فال حافظ
تاریخ انتشار: ۰۷ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۰
کد خبر: ۳۳۳۶۵
تعداد نظرات: ۳۱ نظر
معنی شعر شیر خدا در کتاب درسی فارسی ششم به زبان ساده و روان همراه با توضیحات و آرایه های ادبی آورده شده است. شعر شیر خدا سروده شهریار شاعر معاصر ایرانی در وصف امام علی (ع) است.
عکس نوشته شعر شیر خدا
 
ستاره | سرویس فرهنگ و هنر - شعر شیر خدا از اشعار زیبای محمدحسین بهجت تبریزی (۱۲۸۵ - ۱۳۶۷) متخلص به شهریار بوده که در عرض ارادت به ساحت امام اول شیعیان امام علی (ع) سروده شده است و در آن به چند ماجرای مهم از زندگی ایشان اشاره می‌کند. از آن جمله می‌توان مناجات‌های شبانه حضرت علی، تنهایی، ساده‌زیستی و قناعت آن حضرت، سر زدن به یتیمان و نیازمندان در دل شب، خطر کردن و خوابیدن به جای پیامبر، رفتن به مسجد کوفه و واقعه شهادت آن حضرت را نام برد. اصل این شعر ۲۸ بیت دارد و ۱۰ بیت از آن در کتاب فارسی ششم دبستان قرار دارد. در این مطلب ابتدا معنی شعر شیر خدا در ده بیت منتخب آن را بخوانید تا اگر از شما خواسته شده شعر شیر خدا را به نثر ساده بنویسید از آن استفاده کنید، سپس به بررسی آیات شعر علی ای شیر خدا می‌پردازیم و در نهایت متن کامل شعر شیر خدا برای علاقمندان به این شعر آورده شده است.

چنانچه بخش خاصی از مطلب مدنظر شماست، از طریق فهرست موضوعی زیر آن را بیابید.

تایپوگرافی امیرالمونین علی علیه السلام
 

معنی شعر شیر خدا فارسی ششم

۱.
علی آن شیر خدا شاه عرب
اُلفتی داشته با این دل شب

حضرت علی در راه خدا مثل یک شیر شجاع مبارزه می‌کرد و برترین مرد قوم عرب بود؛ او با تاریکی شب خو گرفته بود و دوستی داشت. (اشاره به مناجات‌های حضرت علی در شب دارد.)

★★★★★★★
۲.
شب ز اسرار علی آگاه است
دل شب مَحرَم سِرُالله است

تنها شب از رازهای دل حضرت علی (ع) باخبر است؛ تاریکی شب رازدار سرالله است. (سرالله به معنای راز خداوند، لقب حضرت علی است.)

★★★★★★★
۳.
شب شنفته است مناجات علی
جوشش چشمه‌ی عشق ازلی

شب صدای دعا و مناجات علی (ع) با خدا را شنیده است که مانند چشمه‌ عشق از روز ابتدای خلقت در وجود او می‌جوشید.

★★★★★★★
۴.
کلماتی چو دُر آویزه‌ی گوش
مسجد کوفه هنوزش مدهوش

سخنان امام علی (ع) همانند مرواریدی ارزشمند هستند که هنوز در گوش مسجد کوفه مانده است و او را از خود بیخود می‌کند.

★★★★★★★
۵.
فجر تا سینه‌ی آفاق شکافت
چشم بیدار علی خفته نیافت

هیچ زمان نشد که خورشید از افق بالا بیاید و سینه آسمان را بشکافد و چشم حضرت علی (ع) را در خواب ببیند. (یعنی حضرت علی همیشه قبل از طلوع آفتاب بیدار می‌شد.)

★★★★★★★
۶.
ناشناسی که به تاریکی شب
می‌بَرَد شام یتیمان عرب

امام علی (ع) همان فرد ناشناس است که در شب‌های تاریک برای یتیمان شهر غذا می‌برد.

★★★★★★★
۷.
عشق‌بازی که هم‌آغوش خطر
خُفت در خوابگه پیغمبر

او انسانی عاشق است که خطر را به جان خرید و شب به جای پیامبر در رختخواب او خوابید. (اشاره دارد به لَیلَةُ المَبیت که مشرکان قصد داشتند حضرت محمد (ص) را به قتل برسانند. حضرت علی در جای خواب پیامبر خوابید تا ایشان به مدینه هجرت کنند.)

★★★★★★★
۸.
آن دَم صبح قیامت‌تأثیر
حلقه‌ی در، شد از او دامن‌گیر

در آن سحرگاه که اثرش مانند روز قیامت هولناک بود، حلقه در، به عبای حضرت علی (ع) آویخت و مانع از رفتن ایشان شد. (اشاره به روز ضربت خوردن امام علی (ع)، هنگام نماز صبح که به سمت مسجد کوفه می‌رفت.)

★★★★★★★
۹.
دست در دامن مولا زد در
که علی بگذر و از ما مگذر

درِ خانه، دست به دامان مولای متقین شد که ای علی از تصمیم رفتن به مسجد صرف نظر بنما و از من عبور مکن.

★★★★★★★
۱۰.
شب‌روان مست ولای تو علی
جانِ عالم به فدای تو علی

یا علی، پارسایان شب‌زنده‌دار سرگشته ولایت و دوستی تو هستند؛ جان همه جهانیان به قربان تو باد.

عکس شعر شیر خدا فارسی ششم
 

آرایه های شعر شیر خدا از شهریار

آرایه های شعر علی آن شیر خدا در کتاب فارسی ششم را به ترتیب ابیات بررسی می‌کنیم:
 
  • بیت ۱: تشبیه علی به شیر / دل شب: تشخیص
  • بیت ۲: تشخیص (شخصیت بخشی به شب)
  • بیت ۳:‌ واج آرایی یا نغمه حروف در حرف «ش» / چشمه عشق: اضافه تشبیهی
  • بیت ۴:‌ تشبیه کلمات به در / کنایه: آویزه ی گوش کردن کنایه از به یاد سپردن و پند گرفتن
  • بیت ۵: شخصیت بخشی: (فجر همچون انسان می بیند - آفاق همچون انسان سینه ای دارد که شکافته شده) / تضاد: بیدار و خفته
  • بیت ۶:‌ تلمیح به یتیم نوازی حضرت علی علیه السلام / تناسب بین شب و تاریکی - شب و شام
  • بیت ۷:‌ تلمیح به خوابیدن حضرت علی در بستر پیامبر و هجرت پیامبر / شخصیت بخشی به خطر (آغوش داشتن)
  • بیت ۸: جناس بین دم و در / شخصیت بخشی به در
  • بیت ۹: جناس تام بین در و در / واج آرایی حرف «د» / تضاد بین بگذر و مگذر / شخصیت بخشی به در / کنایه: دست در دامن زدن کنایه از خواهش کردن 
  • بیت ۱۰:‌ شب‌روان کنایه از شب زنده داران خداشناس / شخصیت بخشی و جان بخشی به عالم (جان عالم) 
 
 

متن کامل شعر شیر خدا

علی آن شیر خدا شاه عرب
الفتی داشته با این دل شب

شب ز اسرار علی آگاه است
دل شب محرم سرّالله است

شب علی دید به نزدیکی دید
گرچه او نیز به تاریکی دید

شب شنفته‌ست مناجات علی
جوشش چشمه عشق ازلی

شاه را دیده به نوشینی خواب
روی بر سینه دیوار خراب

قلعه‌بانی که به قصر افلاک
سر دهد ناله زندانی خاک

اشکباری که چو شمع بیزار
می‌فشاند زر و می‌گرید زار

دردمندی که چو لب بگشاید
در و دیوار به زنهار آید

کلماتی چو دُر آویزه گوش
مسجد کوفه هنوزش مدهوش

فجر تا سینه آفاق شکافت
چشم بیدار علی خفته نیافت

روزه‌داری که به مهر اسحار
بشکند نان جوین افطار

ناشناسی که به تاریکی شب
می‌برد شام یتیمان عرب

پادشاهی که به شب برقع‌پوش
می‌کشد بار گدایان بر دوش

تا نشد پردگی آن سرّ جلی
نشد افشا که علی بود و علی

شاهبازی که به بال و پر راز
می‌کند در ابدیت پرواز

شهسواری که به برق شمشیر
در دل شب بشکافد دل شیر

عشق‌بازی که هم‌آغوش خطر
خفت در خوابگه پیغمبر

آن دم صبح قیامت تأثیر
حلقه در شد از او دامنگیر

دست در دامن مولا زد در
که علی بگذر و از ما مگذر

شال شه وا شد و دامن به گرو
زینبش دست به دامن که مرو

شال می‌بست و ندایی مبهم
که کمربند شهادت محکم

پیشوایی که ز شوق دیدار
می‌کند قاتل خود را بیدار

ماه محراب عبودیّت حق
سر به محراب عبادت منشق

می‌زند پس لب او کاسه شیر
می‌کند چشم اشارت به اسیر

چه اسیری که همان قاتل اوست
تو خدایی مگر ای دشمن دوست؟

در جهانی همه شور و همه شر
ها علیٌّ بشرٌ کیف بشر؟

کفن از گریه‌ی غسّال خجل
پیرهن از رخ وصّال خجل

شبروان مست ولای تو علی
جان عالم به فدای تو علی
 
عکس خوشنویسی شعر شیر خدا
 
در پایان امیدواریم معنی شعر شیر خدا برای شما مفید بوده باشد و از مطالعه متن کامل شعر لذت برده باشید. از طریق ارسال نظر برایمان بنویسید خواندن این شعر چه احساسی را در شما زنده می‌کند و چه دیدگاهی در مورد محتوای شعر دارید. همچنین اگر به شخصیت حضرت علی (ع) علاقه‌مند هستید، جملات قصار امام علی (ع) را مطالعه کنید. شما می‌توانید بازگردانی شعر شیر خدا به نثر ساده و روان را نیز در ستاره بخوانید. 
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
نظرات و پرسش ها
انتشار یافته: ۳۱
در انتظار بررسی: ۰
ترانه
۴ ماه پیش
ای کاش نهاد و گزاره هارا هم میگفت
حسنا
۶ ماه پیش
عالیییی بود شماهایی هم که تعداد جمله می خواین این جا دنبالش نگردین وحرف های چرت هم نزنین خوبه ادم یکم ادب داشته باشه
بدون نام
۶ ماه پیش
اصلا خخخخخوووووبببب نننببببوووددد
بدون نام
۶ ماه پیش
خیلی چرت بود مخصوصا تویه آرایه ها
خ
۶ ماه پیش
خیلی مفید بود
ساغر
۷ ماه پیش
از شعرش متنفرم ولی خوب معنی کرده بود
بدون نام
۷ ماه پیش
چررررررررررررت بود
مریم ملازاده
۷ ماه پیش
واقعا عالی از شما ممنونم در باره ی این شعر
مائده
۷ ماه پیش
من عاشق این شعر هستم
FATEME
۷ ماه پیش
عالی بود من این شعر راخیلی دوست دارم
بدون نام
۷ ماه پیش
عالييييييي بود
جباری
۷ ماه پیش
عالی بود
بدون نام
۷ ماه پیش
تال
۷ ماه پیش
عالی
ناشناس
۷ ماه پیش
عالی بود منم موا فقم
هانیه
۸ ماه پیش
خیییلی چرت من تعداد جملات و میخام
ناشناس
۶ ماه پیش
راست میگه
ناشناس
۷ ماه پیش
چرا چرت بود خیلی هم خوب بود
hf,hgtqg
۹ ماه پیش
واقعن عالی بود
ناشناس
۱۱ روز پیش
عالی درجه 1 ولی کلماتش یکم سخت بود ولی ممنون فکر کنم بهتر از این دیگه پیدا نمی شه
بدون نام
۹ ماه پیش
خیلی خوب بود ممنونم
جباری
۷ ماه پیش
عالی بود ممنونم
ساناز
۹ ماه پیش
منم همین طور
تارا
۹ ماه پیش
عالی بود هم متنش بود و هم معنی. ولی معنیش عالی بود.
ساناز
۹ ماه پیش
با محمد موافقم
اطلس
۱۰ ماه پیش
خیلی خوب بود ولی ایکاش معنی اش کمی کمتر بود
ساناز
۹ ماه پیش
به اندازس
Mohamab
۹ ماه پیش
بابا عالیه زهرا چرا میگی سخته اتفاقا آسونه مرسی ازتون بابت این شعر
فاطمه
۹ ماه پیش
خوبیش همینه دیگه
ر
۹ ماه پیش
عالیه
زهرا
۹ ماه پیش
عالیه ولی یکم سخته
چهره‌ها در ستاره
نظرات و پرسش ها
انتشار یافته: ۳۱
در انتظار بررسی: ۰
ترانه
۴ ماه پیش
ای کاش نهاد و گزاره هارا هم میگفت
حسنا
۶ ماه پیش
عالیییی بود شماهایی هم که تعداد جمله می خواین این جا دنبالش نگردین وحرف های چرت هم نزنین خوبه ادم یکم ادب داشته باشه
بدون نام
۶ ماه پیش
اصلا خخخخخوووووبببب نننببببوووددد
بدون نام
۶ ماه پیش
خیلی چرت بود مخصوصا تویه آرایه ها
خ
۶ ماه پیش
خیلی مفید بود
ساغر
۷ ماه پیش
از شعرش متنفرم ولی خوب معنی کرده بود
بدون نام
۷ ماه پیش
چررررررررررررت بود
مریم ملازاده
۷ ماه پیش
واقعا عالی از شما ممنونم در باره ی این شعر
مائده
۷ ماه پیش
من عاشق این شعر هستم
FATEME
۷ ماه پیش
عالی بود من این شعر راخیلی دوست دارم
بدون نام
۷ ماه پیش
عالييييييي بود
جباری
۷ ماه پیش
عالی بود
بدون نام
۷ ماه پیش
تال
۷ ماه پیش
عالی
ناشناس
۷ ماه پیش
عالی بود منم موا فقم
هانیه
۸ ماه پیش
خیییلی چرت من تعداد جملات و میخام
ناشناس
۶ ماه پیش
راست میگه
ناشناس
۷ ماه پیش
چرا چرت بود خیلی هم خوب بود
hf,hgtqg
۹ ماه پیش
واقعن عالی بود
ناشناس
۱۱ روز پیش
عالی درجه 1 ولی کلماتش یکم سخت بود ولی ممنون فکر کنم بهتر از این دیگه پیدا نمی شه
بدون نام
۹ ماه پیش
خیلی خوب بود ممنونم
جباری
۷ ماه پیش
عالی بود ممنونم
ساناز
۹ ماه پیش
منم همین طور
تارا
۹ ماه پیش
عالی بود هم متنش بود و هم معنی. ولی معنیش عالی بود.
ساناز
۹ ماه پیش
با محمد موافقم
اطلس
۱۰ ماه پیش
خیلی خوب بود ولی ایکاش معنی اش کمی کمتر بود
ساناز
۹ ماه پیش
به اندازس
Mohamab
۹ ماه پیش
بابا عالیه زهرا چرا میگی سخته اتفاقا آسونه مرسی ازتون بابت این شعر
فاطمه
۹ ماه پیش
خوبیش همینه دیگه
ر
۹ ماه پیش
عالیه
زهرا
۹ ماه پیش
عالیه ولی یکم سخته