را از بین میبرند، نشانه خوبی نیست.
۶. وعده درمان قطعی و سریع نمی دهد
عبارتهایی مانند «مشکل شما را در سه جلسه صددرصد درمان میکنم» باید با احتیاط جدی گرفته شوند. شرایط روانشناختی افراد متفاوت است و نمیتوان برای همه افراد یک نتیجه یا مدت درمان یکسان تعیین کرد.
روانشناس حرفهای میتواند درباره روش درمان و مسیر احتمالی صحبت کند، اما نتیجه قطعی را تضمین نمیکند.
۷. روش درمان را متناسب با مشکل شما انتخاب می کند
رویکردهای مختلفی در رواندرمانی وجود دارند و انتخاب روش مناسب به نوع مشکل، شرایط فرد و ارزیابی متخصص بستگی دارد. روانشناسان ممکن است از یک یا چند رویکرد درمانی استفاده کنند و بهتر است درمان انتخابشده پشتوانه علمی مناسبی برای مسئله موردنظر داشته باشد.
چطور روانشناس مناسب خودمان را پیدا کنیم؟
قبل از رزرو جلسه، ابتدا مشخص کنید بیشتر برای چه موضوعی به کمک نیاز دارید؛ اضطراب، مشکلات رابطه، وسواس، افسردگی، عزت نفس، مشکلات خانوادگی یا موضوع دیگری؟
سپس درباره تخصص، سابقه کاری و حوزه فعالیت درمانگر تحقیق کنید. اگر از طریق مراکز مختلف یا مجموعههایی مانند کلینیک روان رشد به دنبال درمانگر هستید، بهتر است به جای انتخاب صرفاً بر اساس نام مرکز، پروفایل و تخصص خود روانشناس را نیز بررسی کنید.
در جلسه اول چه سوالاتی از روانشناس بپرسیم؟
جلسه اول فقط فرصتی برای روانشناس نیست که شما را بشناسد؛ شما هم میتوانید درمانگر را ارزیابی کنید. برای مثال میتوانید بپرسید:
- در زمینه مشکل من چه میزان تجربه دارید؟
- معمولاً از چه رویکرد درمانی استفاده میکنید؟
- جلسات درمان معمولاً چگونه پیش میروند؟
- از کجا متوجه میشویم درمان در حال پیشرفت است؟
- قوانین مربوط به لغو جلسه، هزینه و محرمانگی چگونه است؟
پاسخ روشن و حرفهای به این سؤالها میتواند تصویر بهتری از شیوه کار درمانگر به شما بدهد. همچنین امروزه امکان مشاوره آنلاین روانشناسی هم وجود دارد و جلسات رواندرمانی در برخی شرایط میتوانند از طریق تماس تصویری یا سایر روشهای از راه دور انجام شوند. انتخاب بین جلسه حضوری و آنلاین تا حد زیادی به شرایط، ترجیح فرد و مناسب بودن این روش برای نوع مشکل بستگی دارد.
چه نشانه هایی می گویند این تراپیست برای ما مناسب نیست؟
اگر درمانگر مرتب شما را قضاوت یا تحقیر میکند، مشکلاتتان را بیاهمیت میداند، برای ادامه جلسات فشار غیرمنطقی وارد میکند، وعدههای غیرواقعی میدهد یا مرزهای حرفهای را رعایت نمیکند، بهتر است درباره ادامه درمان تجدیدنظر کنید.
از طرف دیگر، گاهی درمانگر رفتار غیرحرفهای ندارد اما احساس میکنید ارتباط مناسبی میان شما شکل نگرفته است. در چنین شرایطی نیز میتوانید موضوع را با خود درمانگر مطرح کنید و در صورت حل نشدن مشکل، گزینه دیگری را امتحان کنید. انتخاب تراپیست موضوعی شخصی است و مناسب بودن درمانگر برای یک فرد الزاماً به معنای مناسب بودن او برای همه نیست.
آیا بعد از یک جلسه می توان فهمید روانشناس خوبی انتخاب کرده ایم؟
همیشه نه. جلسه اول معمولاً بیشتر صرف آشنایی، بیان مشکلات و ارزیابی اولیه میشود. بهتر است علاوه بر احساس اولیه خود، طی چند جلسه بررسی کنید آیا احساس امنیت دارید، روند جلسات برایتان قابل درک است و درمانگر به دغدغهها و بازخوردهای شما توجه میکند یا خیر.
البته اگر از همان ابتدا با رفتار آشکارا غیرحرفهای، نقض مرزها یا احساس ناامنی جدی روبهرو شدید، الزامی برای ادامه دادن جلسات وجود ندارد.
روانشناس خوب کسی نیست که همیشه حرفی را بزند که دوست داریم بشنویم؛ بلکه فردی متخصص، قابل اعتماد و حرفهای است که بدون قضاوت به ما کمک میکند مشکلات خود را بهتر بشناسیم و برای تغییر آنها قدم برداریم.
هنگام انتخاب تراپیست به تخصص و تجربه مرتبط، احساس امنیت در جلسه، حفظ محرمانگی، مرزهای حرفهای، روش درمان و نحوه ارتباط درمانگر با شما توجه کنید. در نهایت بهترین روانشناس برای شما کسی است که در کنار صلاحیت حرفهای، بتوانید یک رابطه درمانی سالم و قابل اعتماد با او شکل دهید.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.