اسم قبلی هفت سین چیست و شامل چه چیزهایی بود؟ تاریخچه هفت سین در ایران باستان را از اینجا دنبال کنید.
با پایان یافتن زمستان و زنده شدن دوباره طبیعت، نوروز به عنوان کهنترین جشن باستانی ایرانیان فرا میرسد. این عید، نماد آغاز زندگی نو و احیای روابط انسانی است و با آیینهایی چون خانهتکانی، خرید عید و دیدوبازدید همراه میشود. نوروز نه تنها تجدید حیات زمین، که تجدید پیمان دوستی و مهرورزی میان مردم است. در این مطلب از ستاره تاریخچه هفت سین و نام های پیشین این سفره باستانی را بررسی میکنیم.
تاریخچه هفت شین
در فرهنگ باستانی ایران، پیش از شکلگیری سفره هفتسین که امروزه در نوروز میشناسیم، سفرهای به نام “هفت شین” وجود داشت. این سفره نیز مانند هفتسین کنونی، شامل هفت شی بود که نام آنها با حرف “شین” آغاز میشد.
اکثر منابع تاریخی معتقدند که ریشه هفت شین به دوران حکومت ساسانیان و پیش از ظهور اسلام باز میگردد. در این دوره، هفت شین به عنوان نمادی از برکت، خوشبختی و سلامتی در آغاز سال نو مورد استفاده قرار میگرفت.
به تدریج و در گذر زمان، حرف “شین” در این سفره به حرف “سین” تغییر یافت و هفت شین به هفت سین تبدیل شد. دلایل دقیق این تغییر به طور قطعی مشخص نیست، اما برخی معتقدند که این تغییر به دلیل سهولت تلفظ و جایگزینی کلمات مناسب با حرف “سین” صورت گرفته است.
همچنین بخوانید: فرمول چیدن هفت سین برای جذب ثروت و پول فراوان
روی سفره هفت شین چه چیزهایی می گذارند؟
هفت شین عبارت است از:
- شقایق
- شیرینی
- شهد
- شمع
- شربت
- شراب
- شمشاد
تاریخچه هفت چین و تغییر آن به هفت سین
در گذشتههای دور، ظروف چینی زیبا که عمدتاً از جنس خاکرس ساخته میشدند، از کشور چین به ایران وارد شد. از این ظروف برای چیدن خوراکیهای سفره نوروزی استفاده می کردند و به همین دلیل، این سفره به نام «هفتچین» شناخته میشد.
با گذشت زمان و پس از ورود اسلام به ایران و گسترش زبان عربی، تغییراتی در این سنت ایجاد شد. از آنجا که حرف «چ» در الفبای عربی وجود نداشت، نام «هفتچین» به تدریج به «هفتسین» تغییر یافت. همچنین، با توجه به حرام بودن شراب در اسلام، با سرکه جایگزین شد و عبارت «هفتشین» یا «هفتچین» جای خود را به «هفتسین» داد.
همچنین بر اساس برخی روایات، عدهای معتقدند ایرانیان باستان در سفره نوروزی خود از هفت نوع میوه تر یا خشکشده استفاده میکردند که به آن «هفتچین» میگفتند. این سنت در طول تاریخ دچار تحول شد و به شکل امروزیِ «هفتسین» درآمد.
درباره قدمت سفره هفت چین یا هفت سین آمده که ابوریحان معتقد بوده این سفره به دوران جمشید مربوط است و می گوید:
اهریمن (شیطان) مانع خیر و برکت و بارش باران و سبز شدن گیاهان شده بود لذا جمشید در نبردی بر او پیروز شد و به همین جهت دوباره خیر و برکت و سبز شدن گیاهان شروع شد و به این دلیل مردم می گفتند “روز نو ” یعنی (روز جدید و دوری تازه).
ابوریحان همچنین اشاره میکند:
هفت سین شامل هفت گروه از غلات است که سر هفت استوانه در کنار خانه سبز می کردند و اگر این غلات رشد خوبی داشت آن را دلیل خوبی محصول سالیانه می دانستند و اگر غلات از رشد بدی بر خوردار بودند آن سال را از لحاظ رشد محصول سالیانه بد می دانستند و بعدها نیز همانطور رسم سبز کردن سبز ه به قوت خود باقی ماند که مردم در هفت ظرف جدا گانه هفت نوع غلات را سبز می کردند.
هفت چین شامل چه چیزهایی است؟
هفت چین یا همان هفت سین شامل این موارد است:
- سیر
- سرکه
- سبزی
- سنجد
- سیب
- سماق
- سبزه
تاریخچه هفتمیم
بر اساس برخی گزارش ها، عدهای از ایرانیان به جای هفتسین یا هفتچین، از “هفتمیم” در سفره نوروزی استفاده میکردند و یک آیین کمتر شناخته شده است. اجزای هفتمیم معمولاً شامل موادی میشد که با حرف “م” آغاز میشدند، از جمله:
- مرغ
- ماست
- میوه
- مسقطی
- مربا
- میگو
- ماهی
تاریخچه هفت سین قرآنی
اگرچه در طول سالها، موارد مشترک بسیاری در سفرههای هفتسین نوروزی وجود داشته، اما «هفتسین قرآنی» همواره جلوهای ویژه به این سفره بخشیده است.
در کتاب «تحفالعقول» روایتی از امام علی (ع) نقل شده که بر اساس آن، اگر فردی هفت آیه از قرآن که در آنها هفت سین بیان شده باشد را با زعفران حلشده در گلاب بر ظرفی چینی بنویسد و در زمان تحویل سال نو آن را بنوشد، تا پایان آن سال از بیماریها در امان خواهد ماند و مورد رحمت خداوند قرار خواهد گرفت.
هفت سین قرآنی عبارت است از:
- سلام قول من رب رحیم ( سوره یس، آیه ۵٨)
- سلام علی نوح فی العالمین(سوره صافات آیه ٧٩)
- سلام علی ابراهیم (سوره صافات آیه ١٠٨)
- سلام علی موسی و هارون(سوره صافات ١١٩)
- سلام علی آل یاسین(سوره صافات ١٢٩)
- سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین(سوره زمر آیه ٧١)
- سلام هی حتی مطلع فجر (سوره قدر آیه ۶)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.