یک بشکه نفت خام دقیقا به چه محصولاتی تبدیل می‌شود؟

از پالایش یک بشکه نفت خام چه محصولاتی تولید خواهد شد؟ سهم بنزین، گازوئیل، گازها و پلاستیک ها از یک بشکه نفت چقدر است؟ در این مقاله قصد داریم بررسی کنیم ببینیم که از فرآوری یک بشکه نفت خام، چه محصولاتی بدست می آید، پس با ما تا انتها همراه باشید.

اگر یک بشکه نفت خام را راهی برج های تقطیر یک پالایشگاه کنیم، نتیجه کار بدست آمدن انواع و اقسام فرآورده های نفتی همچون بنزین، گازوئیل، گاز، سوخت جت و غیره خواهد بود. وجود این فرآورده ها آسایش زندگی روزمره انسان را رقم زده است.

قبل از هر چیزی بگوییم منظور از یک بشکه نفت، چیزی در حدود 159 لیتر معادل 42 گالن آمریکایی خواهد بود. همچنین شایان ذکر است که بشکه در اینجا یک واحد اندازه گیری است و نه الزاما یک بشکه فیزیکی!

آناتومی یک بشکه نفت پس از فرآوری در پالایشگاه

پالایشگاه ها توان این را دارند که یک بشکه نفت خام را به مواد دیگری که کاربردهای گسترده تری دارند، تبدیل کنند. این کار بر اساس تفکیک و شکست هیدروکربن ها صورت می گیرد. مولکول‌های سبک‌تر در دمای پایین‌تر بخار شده و بالا می‌روند و ترکیبات سنگین در کف برج باقی می‌مانند.

بر این اساس، خروجی پالایش یک بشکه نفت خام به‌طور میانگین به شرح زیر است:

1- بنزین حدود 46%

سهم عمده یک بشکه نفت، یعنی نزدیک به نیمی از حجم آن، به تولید سوخت بنزین اختصاص می‌یابد یعنی چیزی در حدود 74 لیتر. این مایع حیاتی قلب تپنده حمل‌ونقل شهری است. پالایشگاه‌ها با فرآیندهای شکست کاتالیستی تلاش می‌کنند تا جای ممکن خروجی بنزین را از نفت خام به حداکثر برسانند.

2- گازوئیل و دیزل حدود 29%

سوخت سنگین موتورهای دیزلی، قطارها، کشتی‌های باری، اتوبوس‌ها و ماشین‌آلات راه‌سازی و کشاورزی از این بخش تامین می‌شود و از پالایش یک بشکه نفت خام تقریبا 40 تا 43 لیتر گازوئیل و دیزل تولید می‌شود. پایداری انرژی جهان و زنجیره تامین کالا کاملاً وابسته به این ۲۷ درصد است.

3- سوخت جت و نفت سفید حدود 10%

سوخت جت یکی از مهمترین فرآورده های نفتی است که بدون آن حمل و نقل هوایی عملا غیرقابل استفاده خواهد بود. این سوخت برای تحمل دماهای فوق‌العاده سرد در ارتفاعات بالا به پالایشی بسیار تمیز و بدون ناخالصی نیاز دارد. حدودا 17 لیتر سوخت جت بعد از پالایش نفت خام، سوخت جت بدست خواهد آمد.

۴- گازهای مایع حدود 4%

حدود 4 درصد گاز مایع از پالایش یک بشکه نفت خام بدست می آید. این گازها کاربرد گسترده‌ای در گرمایش، سوخت کپسول‌ها و مهم‌تر از همه، خوراک اولیه واحدهای الفین پتروشیمی دارند.

5- فرآورده های سنگین و مواد پلیمری حدود 11%

11 درصد سهم پالایش یک بشکه نفت خام متعلق به موادی است که سوزاندنی نیستند، بلکه می توان از آنها برای تولید، راهسازی و خدمت به بشر استفاده نمود. در ادامه این موارد را برای شما بیان خواهیم کرد:

• قیر و آسفالت: ماده اصلی جاده‌سازی و عایق‌های ساختمانی.
• روغن پایه‌ها و روان‌کننده‌ها: روغن موتور خودرو، گریس‌های نسوز صنعتی و هیدرولیک.
• کک نفتی و واکس‌ها: مورد استفاده در متالورژی و تولید الکترودها.
• نفتا و الفین‌ها: شگفت‌انگیزترین بخش هیدروکربنی که پایه خلق دنیای پلاستیک و پلیمر است.

بدین ترتیب از پالایش یک بشکه نفت خام حدود46% بنزین، 29% گازوئیل، 10% سوخت جت، 5% کک نفتی، 4% گازهای پالایشگاهی، 3.5% مایعات گازی، 2% آسفالت و قیر و 3% سایر فرآورده ها بدست می آید.

راز بزرگ پالایش؛ چرا مجموع حجم فرآورده‌ها از ۱۵۹ لیتر بیشتر است؟!

اگر ارقام فوق را به لیتر با یکدیگر جمع کنید، با یک پدیده جالب علمی روبرو می‌شوید: حجم فرآورده‌های نهایی خروجی از یک بشکه نفت به جای ۱۵۹ لیتر، حدود ۱۶۸ الی ۱۷۰ لیتر می‌شود!

به این اتفاق در مهندسی شیمی Refinery Processing Gain (افزایش حجم فرآیندی) می‌گویند. دلیل آن بسیار ساده است؛ فرآورده‌های تقطیرشده نهایی (مانند بنزین و گاز مایع) چگالی بسیار کمتری نسبت به نفت خام اولیه دارند. با شکسته شدن پیوند هیدروکربن‌های سنگین، مولکول‌ها از هم فاصله می‌گیرند و چگالی کم به معنای اشغال حجم بیشتر در دمای محیط است.

معجزه نفتا؛ چطور نفت به پلیمر و پلاستیک تبدیل می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های پالایش، استخراج برشی سبک به نام نفتا (Naphtha) است. نفتا سوخت مستقیمی برای خودروها نیست؛ بلکه به واحدهای پتروشیمی منتقل شده و در کوره‌های کراکینگ به مولکول‌های پایه‌ای مثل اتیلن و پروپیلن تبدیل می‌شود.

سپس با فرآیند پلیمریزاسیون، این گازها به پلیمرهایی مانند پلی‌اتیلن سنگین (HDPE) و پلی‌پروپیلن (PP) تبدیل می‌شوند. این دقیقاً همان جایی است که یک ماده مایع نفتی تغییر شکل داده و به گرانول‌های پلاستیکی سختی تبدیل می‌شود که بخش عظیمی از صنایع پزشکی، خودروسازی، لوله‌کشی و صنعت بسته‌بندی مایعات شیمیایی را تغذیه می‌کند.

یکی از محصولاتی که با استفاده از پلی اتیلن سنگین تولید می شود، بشکه پلاستیکی است. همانطور که می دانید، این محصولات که به نوعی از نوادگان نفت خام است، کاربرد گسترده ای در بخش حمل و نقل و ذخیره سازی صنایع گوناگون دارند و عملا با توقف تولید یا اختلال در روند تامین آنها، خلا بزرگی در صنایع وابسته به وجود خواهد آمد.

بخشی از همان نفت خامی که از اعماق زمین استخراج شده، در پتروشیمی‌ها تبدیل به پلی‌اتیلن سنگین (HDPE) می‌شود. این پلی‌اتیلن، همان متریال اولیه برای ساخت مخازن و بشکه‌های پلاستیکی صنعتی است تا مابقی مشتقات حساس نفتی، شیمیایی و روغنی در دل آن‌ها بسته‌بندی، انبار و صادر شوند.

اگرچه برای حمل نفت خام، استفاده از بشکه های فلزی رایج است، اما سایر فرآورده های نفتی به خاطر خاصیت خورندگی و نفوذکنندگی، باید در بشکه های مقاوم به این دو نگهداری شوند.  

 اگر این فرآورده‌ها (مثل روغن موتورهای صنعتی، اسیدها، چسب‌ها، تینر و حلال‌ها) در ظروف نامناسب ریخته شوند:

• دچار افت کیفیت، تبخیر و آلودگی ناخواسته می‌شوند.
• با دیواره‌های ظرف واکنش شیمیایی می دهند.
• در مسیرهای حمل دریایی و جاده‌ای دچار نشتی فاجعه‌بار و خسارات مالی و زیست‌محیطی می‌شوند.

تولید بشکه گرید فلزی 220 لیتری ؛ محصولی با استحکام فلز و سبکی پلاستیک

در سال‌های اخیر، با توجه به افزایش هزینه های تولید، بسیاری از تولیدکنندگان و فعالان صنایع به دنبال راه‌حلی کم هزینه تر و سبک تر از بشکه فلزی بودند تا مواد خود ( به خصوص مایعات نفتی و روغنی) را مقرون به صرفه تر ذخیره سازی و ارسال کنند.

ابتکار بزرگترین تولیدکننده بشکه پلاستیکی در ایران برای این معضل این بود: تولید بشکه گرید فلزی .

اما این بشکه های گرید فلزی چه ویژگی هایی دارند؟

• تا 60% نسبت به بشکه های فلزی سبک تر هستند.
• در برابر خوردگی و زنگ زدگی کاملا مقاوم هستند.
• همان استحکام فلز ( حتی بیشتر) را دارند.
• در برابر ضربه کاملا مقاوم هستند.
• بعد از ضربه به حالت اولیه خود بر می گردند.

بدین ترتیب، بشکه هایی وجود دارند که استحکام فلز و سبکی و ارزانی پلاستیک را با هم خواهند داشت.

از همین رو پناد پلاستیک، به عنوان بزرگترین تولیدکننده بشکه پلاستیکی در ایران و خاورمیانه، با به‌کارگیری خطوط تولید پیشرفته و پلی اتیلن فوق سنگین (HMW-HDPE)، این بشکه های صنعتی را مطابق استانداردهای بین‌المللی تولید می‌کند تا زنجیره صادرات فرآورده‌های نفتی و شیمیایی ایران بدون دغدغه، با هزینه کمتر، بازدهی بالاتر و با ضریب اطمینان بالا به مقاصد بین‌المللی ارسال گردد.

به منظور تامین پایدار و مطمئن انواع بشکه پلاستیکی و گرید فلزی، پیشنهاد می کنیم همین حالا با کارشناسان پنادپلاستیک در تماس باشید:

• شماره تماس: 02122926343
• سایت: https://penadplastic.com/