تاریخ انتشار: ۰۷ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۴:۰۰
کد خبر: ۳۴۰۰۲
طرح و لایحه دو اصطلاح مربوط به قانونگذاری در پارلمان‌ها هستند؛ اما فرق طرح و لایحه در نهادی است که از سوی آن نهاد مطرح شده است. به طور کل لایحه از سوی دولت مطرح می‌شود و طرح از سوی نمایندگان مجلس پیشنهاد می‌گردد.

فرق طرح و لایحه

 

ستاره | سرویس علوم - اگر پیگیر اخبار سیاسی باشید احتمالا تا کنون دو کلمه طرح و لایحه به گوش‌تان خورده‌اند؛ ولی ممکن است که به دلیل مشابهت کاربرد این دو اصطلاح، کمی گیج شده باشید و حتی تفاوتی میانشان قائل نباشید. هر دوی این اصطلاحات مربوط به قانونگذاری در پارلمان‌ها هستند؛ به این صورت که به قوانینی که برای تصویب به مجلس ارائه می‌شوند بسته به این‌ که از سوی چه نهادی مطرح شده باشند، طرح یا لایحه گفته می‌شود. بهرحال جای نگرانی نیست؛ زیرا در مطلب امروز قصد داریم تا شما را کمی بیشتر با فرق طرح و لایحه آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

 

فرق طرح و لایحه

  • به طور کلی قوانینی که از سوی دولت (و یا طی شرایطی رییس قوه قضائیه) برای بررسی و تصویب به پارلمان ارائه می‌شوند لایحه نام دارند. لوایح در مرحله اول باید در جلسات هیئت وزیران به تصویب رسیده و پس از آن راهی مجلس شوند. به عنوان مثال لایحه «اصلاح قانون تنطیم خانواده» در سال ۸۸ از سوی هیئت دولت به مجلس ارائه و تصویب شد و به موجب آن كليه محدوديت های موجود در قانون تنظيم خانواده براي تعداد فرزندان برداشته شد. 
  • طرح اما به قانونی گفته می‌شود که حداقل از سوی پانزده نفر از نمایندگان پیشنهاد شده و برای بررسی و تصویب به مجلس ارائه شود. به عنوان مثال می‌توان به طرح «کاهش تصدی دولت در عرضه سوخت و فرآورده‌های نفتی» اشاره کرد که تعدادی از نمایندگان آن را پیشنهاد کرده و پس از بررسی در کمیسیون مربوطه اکنون در صف بررسی در صحن مجلس قرار دارد. البته طبق قانون، شورای عالی استان‌ها نیز این حق را دارد که در محدوده وظایف خود طرح‌های قانونی تهیه کرده و برای بررسی به مجلس ارائه کند.

 

تعریف «فوریت» در طرح ها و لوایح قانونی

حالا که با اساسی‌ترین فرق طرح و لایحه آشنا شدید، بهتر است یک اصطلاح دیگر در رابطه با طرح و لایحه را نیز خوب بشناسید؛ اصطلاح «فوریت» از اصطلاحاتی است که دانستن آن برای علاقه‌مندان عرصه سیاست ضروری است.

قوانینی که به صورت پیشنهادی از سوی دولت و یا نمایندگان در مجلس مطرح می‌شوند به طور معمول دو صورت مورد بررسی قرار می‌گیرند:

  • عادی (دو شوری)
  • فوری

طرح‌ها و لوایح عادی طی دو جلسه ارزیابی می‌شوند که در یکی کلیات و در دیگری جزئیات مورد بررسی قرار می‌گیرند. اما درباره طرح ها و لوایح فوری ابتدا باید به روند بررسی قوانین در مجلس اشاره کرد که به صورت نوبتی است؛ یعنی قوانین پیشنهادی بر اساس تاریخ ابلاغ در صف بررسی قرار می‌گیرند.

  • و اما در شرایطی که به عنوان مثال زمان اهمیت بیشتری دارد و یا حادثه‌ای ناگهانی رخ داده؛ طی تصویب نمایندگان به آن قانون پیشنهادی، «فوریت» تعلق می‌گیرد.

طرح‌ها و لوایح فوریت دار، بنابر اهمیت موضوعشان خود به سه دسته تقسیم می‌شوند:

۱. یک فوریتی

طرح‌ها و لوایحی که در این دسته قرار می‌گیرند، پس از تصویب یک فوریت‌شان برای بررسی بدون نوبت به کمیسیون فرستاده می‌شوند.

۲. دو فوریتی

قوانین پیشنهادی موجود در این دسته از اهمیت بیشتری برخوردارند و به همین جهت برای صرفه جویی در زمان به کمیسیون ابلاغ نمی‌شوند. در عوض بعد از تصویب دو فوریت، سریعا در اختیار نمایندگان قرار گرفته و پس از بیست و چهار ساعت در صحن پارلمان مطرح می‌گردند.

۳. سه فوریتی

طرح ها و لوایح سه فوریتی بیشترین اهمیت را دارند و باید هر چه زودتر مورد بررسی قرار گیرند به همین جهت بعد از تصویب سه فوریت‌شان، به سرعت نسبت به چاپ و پخش آن‌ها میان نمایندگان اقدام شده و در همان جلسه مورد بررسی قرار می‌گیرند.

فرق طرح و لایحه

 

سخن آخر

امیدواریم که این مطلب برای شما مفید بوده باشد و اگر در به کار بردن کلمات وسواس دارید، حالا با دانستن فرق طرح و لایحه با خیال راحت‌تر این دو اصطلاح را به کار ببرید. شاید برای نمونه ‌های طرح و لوایح فوریتی برایتان جالب باشد درباره متن کامل لایحه بودجه ۹۸ و طرح دو فوریتی تقویت جایگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در برابر آمریکا مطالعه کنید. در ضمن فراموش نکنید که نظرات و پرسش‌های خود را با ما و خوانندگان ستاره در میان بگذارید. 

علی امامی فر
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
چهره‌ها در ستاره