فال حافظ

تاریخ انتشار: ۰۹ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۴
کد خبر: ۳۴۲۲۸
معرفی کتاب
خوشه‌های خشم نوشته جان استاین بک (اشتاین بک) بوده و رمانی در دفاع از طبقه کارگر امریکاست. این رمان در سال 1939 منتشر شد و تاکنون توسط مترجمان مختلف به فارسی ترجمه شده است.
عکس خوشه‌های خشم اثر معروف جان استاین بک
 
ستاره | سرویس فرهنگ و هنر - آیا قصد دارید کتاب خوشه‌های خشم را بخوانید؟ چه انتظاراتی از یک کتاب خواندنی دارید که این کتاب آنها را برآورده می‌کند؟ در مطلب پیش رو و در ادامه سیر معرفی کتاب رمان خوشه‌های خشم بررسی می‌شود تا به شما در راستای مطالعه این رمان کمک کند. به عنوان پیش زمینه بگوییم که خوشه‌های خشم نماینده ادبیات کلاسیک امریکایی در سبک رئالیسم است. برنده جایزه پولیتزر بوده و در لیست برترین رمان‌های انگلیسی گاردین، فهرست صد کتاب قرن لوموند و فهرست صد رمان برتر انگلیسی‌زبان از سال ۱۹۲۳ تا سال ۲۰۰۵ مجله تایم نام این کتاب به‌چشم می‌خورد. در ادامه ابتدا خلاصه داستان و جزئیات کتاب را می‌خوانید، سپس با نویسنده‌اش آشنا می‌شوید و در انتها ترجمه‌های فارسی آن به شما معرفی خواهد شد.

 
عکس روی جلد خوشه‌های خشم اثر جان استاین بک
 

خلاصه رمان خوشه‌های خشم

داستان در اوایل دهه ۱۹۳۰ امریکا روی می‌دهد و در مورد «خانواده جاد (جود)» است که به‌خاطر رکود اقتصادی مجبور می‌شوند از اوکلاهاما به کالیفرنیا مهاجرت کنند. طوفان محصولات کشاورزی آن‌ها را نابود کرده و، چون نمی‌توانند بدهی‌شان را به بانک بپردازند، بانک زمین‌هایشان را مصادره می‌کند. هرچه را از اموالشان باقی مانده می‌فروشند، یک کامیون می‌خرند و سفرشان را آغاز می‌کنند.
شخصیت اصلی داستان «توم (تام) جاد» عضوی از این خانواده است که چند سال قبل در یک میهمانی رقص فردی را به قتل رسانده و به حبس محکوم شده است. توم پس از ۴ سال با آزاد شدن از زندان به سوی مزرعه پدری می‌رود، اما آنجا را خالی از سکنه می‌بیند؛ توسط دوستش از مهاجرت خانواده مطلع و در میانه راه به آن‌ها ملحق می‌شود. او تا جایی که در توان دارد به همه اعضای خانواده کمک می‌کند و شخصیتی مثبت دارد.
علاوه بر توم، بقیه اعضای خانواده جاد پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگ، عمو، دو پسر جوان، دختر جوان باردار خانواده و شوهرش، پسر و دختر نوجوان خانواده و کشیش سابق هستند که شخصیت‌هایشان در طول رمان به مخاطب شناسانده می‌شود. پدربزرگ با ترک سرزمین آبا و اجدادی‌اش که سالیان دراز با عشق در آن کار و زندگی کرده، می‌میرد. بعضی افراد خانواده از ادامه دادن منصرف می‌شوند: «نوآ» برادر بزرگ توم که خانواده را ترک می‌کند تا کنار رودخانه‌ای برای خودش زندگی کند و «آل» برادر کوچک توم که ازدواج کرده و از خانواده جدا می‌شود. مادر توم شخصیت کلیدی رمان، زنی خودساخته و قوی است که همیشه به دیگران روحیه می‌دهد و جملات امیدوارانه از زبان او گفته می‌شود.
سفر با امید و آرزو آغاز می‌شود، اما به مرور رنج‌ها و تلخی‌ها آغاز می‌شوند تا در انتهای داستان به ناامیدی کامل منجر می‌شوند. رنج‌هایی مثل مخالفت پلیس، آتش زدن کمپ و اردوگاه، کشته شدن یک پلیس به دست توم، سیل و بی‌کار شدن آن‌ها از کار در مزرعه پنبه و...
این داستان فقط متعلق به خانواده جاد نیست بلکه داستان همه کارگران است. ملاکان بزرگ برای اینکه قیمت محصولاتشان پایین نیاید؛ ذرت و قهوه را در کوره می‌ریزند، بار سیب‌زمینی را به رودخانه خالی می‌کنند، روی پرتقال‌ها نفت می‌پاشند و درخت‌های انگور را می‌خشکانند و این در حالی رخ می‌دهد که مردم طبقه ضعیف در گرسنگی دست و پا می‌زنند. کارگران گرسنه‌اند و کارفرمایان، چون از اعتصاب آن‌ها می‌ترسند، با آن‌ها با خشونت رفتار کرده و پلیس نیز اردوگاه‌های آن‌ها را به آتش می‌کشد تا مبادا شورش کنند.
شخصیت‌ها و قهرمانان داستان تا آنجا که می‌توانند در برابر مشکلات با صبوری رفتار می‌کنند، اما تحمل این همه بی‌عدالتی تا همیشه ممکن نیست، خشم آن‌ها مثل خوشه‌هایی است در قلبشان کاشته شده. در عاقبت می‌فهمند که راه چاره در دوری از خودخواهی و تک‌روی، افزایش آگاهی و اتحاد کارگران و ستمدیدگان و در یک کلام همبستگی اجتماعی است.
 
عکس ماشین خانواده جاد در خوشه‌های خشم اثر معروف جان استاین بک


مروری بر کتاب خوشه‌های خشم

استاین‌بک ۵ ماه یعنی از ژوئن تا اکتبر سال ۱۹۳۸ را صرف نوشتن خوشه‌های خشم (The grapes of wrath) کرد. کتاب در سال ۱۹۳۹ برای اولین بار چاپ شد و در سال ۱۹۴۰ به چاپ یازدهم رسید.
نویسنده برای نگارش رمانش نیاز به اطلاعات واقعی از زندگی کارگران داشت، پس به «کمپ آروین» رفت. کمپی که نزدیک بیکرزفیلد و متعلق به دولت فدرال بود و در رمان «کمپ ویدپچ» نام دارد.
نام رمان از شعر «نبرد جمهوری» سروده «جولیا وارد هو» از طرفداران براندازی اصول بردگی، گرفته شده که در شماره فوریه ۱۸۶۲ ماهنامه ادبی آتلانتیک آمریکا منتشر شده بود:
چشمان من شکوه آمدن خدا را دیده‌اند
او تاکستانی را که
خوشه‌های خشم در آن انبار شده‌اند
پایمال می‌کند
جولیا این شعر را در اردوگاه سربازان ارتش شمال سروده بود که برای شرکت در جنگ به جنوب می‌رفتند.

خوشه‌های خشم در روزها و ماه‌های اول انتشار همچون مرهمی بر زخم کارگران بود و طبقه کارگر و افراد مهاجر از این کتاب استقبالی بی‌نظیر کردند، با این حال اتحادیه زمین‌داران ایالات‌متحده این کتاب وقیح را سوزاند؛ آن‌ها «ارائه تصویر خلاف واقع از کشاورزان و توصیف آن‌ها به عنوان گروه وحشی گرسنه، حمله به بنیاد‌های مذهبی همچون کلیسا، پرده‌دری و وقاحت در توصیف صحنه‌های زننده» را سبب سوزاندن آن عنوان کردند. این تهمت‌ها بیشتر برای گمراه کردن طبقه عامه و جلوگیری از خواندن آن گفته شد. استاین‌بک اعتقادات مذهبی داشت و در شخصیت‌پردازی و بن‌مایه کتاب از انجیل بهره برده است.
در امریکا این رمان را در راستای تبلیغ کمونیسم معرفی کردند و جالب آنکه در کشور شوروی سابق استالین چاپ و مطالعه آن را تحریم کرد و دلیلش این بود که مطابق آموزه‌های کمونیستی خانواده‌ای بینوا در امریکا نباید کامیون داشته باشند.
یکی از نکات دیگر درباره خوشه‌های خشم، معرروف شدن جاده ۶۶ توسط این کتاب است. وقایع داستان در جاده دو خطه ۲۴۴۸ مایلی شیکاگو به لس‌آنجلس رخ می‌دهد. استاین‌بک آن را «جاده مادر» نامید و سبب نمادین شدن آن جاده شد.‌
نثر کتاب شوخ‌طبعانه است. نویسنده شوخ‌طبعی غمخوارانه را با واقعیات اجتماع ترکیب کرده است تا از تلخی بی‌نهایت داستان بکاهد.
تصویرسازی نویسنده برای خواننده‌ای که امریکای آن زمان و بخصوص طبیعت وحشی‌اش را ندیده است، مثل یک کتاب راهنماست که او را به سفری دور و دراز در بُعد مکان و زمان می‌برد.
می‌گویند استاین‌بک بسیار خجالتی بود و معروفیتی که خوشه‌های خشم برای او به ارمغان آورد، زندگی‌اش را تغییر داد و حتی منجر به جدایی همسر اولش از او شد. گرچه در همان بازه زمانی نوشتن رمان هم زندگی‌اش آشفته بود.
 
عکس جان استاین بک


معرفی نویسنده کتاب

جان ارنست استاین‌بک جونیور (John Ernst Steinbeck Jr) نویسنده امریکایی قرن ۲۰ است. نام خانوادگی نویسنده کتاب در منابع فارسی به صورت اشتاین‌بک، اشتین‌بک، استن‌بک، سْتاین‌بک و استاین‌بک آورده شده است.
او در ۲۷ فوریه ۱۹۰۲ در خانواده‌ای معمولی در شهر سالیانس ایالت کالیفرنیا به دنیا آمد. مادرش معلم و پدرش صندوقدار بخشداری بود. در سال ۱۹۱۹ برای تحصیل در رشته زیست‌شناسی به دانشگاه استنفورد رفت، اما در سال ۱۹۲۵ بدون گرفتن مدرک دانشگاه را ترک کرد.
استاین‌بک سپس به نیویورک رفت و دو سال خبرنگاری کرد، اما آنقدر‌ها موفق نبود، پس دوباره به کالیفرنیا برگشت. مشاغل متعدد و متنوع را امتحان کرد که بعضی از آن‌ها متصدی داروخانه، حفار چاه، میوه‌چین، راهنمای گردشگری، کارگر مزرعه، نگهبان منزل و... بودند. در دوره‌ای که نگهبان منزل بود، فرصت مطالعه و نوشتن پیدا کرد. اولین رمانش در سال ۱۹۲۹ منتشر شد. رمان مشهورش موش‌ها و آدم‌ها در سال ۱۹۳۷ منتشر شد. در سال ۱۹۳۹ خوشه‌های خشم بیرون آمد که در سال ۱۹۴۰ برنده جایزه ادبی پولیتزر شد. پس از آن در جوامع ادبی به عنوان فردی دغدغه‌مند در دفاع از کارگران امریکا شناخته شد.
استاین‌بک در زمینه سینما نیز فعالیت کرد و فیلم‌نامه «زنده باد زاپاتا» را نوشت که در سال ۱۹۵۲ با کارگردانی الیا کازان نمایش داده شد و دیالوگ‌های ماندگار این فیلم جزو شاهکار‌های استاین‌بک محسوب می‌شود.
جان استاین‌بک در سال ۱۹۶۲ جایزه نوبل را از آن خود کرد. او در اواخر عمر از مواضع سیاسی قبلی خود اظهار پشیمانی کرد و مانند جورج ارول نویسنده کتاب 1984 در دفاع از جنگ امریکا در ویتنام به آن کشور رفت و گزارش‌هایی نوشت.
استاین‌بک سه بار ازدواج کرد و دو فرزند پسر تنها از همسر دوم خود دارد. عاقبت در ۲۰ دسامبر ۱۹۶۸ به دلیل بیماری قلبی از دنیا رفت.
کتاب‌های او جام زرین، سبزه‌زار‌های بهشت، تورتیلا فلت، نبردی مشکوک، موش‌ها و آدم‌ها، دره طویل، خوشه‌های خشم، ماه پنهان است، راسته کنسروسازی، اتوبوس سرگردان، داستان مروارید، یک‌بار جنگی رخ داد، به خدای ناشناخته، اسب سرخ، پنجشنبه شیرین و شرق بهشت هستند.
 
عکس ترجمه خوشه‌های خشم در ایران


ترجمه خوشه‌های خشم در ایران

خوشه‌های خشم برای اولین مرتبه در ایران سال ۱۳۴۱ توسط شاهرخ مسکوب ترجمه شد و بنگاه انتشاراتی امیرکبیر آن را منتشر کرد که توسط همین انتشارات بار‌ها تجدید چاپ شده است. ترجمه‌های به‌روز از خوشه‌های خشم عبارتند از:
مترجم: شاهرخ مسکوب و عبدالرحیم احمدی
انتشارات: امیرکبیر
چاپ اول دوره جدید: ۱۳۷۸
آخرین چاپ: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: ۲۲
تعداد صفحه: ۸۱۴
قیمت: ۱۱۲,۵۰۰ تومان
★★★
مترجم: عبدالحسین شریفیان
انتشارات: نگاه
چاپ اول: ۱۳۶۸
آخرین چاپ: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: ۸
تعداد صفحه: ۶۱۴
قیمت: ۶۵,۰۰۰ تومان
★★★
مترجم: سعید دوج
انتشارات: روزگار
چاپ اول: ۱۳۹۷
آخرین چاپ: ۱۳۹۸
نوبت چاپ: ۲
تعداد صفحه: ۵۸۰
قیمت: ۷۸,۰۰۰ تومان
★★★
مترجم: رضا اسکندری آذر
انتشارات: مجید (به سخن)
چاپ اول: ۱۳۹۵
تعداد صفحه: ۷۰۴
قیمت: ۷۰,۰۰۰ تومان
بجز این چهار ترجمه، ترجمه‌ای از احمد طاهرکیش در انتشارات ارسطو با ۵۵۶ صفحه نیز منتشر شده است.
متن خلاصه شده خوشه‌های خشم توسط مترجمان مختلف همچون محمدصادق شریعتی (انتشارات گویش نو) و مصطفی جمشیدی (امیرکبیر، کتاب‌های جیبی) ترجمه شده‌است.
کتاب دیگری با نام «خوشه‌های خشم» در بازار نشر ایران به چشم می‌خورد که یک فیلم‌نامه است. نانالی جانسون از روی این رمان فیلم‌نامه‌ای نوشته و علی زارع به همت نشر نقد افکار آن را به فارسی ترجمه کرده است.
پیشنهاد ستاره ابتدا ترجمه شاهرخ مسکوب و سپس ترجمه عبدالحسین شریفیان است.
 
عکس نوشته خوشه‌های خشم اثر جان استاین بک


قسمتی از کتاب خوشه‌های خشم

پاپا پرسید: «کسی که یه میلیون جریب زمین داره چرا باید ناامید باشه؟» کشیش لبخند زد و شگفت‌زده نگاه کرد و سپس گفت: «به نظر من اگه یه میلیون جریب زمین می‌خواد تا خودش رو ثروتمند ببینه، واسه اینه که باطنش خالی و پوچه و اگه باطناً خالی و پوچ و فقیر باشه، هیچ میلیون جریب زمینی نمی‌تونه اون رو پولدار و غنی کنه و شاید واسه این ناامیده، چون می‌بینه این چیزایی که داره، نمی‌تونه اون رو غنی کنه... من نمی‌خوام وعظ کنم و خطابه بخونم، اما تا الان سابقه نداشته کسی رو ببینم که مثل سگِ گله سگدو بزنه و هی جمع کنه و آخر سر با لبخند بمیره.»

★★★
 
آدم هرجا باشه عادت می‌کنه و دیگه براش سخته از اونجا بره. نحوه فکر کردن هم بعد از مدتی عادت میشه و دیگه عوض کردنش سخته. من دیگه کشیش نیستم، اما همه‌اش بی‌آنکه خودم بفهمم دعا می‌خونم.

★★★
 
چرا به روزی که هنوز نیومده فکر می‌کنی؟ یه چیزی تو زندون یاد گرفتم که می‌خوام بهت بگم، آدم هیچ‌وقت نباید به اون روزی که آزاد می‌شه فکر کنه. اینه که آدمو دیوونه می‌کنه. باید به فکر امروز بود و بعد به فردا. باید همین کارو کرد. این کاریه که آدم‌های کارکشته می‌کنن. تازه‌وارد‌ها سرشونو به دیوار می‌کوبن و هی می‌پرسن چه‌قدر دیگه باید بمونیم؟

★★★
 
مهاجران حس می‌کردند که از دست رفته و متلاشی شده‌اند، چون همه از جایی می‌آمدند که بینوایی و اندوه بر آن فرمان می‌راند – آنجا که تحقیر شکست را تحمل کرده بودند – و چون همه به جانب کشوری تازه و شگفت می‌رفتند، دور هم جمع می‌شدند، با یکدیگر حرف می‌زدند، زندگی‌شان، خوارکی‌شان و آنچه از سرزمین جدید انتظار داشتند، همه را با هم تقسیم می‌کردند.

★★★
 
چگونه می‌توان کسی را ترساند که شکمش فریاد گرسنگی می‌کشد و روده‌های بچه‌هایش از نخوردن به پیچ و تاب درمی‌آید؟ دیگر چیزی نمی‌تواند او را بترساند. او بدترین ترس‌ها را دیده است.
 
پوستر فیلم خوشه‌های خشم


سخن پایانی

این رمان برای همه کسانی که رمان‌های ناتورالیسمی را دوست داشته و دغدغه مظلومان و طبقه کارگر را دارند، جالب خواهد بود، به این شرط که حوصله خواندن یک رمان طولانی را داشته باشید.
دانلود رمان خوشه‌های خشم از جان اشتاین‌بک به صورت pdf و همچنین کتاب صوتی خوشه‌های خشم در سایت‌های بسیاری موجود است. خوشه‌های خشم در دنیای سینما نیز جای خود را باز کرده و جان فورد براساس این داستان در سال ۱۹۴۰ فیلمی با همین نام با هنرپیشگی هنری فوندا ساخته است.
اکنون نوبت شماست تا تجارب و نظرات خودتان را با دیگر مخاطبان ستاره درمیان بگذارید. آیا این کتاب را خوانده‌اید یا قصد مطالعه آن را دارید؟ اگر آن را پیش از این خوانده‌اید دیدگاهتان را درباره رمان ارسال کنید و اگر قصد خواندنش را دارید، بنویسید این مطلب چقدر برای تشویق به مطالعه خوشه‌های خشم مؤثر بود؟
اکرم ادیبی
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
چهره‌ها در ستاره