استخاره آنلاین
تاریخ انتشار: ۰۹ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۰
کد خبر: ۲۰۷۰۶
اعتکاف یکی از مراسمات مذهبی است. زمان خاصی برای اعتکاف وجود دارد، معتکفین در این زمان اعمال اعتکاف را انجام می دهند و شرایط اعتکاف را رعایت می کنند. اگر علاقه مند به دانستن فلسفه اعتکاف هستید، خواندن مطلب حاضر را از دست ندهید.
اعتکاف توقف و ماندن در مسجد به قصد عبادت است. زمان اعتکاف بنا به عقیده مشهور ایام البیض یعنی روز سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه رجب است. برخی ده روز آخر ماه رمضان را نیز ایام اعتکاف می‌دانند. معتکفان در این ایام در مسجد معتکف می‌شوند و اعمال اعتکاف را بجا می‌آورند. آنچه در این میان از اهمیت خاصی برخوردار است، این است که چرا باید اعتکاف را بجا آورد و چه فلسفه‌ای پشت این مراسم دینی و سه روز ماندن در مسجد وجود دارد؟ با ستاره همراه باشید تا فلسفه اعتکاف را به طور دقیق بدانید.
فلسفه اعتکاف چیست و چرا باید معتکف شویم؟

فلسفه اعتکاف: جمع‌آوری پراکندگی‌های قلب

از آنجا که مصلحت قلب و روح انسان، و استقامت او در طی مسیر سیر و سلوک الی الله متوقف بر این است که رو به سوی خدا کند، و جمع‌آوری پراکندگی‌های توجهات قلبی تنها در سایه روی آوردن به پروردگار امکان‌پذیر است، و زیاده‌روی در خوردن و آشامیدن و آمیختن با مردم، و سخن گفتن و خوابیدن از چیزهایی است که باعث پراکندگی توجهات قلبی می‌گردد، و انسان را به هر وادی می‌کشاند، و از سیر الی الله باز می‌دارد، یا حرکتش را در این مسیر کُند می‌کند، یا او را متوقف می‌سازد، لهذا رحمت پروردگار متعال اقتضا کرده که با تشریع روزه مانع زیاده‌روی آنها در خوردن و آشامیدن شود، و قلب و روح آنان را از شهوات مانع سیر الی الله خالی کند، و البته روزه را به مقداری واجب کرده که به مصلحت انسان است، و منافع او را در دنیا و آخرت تأمین می‌کند، و مانع مصالح حال و آینده او نمی‌شود، و ضرری به وی نمی‌رساند. و برای پیشگیری از زیاده‌روی در اختلاط با مردم اعتکاف را تشریع نمود، اعتکافی که روح و هدف آن توقف و توجه قلب بسوی خداوند متعال، و نجات آن از پراکندگی‌ها و خلوت با خدا و انقطاع از مردم و اشتغال به پروردگار متعال است، تا اینکه هم و غم قلب و روح معتکف ذکر و یاد و حب و توجه به خداوند باشد، و توجه به خالق جایگزین انس با مخلوق شود، و سراسر ذهن و فکر او را توجه به جلب رضایت پروردگار فراگیرد، تا درنتیجه برای وحشت قبر، که هیچ انیس و یاوری جز خداوند متعال نخواهد داشت، آماده شود، و جز به دیدار خداوند خوشحال نشود، که فلسفه اصلی و مهم اعتکاف همین مطلب است. و برای جلوگیری از زیاده‌روی در گفتار، به مؤمنین دستور داده شد که زبان را از هر سخنی که برای آخرت آنها سودی ندارد نگه دارند. و به منظور پیشگیری از افراط در خواب، تهجد نیمه شب و نماز شب، و راز و نیاز شبانه را وضع کرد. بی‌شک اگر کسی در این چهار مورد خود را کنترل کند و از افراط و تفریط بپرهیزد، راه سیر و سلوک را به خوبی طی خواهد کرد، که ارباب ریاضات شرعیه و رهپویان سیر الی الله بر این ارکان چهارگانه مواظبت می‌کنند.

منبع: تفسیر القاسمی، ج ۳، ص ۴۶۲.

فلسفه اعتکاف چیست و چرا باید معتکف شویم؟


فلسفه اعتکاف: دل بریدن از غیر خدا

همه عبادات در یک هدف کلی مشترک‌اند، اما برای هر یک از آنها اهداف جداگانه‌ای نیز باید وجود داشته باشد. در غیر این صورت، دلیلی نداشت تا به صورت‌های گوناگونی درآیند. حال سؤال اینجاست که هدف از تشریع اعتکاف چیست؟ و اعتکاف چه هدفی را دنبال می‌کند؟ اعتکاف عملی است مرکب از چند عبادت. پس در یک نگاه اهداف عبادت، در اعتکاف هم منظور گردیده است. پس در اعتکاف نیز همان اهداف نماز، روزه، نماز شب، حضور در مسجد، دعا، توبه و استغفار مورد توجه قرار گرفته است. از مجموعه این عبادات می‌توان هدفی دیگر نیز در نظر گرفت که آن تمرین انقطاع از غیر خداوند است. معتکف در طول مدت اعتکاف از همه تعلقات دنیایی می‌برد و تمام وقت به عبادت می‌پردازد. او در این مدت از مسجد که خانه خداست، به خانه خود و دیگران نمی‌رود. کلامی غیر از قرآن و دعا و نماز به زبان جاری نمی‌کند. معتکف اراده خود را در مسیر اراده خدا قرار می‌دهد و در طول روز به خاطر او، دست از خوردن و آشامیدن می‌کشد و به روزه‌داری قیام می‌کند. پس هدف از اعتکاف، همان است که در مناجات شعبانیه از خداوند می‌خواهیم: الهی هب لی کمال الانقطاع الیک؛ خدایا! به من نهایت بریدگی وابستگی از غیر خودت را هدیه نما.

منبع: مجله سروش وحی، مرداد و شهریور ۱۳۸۴، شماره ۱۸.

فلسفه اعتکاف چیست و چرا باید معتکف شویم؟
 

فلسفه اعتکاف: پاسخ به نیازهای روحی و درونی انسان

اسلام با پیش‌بینی عبادتی به نام «اعتکاف‏» که در واقع نوعی خلوت و درون‌گرایی است، برای ساختن انسان‏‌ها و جلوگیری از آفت ‏خدافراموشی و خودفراموشی، چاره‌اندیشی نموده است. این‏ها همه نشان می‏‌دهد با آن که روح تعالیم ادیان، دعوت به جمع و اجتماع است، انسان به برنامه‌هایی که او را با درون خود پیوند دهد نیز محتاج است. راز این امر روشن است؛ معمولاً حضور پیوسته و دائمی در عرصه اجتماع و کار و تلاش عملی، رفته رفته روحیه عمل‌گرایی را در انسان تقویت می‏‌کند. پیدایش این روحیه چه بسا انسان را از درون تهی می‌‏کند تا آنجا که به چیزی جز عمل بیشتر نیندیشد. شخص عمل‌گرا و عمل‌زده حتی گاه فرصت نمی‌‏یابد نتایج کارها و تلاش‌‏های خود را هم به درستی ارزیابی کند. لذا اعتکاف زمینه مناسبی است تا انسان به کاوش درباره انگیزه‌‏ها و روحیات خویش بپردازد و برای رفع نقصان و تکامل آن بکوشد. بنابراین اعتکاف با ویژگی‌هایی که اسلام برای آن در نظر گرفته، پاسخی است ‏به این نیاز روحی، و فرصتی است مغتنم برای رو آوردن به خود و خدا...
انسان معتکفی که به آداب اعتکاف پایبند است در هر موردی از نماز خواندن، دعا کردن، اندیشیدن، شب‌زنده‌داری و گریستن، به گنجینه‌هایی از رحمت‏ خاص خدا دست می‏‌یابد که گرانبهاترین سرمایه زندگانی و بهترین زاد و توشه آخرت او خواهد بود...
در عصر ما که زندگی ماشینی و پیچیدگی‌‏های آن، دیدگان انسان را به خود خیره کرده، روابط اجتماعی گسترده شده و خلاصه دامنه سرگرمی انسان به جلوه‌‏ها و مظاهر مادی توسعه یافته است، تأکید بر نقش سازنده اعتکاف، ضرورتی دو چندان می‏‌یابد؛ زیرا اعتکاف انس با معشوق است که زمینه را برای گسستن فرد از سرگرمی‏‌های پوچ فراهم می‌‏آورد؛ انسان را با خداوند پیوند می‌‏دهد و از آفت ‏خدا فراموشی و از خود بیگانگی نگه می‌‏دارد.

منبع: سایت پرسمان متعلق به اداره مشاوره نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها
 

فلسفه اعتکاف چیست و چرا باید معتکف شویم؟


فلسفه اعتکاف؛ کوتاه و مختصر

اعتکاف یک برنامه مهم خودسازی است، که انسان را در مدت چند روز به کلی از مظاهر مادی دنیا جدا می‌سازد، و در یک عالم روحانی و معنوی غرق می‌کند، و او را به نگریستن مجدد به برنامه‌های اخلاقی و خودسازی و توبه از گناه و محاسبه و مراقبه وامی‌دارد، و در مجموع یک تولد ثانوی محسوب می‌شود، و شایسته است مسلمانان از آن بهره گیرند، و این سنت اسلامی را زنده نگه دارند.

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

فلسفه اعتکاف چیست و چرا باید معتکف شویم؟
 

فلسفه اعتکاف در چهار جمله

اعتکاف حکمت‏‌ها و فواید فراوانی دارد که بخشی از آنها عبارت است از:
۱. ایجاد زمینه مناسب برای اندیشه و تفکر
شخص معتکف در مدت زمان اقامت خود در مسجد و بریدن از محیط پرهیاهوی زندگی، فرصتی می‌باید که گذشته‌ خود را مرور و نقاط مثبت و منفی‌اش را ارزیابی کند.
۲. فراهم آمدن زمینه توبه و بازگشت
گاهی مشغله‌های زیاد زندگی و مشکلات آن، ما را از خودمان غافل می‌کند و فرصت ارزیابی و جبران عمل کرد گذشته را از ما می‌گیرد؛ اعتکاف این فرصت را در اختیار می‌گذارد تا به جبران نقایص و ضعف‌های خود بپردازیم و توبه کنیم.
۳. فراهم شدن فرصت نیایش، نماز و تلاوت قرآن
در حقیقت مدت زمان اعتکاف، فرصتی است کوتاه برای محاسبه نفس و خودسازی که انسان را از حاکمیت غریزه‌ها، عادت‌ها و اشتغالات معمول زندگی آزاد می‌سازد و به جبران کاستی‌ها وادار می‌کند.
۴. فراهم شدن دوره‏‌ای کوتاه برای محاسبه نفس و خودسازی
حداقل سه روز طول می‏‌کشد تا انسان به محاسبه نفس بپردازد و اعتکاف انسان را از حاکمیت غریزه‌‏ها، عادت‏‌ها و اشتغالات معمول زندگی آزاد می‏‌سازد.

منبع: پرتال علوم اسلامی ثقلین تحت اشراف آیت الله کاظم صدیقی؛ این مطلب در مجله معارف اسلامی شماره ۷۱ نیز درج شده است.

فلسفه اعتکاف چیست و چرا باید معتکف شویم؟
 

سخن آخر

در دنیای پر غوغای مادی، که جاذبه‌ها به سوی مادیت است، بر قلب و روح انسان زنگار می‌نشیند. زنگاری از غفلت و دوری از خدا که اگر با نیایش و عبادت برطرف نگردد، ممکن است روحانیت و معنویت را از وجود انسان برچیند و اینکه در روایات اسلامی نماز تشبیه به نهر آب پاکیزه‌ای شده که انسان در هر شبانه روز پنج بار خود را در آن شستشو می‌دهد، اشاره به همین نکته است. در میان عبادات «اعتکاف» ویژگی خاصی دارد و از جهاتی شبیه به مراسم حج و احرام است که انسان را به جهانی مملو از روحانیت و معنویت سوق می‌دهد. در محیط یک مسجد جامع سه روز ماندن، روزه گرفتن و به عبادت پرداختن و در خودسازی کوشیدن و به غیر خدا نیندیشیدن، تحول عظیمی در روح انسان پدید می‌آورد که صفا و نورانیت آن بی نظیر است.

در پایان امیدواریم همه مسلمانان چه آنان که می‌توانند در اعتکاف شرکت کنند و چه کسانی که شرایط شرکت در اعتکاف را ندارند، توفیق عبادت خالصانه و انس با خداوند را پیدا کنند. چنانچه در زمینه اعتکاف پرسش و ابهامی دارید، از طریق ارسال نظر با کارشناس مذهبی ستاره در میان گذاشته تا نسبت به رفع آن اقدام شود.

گروه مذهبی ستاره

وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
چهره‌ها در ستاره