چگونگی شهادت امام حسن عسکری (ع)؛ قاتل امام حسن عسگری که بود؟

زندگی امام حسن عسکری (ع) تنها ۲۸ سال به طول انجامید؛ اما همین عمر کوتاه، سرشار از مبارزه، روشنگری و هدایت شیعیان در یکی از سخت‌ترین دوره‌های تاریخ اسلام بود. آن حضرت به دلیل جایگاه ویژه‌ای که در میان شیعیان داشتند و نیز به‌عنوان پدر حضرت مهدی (عج)، همواره تحت مراقبت و فشار حکومت عباسی قرار داشتند.

سرانجام این فشارها به شهادت یازدهمین امام شیعیان انجامید؛ شهادتی که درباره چگونگی آن و نقش حکومت عباسی گزارش‌ها و روایت‌هایی در منابع تاریخی و روایی نقل شده است. در ادامه، ماجرای شهادت امام حسن عسکری (ع) و آنچه درباره نحوه شهادت ایشان گزارش شده است را بررسی می‌کنیم.

چگونگی شهادت امام حسن عسکری (ع)

امام حسن عسکری (ع) در زمان معتمد از خلفای عباسی و به دستور او و همراهی وزیرش عبیدالله بن خاقان و توسط غلامی به نام تحریر در پادگان نظامی سامرا بعد از ملاقات سری امام با معتمد که در آن زمان خلیفه بود و به خشم وی انجامید، مسموم شدند. در تاریخ علت شهادت آن حضرت را سمي مي دانند كه معتمد عباسي در غذا به آن حضرت خورانيد.

معتمد عنوان کرد که امام بیمار شده اند و اطبا را بر بالین ایشان فرستاد و گروهی موظف بودند مدام اخبار وضعیت امام را به ابن خاقان برسانند. با توجه به حالات امام در بستر بیماری و درمانی که انجام می گرفت (گیاه مصطکی) سمومی که برای امام حسن عسکری استفاده کردند از سموم بسیار تخصصی با طبع سرد بوده است که در طولانی مدت (یک هفته) و به تدریج اعضای رئیسه بدن چون کبد را از کار می انداخت و از همین رو برای مردم تصور بیماری آن حضرت را نسبت به مسمومیت تقویت می کرده است!

و می توان گفت پزشکان متخصص دربار نیز در شهادت امام (ع) دست داشته‌اند.

ادعای بیمار شدن امام توسط معتمد برای جلب اعتماد مردم

امام در اثر آن ، چند روز در بستر بیماری قرار گرفتند و در این ایام معتمد پیوسته پزشکان درباری را بر بالین امام می فرستاد تا مردم گمان کنند که حضرت از بیماری طبیعی رنج می برد. وی با این کار تلاش داشت ضمن به دست آوردن وجهه مثبت نزد مردم، اوضاع و شرایط را زیر نظر بگیرد و رفت و آمدها را نماید تا چنانچه صحنه مشکوکى در رابطه با جانشینى و امامت پس از امام حسن (ع) دیدند آن را گزارش کنند.

پیشگویی شهادت امام حسن عسکری توسط خودشان

امام عسکری شهادت خود را در سال ۲۶۰ پیشگویی کرده بود و در شب شهادت به دور از دید ۲۰ نفر مزدور عباسی که در منزل او اتراق کرده بودند، نامه های بسیاری به نقاط مختلف ممالک اسلامی ارسال کرد.

آرامگاه امام حسن عسکری کجاست؟

مدفن آن حضرت شهر سامرا عراق در کنار پدرشان حضرت امام هادی (ع) است.

مراحل زندگی امام حسن عسکری (ع)

عمر پربار امام حسن عسکری (ع) به سه دوره تقسیم می شود:

• دوره اول ۱۳ سال که دوران کودکی حضرت بود و زندگیشان در مدینه گذشت .
• دوره دوم ۱۰ سال در سامرا و قبل از امامت بود.
• دوره سوم نزدیک ۶ سال امامت آن حضرت است .

دوره امامت حضرت عسکری (ع ) با قدرت ظاهری بنی عباس همزمان بود، خلفایی که به تقلید هارون در نشان دادن نیروی خود بلندپروازی های بسیاری داشتند .

نقش امام حسن عسکری در گسترش معارف اسلامی

در زمان امام یازدهم تعلیمات عالیه قرآنی و نشر احکام الهی و مناظرات کلامی جنبش علمی خاصی تجدید کرد و فرهنگ شیعی در رشته های دیگر نیز مانند فلسفه و کلام باعث ظهور مردان بزرگی چون یعقوب بن اسحاق کندی شد که خود، معاصر امام حسن عسکری بود. 

امام حسن عسکری در زندان

امام حسن عسکری (ع) از شش سال دوران امامت خود سه سال را در زندان گذراند. در زندان نیز تمام اعمال و رفتار امام به شدت تحت مراقبت بود، اما دو غلامی که مراقبت شدید از امام گماشته شده بودند وقتی از نزدیک ناظر حال و حرکات امام بودند تحت تأثیر آن امام بزرگوار قرار گرفته، با آن حضرت خوش رفتار بودند . وقتی کسانی از این غلامان جویای حال امام می شدند می گفتند این زندانی روزها روزه دار است و شبها تا بامداد به عبادت و راز و نیاز با معبود خود سرگرم و با کسی سخن نمی گوید .

زمینه سازی دوران غیبت

در حقیقت از آنجا که امام حسن عسکری (ع) از سوی دستگاه خلافت تحت مراقبت شدید و ممنوع از ملاقات با مردم بودند و جز با یاران خاص و کسانی که برای حل مشکلات زندگی مادی و دینی خود به آنها مراجعه می کردند کمتر معاشرت داشتند، به جهت آن بود که دوران غیبت حضرت مهدی (عج) نزدیک بود و مردم می بایست کم کم بدان خو گیرند و حل مشکلات خود را از اصحاب خاص که پرچمداران مرزهای مذهبی بودند بخواهند تا پیش آمدن دوران غیبت در نظر آنان عجیب نباشد .

منابع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه| ویکی شیعه| موسسه تحقیقاتی حضرت ولیعصر