شرکت هواپیمایی ایران ایر یا هواپیمایی ملی ایران (هما) اولین خط هوایی ایران محسوب میگردد که به دلیل تحریمهای اعمال شده پس از انقلاب، از روزهای درخشان و اوج خود بسیار فاصله گرفته است.
ستاره | سرویس گردشگری – شرکت هواپیمایی ایران ایر یا هما در سال 1340 به عنوان اولین شرکت هواپیمایی دولتی و حامل پرچم ایران تأسیس شد و اولین پروازش را توسط یک فروند بوئینگ 727-100 در سال 1344 در مسیر تهران-بیروت انجام داد. در ادامه با این هواپیمایی بیشتر آشنا شوید.

تأسیس شرکت ایران ایر قبل از انقلاب
شرکت هواپیمایی ایران ایر یا هما در سال 1340 تأسیس شد. سالهای بعد کم کم هواپیماهای 737 و 727 دیگری توسط شرکت خریداری شد و به ناوگان هوایی آن اضافه گردید. دورانی که اوج شکوفایی صنعت هوایی ایران به شمار میآمد و بسیار از کشورهای منطقه حتی تأسیس نشده بودند شرکت هواپیمایی هما پروازهای روزانه خود را به شهرهای مختلف اروپا از جمله لندن برقرار کرد بود.هما اولین پرواز بلند خود را در سال 1354 تا امریکا گسترش داد و پرواز آن از تهران با یک توقف در لندن به فرودگاه جان اف کندی آمریکا مینشست. اما پیشرفتهای هما متوقف نشد و این شرکت با خرید یک هواپیمایی بوئینگ 747 سر انجام طولانیترین پرواز بدون توقف جهان را از تهران به نیویورک انجام داد. همچنین با خرید 6 فروند ایرباس مدل A300 توانست نخستین بهرهبرداری هواپیمایی ایرباس در خاورمیانه را انجام دهد. در پایان همان سال نیز هما توانست به رکورد سفر به 31 مقصد مختلف جهان دست پیدا کند و مقاصدی چون پکن، توکیو، نیویورک، لس آنجلس و سیدنی را پوشش دهد. در دهه 70 میلادی شرکت هواپیمایی هما به یکی از روبه رشدترین، امنترین و مدرنترین خطوط هواپیمای جهان تبدیل شد.

تحولات ایران ایر بعد از انقلاب
اما بعد از انقلاب همه چیز دگرگون شد، بسیاری از مسیرهای رفت و آمد بینالمللی از جمله تمام سفرها به آمریکا کاملاً تعطیل شد، با این حال در سال 60 این شرکت توانست 7 میلیون مسافر را در سال جابهجا کند. اما فشار تحریمهای آمریکا آغاز شده بود و باعث خروج پرسنل متخصص خارجی و قطع تمام همکاریها و خدمات آنها به این شرکت شد. در سالهای اول انقلاب تعدادی فوکر، ایرباس و بوئینگ نیز به این شرکت اضافه شد. اما بعد از آن با تشدید تحریمها و تا قبل از امضای برجام این شرکت دچار مشکلات فراوانی در خرید هواپیما، تأمین تجهیزات و خرید قطعات شد.


البته این شرکت افتخاراتی را در دوران اوج درخشش خود کسب کرده بود که از جمله آنها میتوان به کسب جایزه مرکور طلایی به خاطر پیشرفت چشمگیرش، کسب عنوان بهترین نشان بین تمام شرکتهای هوایی، دریافت جایزه پاداش طلایی از اروپا به خاطر مشتری مداری و کسب عنوان محبوبترین برند ایرانی اشاره کرد.

طراحی نشان هما
در ابتدای تأسیس نام این شرکت “هواپیمایی ملی ایران” بود که با ترکیب سه حرف اول هر کلمه به اختصار هما نامیده شد. سپس برای طراحی برند این شرکت فراخوانی عمومی در روزنامه کیهان سال 1340 داده شد و ادوارد زهرابیان 22 ساله با الهام از نمادهای تاریخی ایرانی این نشان را طراحی کرد و برنده مسابقه شد.
سایت رسمی https://www.iranair.com/

بعد از برجام
رفع تحریمهای بینالمللی در برجام به صنعت هوایی نیز کشیده شد و پس از آن طی مذاکراتی که مسئولان هما با غولهای صنعت هواپیمایی انجام دادند قرارداد به ارزش 10 میلیارد دلار بین طرفین امضا شد که شامل خرید 118 فروند ایرباس میشود که به تفکیک به شرح ذیل است:

- 46 فروند A320
- 38 فروند A330
- 16 فروند A350
- 18 فروند A321
ایران ایر در سال 1395 و در قرارداد تاریخی دیگری که بزرگترین قرارداد تجاری مابین ایران و آمریکا بعد از انقلاب محسوب میشد سفارش ساخت ۸۰ فروند هواپیما را به بوئینگ داد و با این شرکت به توافق رسید.
وضعیت ورود بار مسافر
- در کلاس پروازی Q,M,O برای هر مسافر 20 کیلوگرم داخلی، بینالمللی 30 کیلوگرم
- در کلاس پروازی Vبرای هر مسافر 25 کیلوگرم داخلی، بینالمللی 35 کیلوگرم
- در کلاس پروازی C برای هر مسافر 30 کیلوگرم داخلی، بینالمللی 40 کیلوگرم
- در کلاس پروازی J برای هر مسافر 35 کیلوگرم داخلی، بینالمللی 50 کیلوگرم
حوادث هما
- در پرواز سال 1952 یک فروند داگلاس سی تی هما در اطراف تهران سقوط کرد و 27 نفر کشته شدند
- در سال 1980 یک فروند هواپیمای بوئینگ 727 به دامنههای دماوند برخورد کرد و 128 نفر کشته شدند
- پرواز 665 بندر عباس که راهی دبی بود توسط ناو آمریکایی مورد هدف قرار گرفت و 290 نفر شهید شدند
- در سال 1389 پرواز تهران ارومیه در نزدیکی فرودگاه سقوط کرد و 77 نفر از 105 سرنشین آن کشته شدند
ناوگان هوایی
| نوع هواپیما | تعداد هواپیمای فعال | میانگین سن ناوگان |
| B747-100/200 | 1 | 28.7 سال |
| A330-200 | 2 | 2.5 سال |
| A300-600 | 4 | 23.4 سال |
| A300-B2/B4/F | 5 | 34.3 سال |
| A310 | 1 | 29.9 سال |
| A321 | 1 | 0.4 سال |
| A320 | 6 | 21.5 سال |
| MD-80 | 3 | 27.2 سال |
| F100 | 3 | 26.1 سال |
| ATR72-600 | 4 | 0.2 سال |

دفاتر فروش شرکت هواپیمایی ایران ایر در شهرهای مختلف کشور
آبادان
- منطقه بریم – روبروی کلانتری 12
- تلفن: 3331157 (0631)
اردبیل
- خیابان حضرت امام خمینی (ره) حد فاصل میدان شریعتی و ایستگاه سرعین روبروی بیمارستان پارسیان شماره 444
- تلفن: 32252041 – 32252040(045)
اهواز
- کیانپارس – خیابان شهید چمران – نبش خیابان دهم غربی
- تلفن: 33365684(061)
ارومیه
- خ شهید بهشتی – نرسیده به چهارراه برق
- تلفن: 33440520-33440530 (044)
اصفهان
- میدان آزادی- خیابان آزادگان پلاک 5
- تلفن: 36681266 – 36693332 (031)
بندر لنگه
- بلوار امام خمینی- روبروی کشتیرانی والفجر
- تلفن: 44222800(076)
بندر عباس
- بلوار امام خمینی- روبروی شهر نمایش
- تلفن: 33336547 – 33335959 (076)
بوشهر
- خیابان ولی عصر – جنب جهاد کشاورزی
- تلفن: 33322042 (077)
بیرجند
- فرودگاه بیرجند -دفتر “هما”
- تلفن : 3 – 32316002 (056)
تبریز
- چهارراه آبرسان – نرسیده به میدان هفت تیر
- تلفن: 36554002 (041)
چابهار
- بلوار امام خمینی- انتهای خیابان فردوسی
- تلفن: 2221457-2221456 (054)
رشت و رامسر
- خیابان گلسار نبش خ 97
- تلفن: 33112125 (013)
زاهدان
- میدان امام علی – بلوار شهید مطهری
- تلفن: 3220813 (054)
ساری
- میدان امام – بلوار آزادی – جنب فروشگاه رفاه
- تلفن: 32269400 (011)
شهرکرد
- خیابان آیت ا… کاشانی- نبش خیابان -33روبروی دادگستری استان
- تلفن: 3346200 – 3330002(0381)
شیراز
- بلوار زند – نبش خیابان فلسطین
- تلفن: 32124158 (071)
قم
- بلوار امین- بعد از سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران
- تلفن : 7- 32933096 (025)
کرج
- بلوار شهید چمران – جنب پارک چمران – روبروی دانشکده کشاورزی
- تلفن : 32229897 (026)
کرمان
- خیابان جهاد- نبش کوچه جهاد 22
- تلفن: 32458873 (034)
کرمانشاه
- بلوار شهید بهشتی- سه راه 22 بهمن
- تلفن: 38248610 – 38248814 (083)
کیش
- خیابان سنائی- بعد از بازار مریم
- تلفن: 4455683 (0764)
مشهد
- بلوار شهید مدرس- روبروی دادگستری
- تلفن: 32240400 (051)
یزد
- خیابان مطهری- جنب درمانگاه نیکپور
- تلفن: 36222080 (035)
شما چه تجربه ای از پرواز با این هواپیمایی دارید؟
