تاریخ انتشار: ۱۳ دی ۱۳۹۷ - ۱۷:۰۰
کد خبر: ۲۷۸۷۸
اشعار عارفانه فردوسی به صورت تک بیت یا ابیات متوالی در میان اشعار حماسی و داستان‌های شاهنامه فردوسی یافت می‌شوند و دلالت بر جهان‌بینی توحیدی و عرفان الهی این شاعر ایرانی دارند.

ستاره | سرویس فرهنگ و هنر - فردوسی را به عنوان شاعری حماسی‌سرا می‌شناسیم و بهترین اشعار فردوسی ابیات حماسی شاهنامه هستند که در ادبیات منظوم فارسی جایگاه ویژه دارند و داستان‌های کوتاه از شاهنامه با سخن گفتن از پهلوانان ایرانی همچون رستم، گردآفرید، سیاوش و... در میان مردم دهان به دهان نقل می‌شود و می‌چرخد؛ با این حال و علاوه بر حماسه، عشق و عرفان نیز در کارنامه فردوسی مشهود است؛ به عنوان مثال، عاشقانه‌ای همچون شعر زال و رودابه و داستان آن از بخش‌های زیبای شاهنامه است. همچنین اشعار عارفانه در شاهنامه فراوان دیده می‌شود. فردوسی به دلیل اندیشه‌های توحیدی، افکار عرفانی را به شعرهایش وارد کرده، مضامین الهی در شاهنامه حضور پررنگ دارد و شخصیت‌های فردوسی در پرتو خداباوری پا به صحنه حماسه می‌گذارند.

فردوسی در ابیات عرفانی‌اش به نمایاندن رابطه انسان و خالق، جهان‌بینی دینی و عشقی الهی می‌پردازد. مطالعه اشعار و تک‌بیت‌های عارفانه فردوسی برای علاقه‌مندان به شعر و ادبیات فارسی جالب خواهد بود و زیباترین نمونه‌های آن را می‌توانید در ادامه مطلب بخوانید.


فهرست موضوعی:


اشعار عارفانه فردوسی

تک بیت و دو بیت های عارفانه از فردوسی

از آغاز باید که دانی درست
سرِ مایۀ گوهران از نخست

که یزدان ز ناچیز چیز آفرید
بدان تا توانایی آرد پدید

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

تو را دانش از لطف یزدان بود
بجوشد ز جایی که در جان بود

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

تویی کرده کردگار جهان
ببینی همی آشکار و نهان

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

دل آرام دارید بر چار چیز
کزو خوبی و سودمندیست نیز

یکی بیم و آزَرم و شرم خدای
که باشد تو را یاور و رهنمای...

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

بود همزبانی، سخن را نشان
که از راز پنهان گشاید زبان

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆
← اشعار عارفانه فردوسی →

سپاس از جهاندار هر دو جهان
شناسنده‌ی آشکار و نهان

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

بیا تا جهان را به بد نسپریم
به کوشش همه دست نیکی بریم

نباشد همی نیک و بد ، پایدار
همان به که نیکی بود یادگار

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

اگر چشم داری به دیگر سرای
به نزد نبی و علی گیر جای

گرت زین بد آید گناه منست
چنین است و این دین و راه منست

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

نترسم که دارم ز روشن دلی
به دل مهر جان نبی و علی

مرا غمز کردند کان پر سخن 
به مهر نبی و علی شد کهن

 

اشعار عارفانه فردوسی


شعر کوتاه عارفانه از فردوسی

چنین گفت کز کردگار جهان
شناسنده‌‌ی آشکار و نهان

بترسید و او را ستایش کنید
شب تیره پیشش نیایش کنید

که او داد پیروزی و دستگاه
خداوند تابنده خورشید و ماه

هر آن‌کس که خواهد که یابد بهشت
نگردد به گِرد بد و کار زشت

چو داد و دهش باشد و راستی
بپیچد دل از کژی و کاستی

ز ما کس مباشید زین پس به بیم
اگر کوه زر دارد و گنج سیم

ز دل‌ها همه بیم بیرون کنید
نیایش به دارای بی‌چون کنید

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

کسی کو بود پاک و یزدان پرست
نیارد به کردار بد هیچ دست

ستوده تر آن کس بود در جهان
که نیکی کند آشکار و نهان

به نیکی گرای و میازار کس
که ره رستگاری همین است و بس

سر نیک خواهی به کردار توست
که آینه دین و پندار توست

تو را کردگار است پروردگار
تویی بنده و کرده کردگار

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

همه داستانم در او حکمت است
برای خرد پیشگان عبرت است

بدین داستان دُرّه بارم همی
به سنگ اندرون لاله کارم همی

کنون خانه ام دین و دانش بود
که مغز سخن زآفرینش بود

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام و خداوند جای
خداوند روزی ده رهنمای

خداوند کیوان و گردان سپهر
فروزنده ماه و ناهید و مهر

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆
← اشعار عارفانه فردوسی →

که اویست و برتر ز هر برتری
توانا و داننده از هر دری

دو گیتی پدید آید از کاف و نون
چرا نی به فرمان او، درنه چون

چو گوید بباش، باش گوید بُد است
همو بود تا بود، تا هست، هست

بزرگی و خردی به پیمان اوست
همه بودنی زیر فرمان اوست

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

کسی زنده بر آسمان نگذرد
مگر آنکه با عشق یزدان پرد

سرانجام بستر بود تیره خاک
بپرّد روان سوی یزدان پاک

اگر مرگ داد است، بیداد چیست
ز بیداد این همه بانگ و فریاد چیست

از این راز جان تو آگاه نیست
بدین پرده اندر تو را راه نیست

چنان که داد است بیداد نیست
چون داد آمده است بانگ و فریاد نیست

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

ز گردنده خورشید تا تیره خاک
دگر باد و آتش همان آب پاک

به هستی یزدان گواهی دهند
روان تو را آشنایی دهند

شب و روز و گردان سپهر آفرید
خور و خواب و تندی و مهر آفرید

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆

ترا دانش و دین رهاند درست
در رستگاری ببایدت جست

وگر دل نخواهی که باشد نژند
نخواهی که دایم بوی مستمند

به گفتار پیغمبرت راه جوی
دل از تیرگی‌ها بدین آب شوی

 

اشعار عارفانه فردوسی


شعر بلند عارفانه از فردوسی

به نام خداوند خورشید و ماه
که دل را به نامش خرد داد راه‏

خداوند هستى و هم راستى
نخواهد ز تو کژّى و کاستى‏

ستودن مر او را ندانم همى
از اندیشه جان برفشانم همى‏

ازو گشت پیدا مکان و زمان
پى مور بر هستى‏ او نشان‏

ز گردنده خورشید تا تیره خاک
دگر باد و آتش همان آب پاک‏

به هستى‏ یزدان گواهى دهند
روان تو را آشنایى دهند

ز هرچ آفریدست او بی‌نیاز
تو در پادشاهی‌ش گردن فراز

ز دستور و گنجور و از تاج و تخت
ز کمی و بیشی و از ناز و بخت

همه بی‌نیازست و ما بنده‌ایم
به فرمان و رایش سرافگنده‌ایم

شب و روز و گردان سپهر آفرید
خور و خواب و تندی و مهر آفرید

جز او را مدان کردگار بلند
کزو شادمانی و زو مستمند

☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆✽☆
← اشعار عارفانه فردوسی →

به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام و خداوند جای
خداوند روزی ده رهنمای

خداوند کیوان و گردان سپهر
فروزنده ماه و ناهید و مهر

ز نام و نشان و گمان برترست
نگارنده بر شده پیکرست

به بینندگان آفریننده را
نبینی مرنجان دو بیننده را

نیابد بدو نیز اندیشه راه
که او برتر از نام و از جایگاه

سخن هر چه زین گوهران بگذرد
نیابد بدو راه جان و خرد

خرد گر سخن برگزیند همی
همان را گزیند که بیند همی

ستودن نداند کس او را چو هست
میان بندگی را ببایدت بست

خرد را و جان را همی سنجد اوی
در اندیشه سخته کی گنجد اوی

بدین آلت رای و جان و زبان
ستود آفریننده را کی توان

به هستیش باید که خستو شوی
ز گفتار بی‌کار یکسو شوی

پرستنده باشی و جوینده راه
به ژرفی به فرمانش کردن نگاه

توانا بود هر که دانا بود
ز دانش دل پیر برنا بود

از این پرده برتر سخن‌گاه نیست
ز هستی مر اندیشه را راه نیست

اشعار عارفانه فردوسی

آنچه خواندید ابیاتی با درون‌مایه عارفانه بود که از شاهنامه فردوسی استخراج کرده بودیم. نظر شما درباره اشعار عارفانه فردوسی چیست؟ جهان‌بینی و عرفان فردوسی را چگونه می‌دانید؟ اندیشه‌های خویش را از طریق بخش «ارسال نظر» در پایین این مطلب با ما و دیگر مخاطبان ستاره در میان بگذارید.

اکرم ادیبی
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
چهره‌ها در ستاره