حکم استفراغ در ماه رمضان؛ آیا قی کردن روزه را باطل می کند؟

حکم استفراغ در ماه رمضان برای روزه دار چیست؟ آیا استفراغ روزه را باطل می کند؟ در چه صورتی نماز قضا و کفاره به آن تعلق می‌گیرد؟ فتاوی امام خامنه ای، آیت الله سیستانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی و امام خمینی را درباره حکم تهوع در ماه رمضان غیر عمد و عمد بخوانید.
حکم استفراغ در ماه رمضان

ستاره | سرویس مذهبی – حکم استفراغ در ماه رمضان چیست؟ آیا استفراغ روزه را باطل می کند؟ حکم استفراغ در روزه، بسته به عمدی و غیر عمد بودن آن متفاوت است. در این مطلب فتاوی مراجع عظام را درباره حکم استفراغ برای روزه دار در ماه مبارک رمضان ذکر می‌کنیم. لازم به ذکر است که در فقه اسلامی به استفراغ کردن «قی کردن» گفته می‌شود. 

 

حکم استفراغ در ماه رمضان

حکم تهوع در ماه رمضان، به فتوای همه مراجع، در صورتی که عمدی باشد، چه فرد روزه دار از روی بیماری و برای بهبود وضعیت جسمانی عمدا قی کند و چه در سلامت عمدا استفراغ کند، جزو مبطلات روزه محسوب می‌شود و روزه را باطل می‌کند. اما اگر استفراغ ناخواسته و غیر عمدی بوده باشد روزه باطل نمی‌شود.

اما اگر وقت سحر یا شب قبل، عمدا چیزی بخورید یا کاری انجام دهید که می‌دانید باعث تهوع و استفراغ می‌شود، حکم روزه چیست؟

در پاسخ به این سوال دو نظریه وجود دارد:

  • عده ای از مراجع تقلید همچون امام خمینی و امام خامنه ای، این نظر را دارند که در این شرایط روزه دار احتیاطا باید روزه اش را تا پایان روز نگه دارد و قضای روزه آن را هم بگیرد.
  • عده ای دیگر از مراجع تقلید مثل آیت الله سیستانی و مکارم شیرازی، این نظر را دارند که روزه این شخص صحیح است اما مستحب است که قضای روزه‌ی آن هم گرفته شود. 

 

در ادامه حکم استفراغ در ماه رمضان را با جزییات از نظر چند مرجع تقلید بررسی می‌کنیم.

 

نظر امام خمینی (ره) درباره حکم استفراغ در روزه

  • مساله 1646 : هرگاه روزه‌دار عمدا قى کند – اگر چه به واسطه مرض و مانند آن ناچار باشد – روزه‌اش باطل مى‌شود، ولى اگر سهوا یا بى‌اختیار قى کند، اشکال ندارد.
  • مساله 1647 : اگر در شب چیزى بخورد که مى‌داند به واسطه خوردن آن در روز بى‌اختیار قى مى‌کند، احتیاط واجب آن است که روزه آن روز را قضا نماید.
  • مساله 1648 : اگر روزه‌دار بتواند از قى کردن خوددارى کند، چنانچه براى او ضرر و مشقت نداشته باشد، باید خوددارى نماید.
  • مساله 1649 : اگر مگس در گلوى روزه‌دار برود، چنانچه به قدرى پایین رود که به فرو بردن آن خوردن نمى‌گویند، لازم نیست آن را بیرون آورد و روزه او صحیح است، و اگر به این مقدار پایین نرود، باید آن را بیرون آورد، اگرچه موجب شود که قى کند و روزه‌اش باطل شود، و چنانچه فرو برد روزه‌اش باطل مى‌شود، و بنابر احتیاط واجب باید کفاره جمع بدهد.
  • مساله 1650 : اگر سهوا چیزى را فرو ببرد و پیش از رسیدن به شکم یادش بیاید که روزه است، چنانچه به قدرى پایین رفته باشد که اگر آن را داخل شکم کند خوردن نمى‌گویند، لازم نیست آن را بیرون آورد و روزه او صحیح است.
  • مساله 1651 : اگر یقین داشته باشد که به واسطه آروغ زدن چیزى از گلو بیرون مى‌آید، نباید عمدا آروغ بزند، ولى اگر یقین نداشته باشد اشکال ندارد.
  • مساله 1652 : اگر آروغ بزند و بدون اختیار چیزى در گلو یا دهانش بیاید آن را بیرون‌بریزد، و اگر بى اختیار فرو رود، روزه‌اش صحیح است.

 

حکم استفراغ در ماه رمضان

حکم استفراغ در ماه رمضان

بیشتر بدانید: احکام روزه زن باردار از نظر مراجع تقلید چیست؟

 

نظر آیت الله خامنه ای در مورد حکم استفراغ برای روزه دار

  • هرگاه روزه‌دار عمداً قی (استفراغ) کند اگر چه به واسطه‌ی بیماری و مانند آن ناچار به این کار باشد، روزه‌اش باطل می‌شود، ولی اگر سهواً یا بی‌اختیار قی کند اشکال ندارد.
  • اگر در هنگام آروغ زدن، چیزی در دهانش بیاید باید آن را بیرون بریزد و اگر بی‌اختیار فرو رود روزه‌اش صحیح است.

 

نظرات آیت الله سیستانی درباره حکم استفراغ در ماه رمضان

  • مسأله ۱۶۱۶ ـ هرگاه روزه‌دار عمداً قی کند اگرچه به واسطه مرض و مانند آن ناچار باشد، روزه‌اش باطل می‌شود. ولی اگر سهواً یا بی‌اختیار قی کند، اشکال ندارد.
  • مسأله ۱۶۱۷ ـ اگر در شب چیزی بخورد که میداند به واسطه خوردن آن، در روز بی‌اختیار قی میکند، روزه‌اش صحیح است.
  • مسأله ۱۶۱۸ ـ اگر روزه‌دار بتواند از قی کردن خودداری کند، اگر به طبع خود حادث شده است، لازم نیست از آن جلوگیری کند.
  • مسأله ۱۶۱۹ ـ اگر مگس در گلوی روزه‌دار برود، چنانچه به مقداری فرو رفته باشد که به پائین دادن آن خوردن گفته نشود، لازم نیست آن را بیرون آورد، و روزه‌اش صحیح است. و اما اگر به این مقدار فرو نرفته باشد باید آن را بیرون آورد هرچند که این کار متوقف بر قی کردن باشد ـ مگر در صورتی که قی کردن برای او ضرر، یا مشقت زیادی داشته باشد ـ و چنانچه آن را قی نکند و فرو برد، روزه‌اش باطل می‌شود، و اگر آن را با قی کردن خارج کند نیز روزه‌اش باطل می‌شود.
  • مسأله ۱۶۲۰ ـ اگر سهواً چیزی را فرو ببرد و پیش از رسیدن به معده یادش بیاید که روزه است، چنانچه به‌قدری پائین رفته باشد که اگر آن را داخل معده کند به آن خوردن نگویند، لازم نیست آن را بیرون آورد و روزه او صحیح است.
  • مسأله ۱۶۲۱ ـ اگر یقین داشته باشد که به واسطه آروغ زدن، چیزی از گلو بیرون میآید، چنانچه طوری باشد که بر آن قی کردن صدق کند، نباید عمداً آروغ بزند. ولی اگر یقین نداشته باشد اشکال ندارد.
  • مسأله ۱۶۲۲ ـ اگر آروغ بزند و چیزی در گلو یا دهانش بیاید، باید آن را بیرون بریزد، و اگر بی‌اختیار فرو رود، روزه‌اش صحیح است.

 

همچنین بخوانید: حکم مسواک زدن در ماه رمضان؛ آیا مسواک روزه را باطل می کند؟

 

فتاوی آیت الله مکارم شیرازی درباره استفراغ در ماه مبارک رمضان

  • حکم روزه در ماه مبارک رمضان در صورت قی کردن
    پرسش : چنانچه فرد روزه دار استفراغ نماید، روزه ی او چه حکمی دارد؟
    پاسخ : قى کردن ( استفراغ) از روى عمد روزه را باطل مى ‏کند، هرچند براى نجات از مسمومیّت و درمان بیمارى و مانند آن باشد، ولى استفراغ کردن بدون اختیار یا از روى سهو روزه را باطل نمى ‏کند.
  • حکم روزه در صورت خوردن چیزی در شب که سبب استفراغ در روز می شود
    پرسش: چنانچه فرد روزه دار بداند اگر در شب چیزی بخورد که در روز سهوا استفراغ می کند، روزه ی او چه حکمی دارد؟
    پاسخ : اگر در شب چیزى بخورد که مى ‏داند در روز بى‏ اختیار قی مى ‏کند روزه باطل نمى ‏شود، ولى احتیاط مستحباین است که چنین کارى نکند و اگر کرد، روزه را قضا نماید.
  • حکم جلوگیری از استفراغ برای روزه دار 
    پرسش : آیا لازم است فرد روزه دار خود را نگه داشته و از استفراغ جلوگیری نماید؟
    پاسخ : واجب نیست روزه دار با فشار آوردن به خود از استفراغ کردن خود دارى کند، ولى اگر ضرر و مشقّتى نداشته باشد بهتر است جلوگیرى کند.
  • حکم آروغ زدن روزه دار 
    پرسش : چنانچه فرد روزه دار آروغ بزند، روزه ی او چه حکمی دارد؟
    پاسخ : هرگاه یقین دارد که به واسطه آروغ زدن چیزى از گلو بیرون مى ‏آید که به آن قى کردن مى گویند نباید عمداً آروغ بزند، ولى اگر یقین نداشته باشد اشکال ندارد و هر گاه بر اثر آروغ زدن بدون اختیار چیزى در گلو یا دهانش بیاید باید آن را بیرون بریزد و اگر عمداً فرو ببرد روزه ‏اش باطل است، ولى اگر بى‏ اختیار فرو رود اشکالى ندارد.
  • حکم مسافرت با یقین به وقوع استفراغ برای روزه دار
    پرسش : کسی که می داند اگر سفر کند استفراغ می کند چنانچه سفر برود حکم روزه اش چیست؟
    پاسخ : سفر کردن مانعی ندارد.
  • حکم کفاره در صورت قی کردن عمدی
    پرسش : اگر فردی به طور عمد در ماه رمضان قی کند(مانند فرو بردن انگشت در دهان) و موجب باطل شدن روزه شود آیا فرد باید کفاره آن روز را بپردازد یا نه، فقط قضا کافیست؟
    پاسخ : اگر عمداً باشد علاوه بر قضا کفاره هم دارد.
  • حکم انجام کاری که سبب استفراغ سهوی می شود
    پرسش : بتازگى خداوند فرزندى به من عنایت کرده است، با توجّه به این که فرزند اوّل من است به هنگام شستن کهنه هایش حالت تهوّع و قى کردن به من دست مى‌دهد، و گاهى نیز قى مى‌کنم، اگر در حال روزه این حالت پیش آید چه حکمى دارد؟
    پاسخ : در صورتى که عمدآ این کار را نکنید اشکالى ندارد.

 

بیشتر بخوانید: احکام تزریق آمپول در ماه رمضان از نظر شیعه و سنی

 

نظر آیت الله صافی گلپایگانی درباره حکم تهوع در ماه رمضان

  • مسأله ۱۶۵۵. هر گاه روزه‎دار عمداً قی كند اگر چه به واسطه مرض و مانند آن ناچار باشد، روزه‎اش باطل می‎شود، ولی اگر سهواً یا بی‎اختیار قی كند، اشكال ندارد.
  • مسأله ۱۶۵۶. اگر در شب چیزی بخورد كه می‎داند به واسطه خوردن آن، در روز بی‎اختیار قی می‎كند، احتیاط واجب آن است كه روزه آن روز را قضا نماید.
  • مسأله ۱۶۵۷. اگر روزه‎دار بتواند از قی‌كردن خودداری كند، چنان‌چه برای او ضرر و مشقت نداشته باشد، باید خودداری نماید.
  • مسأله ۱۶۵۸. اگر مگس در گلوی روزه‎دار برود، چنان‌چه ممكن باشد، باید آن را بیرون آورد و روزه‎اش باطل نمی‎شود، ولی اگر بداند كه به واسطه بیرون‌آوردن آن، قی می‎كند واجب نیست بیرون‌آوردن و روزه‎اش صحیح است.
  • مسأله ۱۶۵۹. اگر سهواً چیزی را فرو ببرد و پیش از رسیدن به شكم یادش بیاید كه روزه است، چنان‌چه ممكن باشد باید آن را بیرون آورد، و روزه‎اش صحیح است.
  • مسأله ۱۶۶۰. اگر یقین داشته باشد كه به واسطه آروغ‌زدن، چیزی از گلو بیرون می‎آید، نباید عمداً آروغ بزند بلكه اگر احتمال بدهد بنابر احتیاط واجب آروغ نزند.
  • مسأله ۱۶۶۱. اگر آروغ بزند و چیزی در گلو یا دهانش بیاید، باید آن را بیرون بریزد، ولی اگر بی‎اختیار فرو رود، روزه‎اش صحیح است.

 

کاربران عزیز؛ شما می‌توانید درباره مکروهات روزه نیز در ماه مبارک رمضان در مجله ستاره مطالعه کنید و اطلاعات بیشتر ی به دست آورید. نظرات و پرسش‌های خود را با ما در میان بگذارید.




نظری ثبت نشده است

نظر شما چیست؟

ستاره
Logo
ثبت نام رایگان در سایت
عضویت در سایت
تعییر رمز عبور