بلیط هواپیما
لست تورز
دکتر مریم ضابطی - 1
تاریخ انتشار: ۰۵ تير ۱۳۹۷ - ۱۶:۲۹
کد خبر: ۱۵۱۵۱
مسجد آرد خرما یکی از جاذبه‌‌های شهرستان اردکان است که به ثبت ملی نرسیده اما بسیاری آن را یکی از کوچکترین مساجد فعال در ایران می‏‏ دانند.
ستاره | سرویس گردشگری - یکی از ساده‌‏‏ترین و در عین حال کوچک‏‏ترین مساجد تاریخی ایران در کوچه دروازه میرمحمدصالح در ابتدای خیابان امام خمینی‏‏(ره) شهر اردکان در استان یزد قرار دارد که با وجود سادگی و بی‏‏‌آلایشی خود، تاریخچه‎‎ای عجیب در پس آن پنهان است.
 
هرچند همه مردم اردکان با نام این مسجد که "آرد و خرما" نام دارد، آشنایی دارند ولی تنها وجه تسمیه و علت نام‎‎گذاری آن نیز در هاله‎‎ای از ابهام است. این مسجد که نه معماری منحصر به فردی و نه سبک روشن و واضحی در ساخت دارد، تنها دارای یک مشخصه است که آن را از منحصر به فردترین مساجد ایران قرار داده و آن هم ارتباط تنگاتنگش با مردم در طول بیش از یک قرن گذشته است.
اگر به استان یزد سفر کرده و از جاذبه‌های گردشگری اردکان دیدن کرده‌اید بازدید از مسجد آرد خرما، کوچکترین مسجد ایران را نیز در لیست خود قرار دهید.
 
مسجد آرد خرما اردکان- عکس مسجد آرد خرما اردکان
نمای بیرونی مسجد آرد خرما اردکان
 

اطلاعات عمومی درباره مسجد آرد خرما

  • بهترین فصل گردشگری: بهار و پاییز
  • نحوه دسترسی به مکان: باخودرو شخصی
  • مسیر دسترسی به مکان: خیابان امام خمینی(ره)شهرستان اردکان
  • فاصله تا مرکز استان: 65کیلومتر
  • فاصله تا مرکز شهرستان: نزدیک به مرکز شهرستان
  • امکانات رفاهی موجود: نزدیک به مغازه و فروشگاه، نزدیک به پارک باغ ملی، سرویس بهداشتی
  • مکانهای گردشگری نزدیک به آن: بافت قدیمی اردکان، مسجد جامع اردکان، موزه مردم شناسی، موزه فرهنگ، خانه های قدیمی اردکان
 
مسجد آرد خرما اردکان- عکس مسجد آرد خرما اردکان
نمایی از درون مسجد آرد خرما اردکان
 

وجه تسمیه مسجد آرد خرما

"مصطفی شاکر" خادم این مسجد در مورد وجه تسمیه آن می‎‎گوید: نقل قول‌های گذشتگان حاکی از آن است که تاجری از شاهرود به علت مرگ شترش مدتی در اردکان ساکن می‌شود و مردم ساخت مسجدی را در محل فرود آمدن کاروانش به وی پیشنهاد می‏‏‌کنند که او اعلام می‎‎کند پولی برای این کار ندارد اما حاضر است به جای دستمزد کارگران به آنها آرد و خرما بدهد، لذا بعد از ساخت مسجد، آن را مسجد "آرد و خرما" نامیدند.
اما اهالی محله دروازه میرصالح به نقل قول دیگری نیز معتقد هستند؛ آنها شنیده‏‌اند که در گذشته، پشت مسجد کنونی، آسیابی وجود داشته که اکنون اثری از آن نیست. به گفته آنها، در زمان قحطی که وضعیت اقتصادی مردم بد بود، مردم اردکان برای تهیه آرد، هسته خرما را به این آسیاب می‌آوردند و تبدیل به آرد می‏‏‌کردند و به همین دلیل به مسجد مذکور نام "آرد خرما" نهاده‏‏‌اند.
 
مسجد آرد خرما اردکان- عکس مسجد آرد خرما اردکان
درب ورودی مسجد آرد خرما اردکان
 

تاریخچه مسجد آرد خرما

سبک معماری مسجد آردخرما شبیه به سبک بناهای دوره صفویه است اما کارشناسان میراث فرهنگی چندان مطمئن نیستند که قدمت این بنا به دوران صفویه برسد. دلیل آنها زیلوی قاجاری شبستان مسجد که چند سال پیش به سرقت رفت و البته وقف نامه هایی که از دوران قاجاریه در مسجد باقی مانده و هر دو در قرن سیزدهم هجری قمری ثبت شده اند. یکی از این وقف نامه ها مربوط به قرائت قرآن است و دیگری روغن چراغ.  
 
مسجد آرد خرما اردکان- عکس مسجد آرد خرما اردکان
تصویری از درون مسجد آرد خرما اردکان
 

معماری مسجد

سبک معماری بنای مسجد آرد و خرما، نزدیک به سبک بناهای دوره صفویه است اما تنها یک احتمال وجود دارد که قدمت آن به دوره صفوی برسد چرا که آثار باقی‎‎مانده از جمله وقف‎‎نامه‎‎های مسجد مربوط به دوره قاجاریه بوده و زیلوی قاجاری آن چند سال پیش به دست یغماگران میراث کهن، ربوده شده است. به گفته خادم این مسجد، دو وقف‏‏نامه برای این مسجد وجود دارد که یکی مربوط به قرائت قرآن و دیگری روغن چراغ است که هر دو در قرن سیزده هجری قمری یعنی در سال‏‏های 1267 و 1278 ه.ق نوشته شده است.معماری مسجد آرد و خرما مانند سایر مساجد کوچک محلی دیگر، فاقد گچ‏‏بری و تزئینات خاص است. سقف بنا را به روش طاق و تعویزه پوشیده‎‎اند و یک چهارم کل مجموعه را با یک نشیمن‎‎گاه در بخش سر در ورودی ساخته‎‎اند. بخش ورودی در عرض 2.5 متر و عرض 1.6 تر و با یک قاب‎‎بندی ساده، از نشیمن‏‏گاه و در ورودی فضای بنا، تفکیک شده است.مسجد به صورت غربی - شرقی و در عرض سه متر و طول 5.5 متر بنا شده و به همین علت نیز در سمت شمالی یا سمت راست بنا، سه طاقچه جهت قراردادن قرآن‏‏ها تعبیه شده است.
 
مسجد آرد خرما اردکان- عکس مسجد آرد خرما اردکان
مسجد آرد خرما اردکان
 

کلام آخر

در چند سال گذشته تعمیر این مسجد با اقداماتی مانند مرمت ضلع جنوبی مسجد، تراشیدن دیوار بیرونی و بازسازی نمای آن و کف‏‏‌سازی صحن جنوبی مسجد انجام شده و طرح توسعه این مسجد با اضافه شدن ساختمانی به ابعاد چهار در 7.5 متر به اتمام رسیده است و بعد از اجرای طرح توسعه مسجد آرد و خرما، این مسجد رونق چشمگیری به وی‍ژه با حضور ورزشکاران و پیشکسوتان ورزشی اردکان داشته است و در مناسبت‏‏‌های گوناگون مامنی برای آرامش و خلوت بندگان حضرت حق و بعضاً‌ مکانی برای پخت و توزیع نذورات است.
بنا بر شواهد و نقل قول‎‎ها این مسجد را کوچکترین مسجد ایران می‏‏‌نامند ولی سندیتی در این رابطه وجود ندارد. اما باید اعلام کنیم اگر به دنبال دیدن «ترین» ها در ایران هستید باید به دیدن این مسجد بروید!
 
 
منابع: ایسنا، بیتوته و گردشگری ارزش محور
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
ایران تندر