تفاوت شهوت زن و مرد از دیدگاه امام علی (ع) + بررسی روایات اسلامی

در بررسی تفاوت شهوت زن و مرد از نگاه امام علی (ع)، آنچه بیش از همه مورد تأکید ایشان قرار دارد، ضرورت دوری زن و مرد از شهوت‌پرستی به‌عنوان یکی از گناهان کبیره است. امیرالمؤمنین (ع) همواره بر پاکدامنی و مراقبت از نفس تأکید داشته و بنابر تعریف شهوت از دیدگاه اسلام و ادیان الهی بر این باورند که مردان نباید ارتباط و معاشرت بی‌مورد با زنان جوان داشته باشند؛ چرا که چنین رفتاری می‌تواند زمینه تحریک شهوت را در هر دو طرف فراهم کند. 

همچنین امام علی (ع) در برخی از بیانات خود، شهوت زن را قوی‌تر از شهوت مرد دانسته و برای کنترل آن باید راه‌های کاهش میل جنسی و کم کردن شهوت را دانست. در ادامه این مطلب، مجموعه‌ای از احادیث نقل‌شده از آن حضرت درباره شهوت‌پرستی زنان و مردان بررسی می‌شود تا با تکیه بر آموزه‌های ایشان، راه‌های مهار و کنترل این غریزه بهتر شناخته شود.

سخنان و روایات نقل شده از امام علی درباره شهوت در زن و مرد

در توضیح تفاوت شهوت زن و مرد از نظر امام علی (ع)، روایات متعددی آمده است که در ادامه معتبرترین روایت‌ها را جمع‌آوری کرده‌ایم.

روایت اول

آن حضرت (علیه‌السلام) در باره اینکه سرانجام «شهوت‌پرستی»، رسوايى است، می‌فرمایند:

حَلاوَةُ الشَّهْوَةِ يُنَغِّصُهَا عارُ الْفَضيحَةِ.
 شيرينى شهوت را ننگ رسوايى از ميان می‌برد.

روایت دوم

روایت سوم

این حضرت در روایت دیگری درباره زنان گفته است:

المراة عقرب حلوة اللبسمة‏
زن مثل عقرب است که نیش آن در آغاز شیرین ولی مسموم است.

روایت چهارم

امام علی (ع) درمورد خصلت‌های نیک و بد مردان و زنان فرموده است:

خِيَارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ؛ الزَّهْوُ، وَالْجُبْنُ، وَالْبُخْلُ؛ فَإِذَا كَانَتِ الْمَرْأَةُ مَزْهُوَّةً لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِهَا، وَإِذَا كَانَتْ بَخِيلَةً حَفِظَتْ مَالَهَا وَمَالَ بَعْلِهَا، وَإِذَا كَانَتْ جَبَانَةً فَرِقَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يَعْرِضُ لَهَا.
خصلت‌هاى نيك زنان، خصلت‌هاى بد مردان است (اين خصلت‌ها عبارتند از) تكبر و ترس و بخل (زيرا) هنگامى كه زن متكبر باشد بيگانه را به خود راه نمى‌دهد و اگر بخيل باشد مال خود و همسرش را حفظ مى‌كند و اگر ترسو باشد از هر چيزى كه ممكن است به آبرو و عفت او صدمه بزند مى‌ترسد (و از آن فاصله مى‌گيرد).

روایت پنجم

روایت ششم

امام علی (ع) در روایتی دیگر درباره سلام کردن به زنان فرمودند:

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ یُسَلِّمُ عَلَى النِّسَاءِ وَ یَرْدُدْنَ عَلَیْهِ السَّلَامَ وَ کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ یُسَلِّمُ عَلَى النِّسَاءِ وَ کَانَ یَکْرَهُ أَنْ یُسَلِّمَ عَلَى الشَّابَّةِ مِنْهُنَّ وَ یَقُولُ أَتَخَوَّفُ أَنْ یُعْجِبَنِی صوت‌ها فَیَدْخُلَ عَلَیَّ أَکْثَرُ مِمَّا أَطْلُبُ مِنَ الْأَجْرِ

رسول خدا (ص) به زن‌ها سلام می‌کرد و جوابش را می‌دادند و شیوه امیرالمؤمنین علی (ع) هم این بود که به زن‌ها سلام می‌کرد و خوش نداشت که به زن‌هاى جوان سلام کند و می‌فرمود: می‌ترسم آوازشان مرا خوش آید و زیادتر از آن اجرى که می‌جویم، [گناه] به من رسد.

روایت هفتم

حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در روایت دیگری درباره تفاوت شهوت زن ومرد فرمودند:

خداوند متعالی برای شهوت ده جزء آفریده، که نه جزء آن در زنان، و یک جزء آن در مردان است.

سخن آخر  درباره تفاوت شهوت زن ومرد از زبان امام علی 

در برخی از بیانات امام علی (ع)، از تشبیه‌هایی استفاده شده که هدف اصلی آن‌ها هشدار دادن نسبت به فریب، لغزش‌های اخلاقی و پیامدهای رفتارهای نادرست انسانی است. این تشبیه‌ها ناظر بر ویژگی‌های رفتاری و اخلاقی افرادی هستند که با ظاهر فریبنده یا رفتار اغواگرانه، دیگران را از مسیر درست منحرف می‌کنند.

چنین تعابیری به انسان یادآوری می‌کند که آسیب‌های اخلاقی گاهی به‌صورت تدریجی و در پوششی جذاب آغاز می‌شوند و در نهایت پیامدهای زیان‌باری به همراه دارند. همچنین در آموزه‌های دینی، تفاوت‌های روحی و احساسی میان زنان و مردان به‌عنوان بخشی از ساختار طبیعی انسان مطرح شده است.

این تفاوت‌ها به معنای برتری یا ضعف مطلق نیست، بلکه بیانگر تفاوت در نحوه تأثیرپذیری، احساسات و واکنش‌هاست. در همین چارچوب، امام علی (ع) بر لزوم مراقبت از نفس و کنترل غرایز برای زن و مرد تأکید داشته‌اند و شهوت‌پرستی را عاملی بازدارنده از رشد معنوی انسان دانسته‌اند. از نگاه ایشان، پایبندی به تقوا و خویشتن‌داری، شرط اصلی تعالی روح و رسیدن به کمال انسانی است.