جشن مهرگان چه روزی است؟ تاریخ دقیق + تمام آنچه باید بدانید

برای نوشتن تاثیرگذارترین متن در مورد جشن مهرگان یا اطلاع از تاریخچه این جشن باستانی ایرانی، ادامه مطلب را از دست ندهید.

مهرگان یکی از جشن‌های کهن ایرانی است که با فرارسیدن پاییز و آیین‌های مرتبط با مهر و دوستی پیوند دارد. این جشن در سنت ایرانی و زرتشتی جایگاه ویژه‌ای داشته و در منابع تاریخی از آن در کنار نوروز به‌عنوان یکی از جشن‌های مهم ایران یاد شده است
مهرگان را می‌توان جشن مهر، روشنایی، دوستی، فراوانی و سپاسگزاری از نعمت‌های طبیعت دانست؛ جشنی که حال‌وهوای آن با رنگ‌های پاییزی و فصل برداشت نیز هماهنگ است.
برای نوشتن انشا در مورد جشن مهرگان و یا اطلاع از تاریخ جشن مهرگان 1405 و آداب و رسوم آن، ادامه مطلب را بخوانید.

جشن مهرگان چه روزی است؟

اگر درباره تاریخ مهرگان در منابع مختلف اعداد متفاوتی دیدید، لزوماً به معنی اشتباه بودن یکی از آنها نیست؛ باید مشخص شود منظور، تقویم سنتی زرتشتی یا تقویم رایج امروزی است، زیرا در گاه‌شماری سنتی زرتشتی، مهرگان در روز مهر از ماه مهر، یعنی شانزدهمین روز ماه مهر، برگزار می‌شود، اما در تقویم‌های امروزی، 10 مهر را به‌عنوان مهرگان در نظر می‌گیرند.

بنابراین، امسال نیز طبق تقویم رسمی خورشیدی، مهرگان ۱۰ مهر ۱۴۰۵ برابر با پنجشنبه ۲ اکتبر ۲۰۲۶ بوده و طبق تقویم سنتی زرتشتی، 16 مهرماه مصادف با 8 اکتبر 2026 و 26 ربیع الثانی 1448، مهرگان خواهد بود.

نماد جشن مهرگان چیست؟

مهرگان نماد یک عنصر واحد نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از نشانه‌ها حال‌وهوای این جشن را شکل می‌دهند.

مهر و دوستی، خورشید و روشنایی، رنگ‌های پاییزی، میوه‌های فصل و فراوانی طبیعت از مهم‌ترین مفاهیمی هستند که می‌توان برای معرفی نمادهای مهرگان از آنها استفاده کرد.

در منابع تاریخی نیز مهرگان با پاییز و زمان رسیدن محصولات پیوند داشته است. حتی در برخی گزارش‌های تاریخی، بخش‌هایی از جشن با پوشیدن لباس‌های تازه و هدیه دادن همراه بوده است.

آداب و سنن جشن مهرگان

یکی از جذاب‌ترین آداب و رسوم این جشن، چیدن سفره مهرگان است و برای یک سفره ساده و زیبا می‌توان از عناصر طبیعی و خوراکی‌های پاییزی استفاده کرد؛ برای مثال:

میوه‌های پاییزی مانند انار، سیب و انگور؛
خشکبار و آجیل؛
گل‌های فصل؛
شمع یا چراغ برای نماد روشنایی؛
ظرفی از آب؛
شیرینی و خوراکی‌های سنتی؛
پارچه یا رومیزی با رنگ‌های گرم پاییزی

لازم نیست سفره مهرگان تجملاتی باشد. هدف اصلی، ایجاد فضایی برای دورهمی، شادی، سپاسگزاری و یادآوری فرهنگ ایرانی است.

در ستاره بخوانید: شعر و پیام تبریک جشن مهرگان

لباس جشن مهرگان

برای مهرگان لباس مخصوص و اجباری به شکل یکسان وجود ندارد. با این حال، اگر قرار باشد برای یک مراسم خانوادگی، مدرسه یا برنامه فرهنگی لباس مهرگانی انتخاب کنیم، می‌توان از رنگ‌های پاییزی مانند زرد، نارنجی، قرمز، قهوه‌ای و سبز الهام گرفت.

لباس‌های ساده با طرح‌های ایرانی، شال یا روسری با نقش‌های سنتی و ترکیب رنگ‌های گرم می‌توانند حال‌وهوای مهرگان را بهتر منتقل کنند.

در منابع تاریخی نیز به پوشیدن یا توزیع لباس‌های تازه در ارتباط با مهرگان اشاره شده است؛ بنابراین مفهوم «لباس نو» را می‌توان یکی از عناصر جالب برای بازآفرینی امروزی این جشن دانست.

سخن پایانی

ارزش مهرگان فقط در قدمت آن نیست. این جشن بخشی از حافظه فرهنگی ایران است و در دوره‌های مختلف تاریخی، حتی پس از تغییرات سیاسی و اجتماعی، در نوشته‌ها و فرهنگ ایرانی به حیات خود ادامه داده است.

امروز هم می‌توان مهرگان را به شکلی ساده و امروزی برگزار کرد؛ با یک دورهمی خانوادگی، سفره‌ای کوچک، لباس‌های رنگارنگ، قصه‌گویی برای کودکان و چند دقیقه صحبت درباره مفهوم مهر و سپاسگزاری.