عکس مجسمه بت بعل واقعی | بعل کجاست و نماد چیست؟

همزمان با راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۴۰۴، مؤسسه مصاف، وابسته به علی‌اکبر رائفی‌پور، مجسمه‌ای به نام بت بعل را با تصویر ستاره داوود و پرچم اسرائیل آتش زد. برگزارکنندگان این اقدام را اعتراض به پرونده جفری اپستین و بیان مخالفت با صهیونیسم و ایالات متحده اعلام کرده‌اند؛ انتشار تصاویر این رخداد در شبکه‌های اجتماعی موجی از واکنش‌ها و تفسیرهای مختلف را به همراه داشت. در این بخش از ستاره، به مهم‌ترین پرسش‌های شما راجع‌به ماجرای بت بعل پاسخ داده‌ایم. 

بعل یعنی چه؟

«بعل» (Baal) در زبان‌های سامی به معنای «سرور»، «صاحب» یا «شوهر» است و نامی است که به مجموعه‌ای از خدایان و بت‌ها در خاور نزدیک باستان، به‌ویژه در میان کنعانی‌ها، فنیقی‌ها و کارتاژی‌ها، اطلاق می‌شد. در واقع بعل عنوانی رایج برای ایزدان محلی در فرهنگ‌های سامی بود که اغلب با نام شهر یا منطقه‌شان متمایز می‌شدند؛ مانند بعل صیدون، بعل طرسوس و بعل کارتاژ.

بت بعل کجاست؟

در پاسخ به سوال بت بعل کجاست، باید بگوییم مهم‌ترین مرکز شناخته‌شده پرستش بعل، شهر باستانی اوگاریت در سوریه امروزی بوده است.

بعل چه شکلی است؟

اگر عکس بت بعل را به‌طور واضح ندیده‌اید باید بگوییم این بت شبیه مردی جنگجو با کلاه‌خود شاخ‌دار ساخته می‌شود که صاعقه یا نیزه‌ای در دست دارد و البته در نمادنگاری، او، مانند مجسمه‌ای که ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ آتش زده شد، به شکل گاو نر یا بز نر نیز نمایش داده می‌شد تا قدرت و باروری را نشان دهد.

بت بعل در قرآن

برخی از کاربران دنبال نشانه‌ای از بعل در قرآن کریم می‌گردند که در این مورد باید بگوییم از این بت در کتاب آسمانی مسلمانان در سوره صافات، آیات ۱۲۵ تا ۱۲۷، نام برده شده و صراحتا به عنوان معبودی باطل در برابر خداوند متعال اعلام شده است. در این آیات که به تقابل شرک و توحید می‌پردازد، حضرت الیاس قوم خود را سرزنش می‌کند که چگونه دست از پرستش خدای یکتا برداشته و یک بت را می‌پرسند. 

این آیات، خطاب به قومی است که حضرت الیاس (ع) به سوی آنان مبعوث شد:

أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِینَ ﴿۱۲۵﴾

آیا [شما قوم] «بعل» را می‌خوانید و بهترین خالقان [الله] را رها می‌کنید؟

اللَّهَ رَبَّکُمْ وَرَبَّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ ﴿۱۲۶﴾

الله، پروردگار شما و پروردگار پدران نخستین شماست.

فَکَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ ﴿۱۲۷﴾

ولی او را تکذیب کردند، پس بی‌گمان آنان [برای عذاب] احضار شدگانند.

بت بعل نماد چیست؟

مشهورترین و مهم‌ترین نمود این عنوان، بعل هدد (Hadad)، خدای طوفان، باران و حاصلخیزی با ریشه کنعانی-فنیقی، است. با گذر زمان، بعل در متون یهودی و مسیحی به دیو و مشاور شیطان تبدیل شد و رقیب یهوه، خدای یهودیان، به شمار می‌آمد.

گفتنی است در فرهنگ اسلامی، جایگاه «بعل» فراتر از یک بت تاریخی خاص است؛ این نام به نمادی فراگیر برای هرگونه بت‌پرستی و شرک تبدیل شده است. انتقاد قرآن کریم از پرستش بعل، در واقع محکومیت تمامی اشکال عبادت غیرخداوند و یادآوری عذاب‌های الهی است که جوامع گذشته را به دلیل روی آوردن به پرستش مخلوقات به سرنوشت بدی دچار کرد.

شیطان بعل چیست؟

در برخی متون مسیحی متأخر و ادبیات شیطان‌شناسی قرون وسطی، نام «بعل» به عنوان یکی از ارواح شیطانی ذکر شده است. در باورهای عامه، بعل اغلب به عنوان روحی خبیث و گاهی بزرگ‌ترین جن پلید شناخته می‌شود. همچنین برخی او را منبع یا آموزگار جادو برای جادوگران شیطانی می‌دانند.

بت بعل و اپستین؟!

به نقل از خبرگزاری شرق؛ در روزهای اخیر سندی منتشر شده که نشان می دهد یکی از حساب‌های بانکی اصلی اپستین (که به عنوان پوشش یک سرمایه‌دار و سرمایه‌گذار مشهور هم بود)، «بعل» نام دارد.