آداب و شرایط نگهداری تربت امام حسین+روش استفاده برای مریض و خواص تربت

7 دقیقه
شرایط نگهداری از تربت امام حسین

تربت امام حسین شفای هر درد و بیماری است. البته آداب و شرایط نگهداری از آن منحصر بفرد است چراکه قسمت زیادی از تاثیر این تربت، به نحوه استفاده بستگی دارد. با دعای نگهداری از تربت امام حسین (ع) و نحوه استفاده آن همراه ما باشید.

تربت امام حسین (ع) در فرهنگ شیعه جایگاه معنوی ویژه‌ای دارد و درباره فضیلت و آثار آن در روایات مطالبی نقل شده است. به همین دلیل، بسیاری از ارادتمندان اهل‌بیت (ع) تربت کربلا را با احترام نگهداری می‌کنند و برای استفاده از آن، آداب خاصی را در نظر می‌گیرند. در کنار شیوه استفاده، نحوه برداشتن، نگهداری و محافظت از تربت نیز اهمیت دارد و رعایت برخی نکات می‌تواند به حفظ حرمت آن کمک کند.

در ادامه، فضیلت تربت امام حسین(ع)، آداب استفاده و خوردن آن، محدوده تربت و برخی از آداب برداشتن آن را بر اساس منابع روایی بررسی می‌کنیم.

دعای نگهداری تربت امام حسین

تربت امام حسین (ع) چه خواصی دارد؟

در مصباح الزائر آمده که مردی از امام صادق علیه السلام سؤال کرد: شنیدم شما فرموده اید که تربت امام حسین علیه السلام دواء است و شفاء می دهد؟
حضرت فرمودند: بلی چنین است، چه شده تو را؟
گفت: من از تربت امام خوردم ولی نفعی نبرده ام از آن.
امام فرمودند که آیا دعائی قبل از آن خواندی، گفت خیر چه دعائی وقت خوردن تربت بخوانم؟
حضرت فرمودند:
قبل از هر چیزی تربت را ببوس و به چشمانت بگذار و اندازه یک نخود بیشتر نخوری که اگر بیشتر بخوری مثل اینکه گوشت ما را خوردی و سپس بگو، خدایا به حق ملکی که این خاک را قبض کرد و به دست گرفت. و به حق ملکی که آن را در نزدش نگه داشت. و به حق آن وصی که در این خاک حلول کرد که مراد امام حسین علیه السلام است.
توجه:
این روایت در منابع دیگری نیز نقل شده است؛ از جمله مصباح المتهجد شیخ طوسی و بحار الأنوار، ج ۱۰۱، ص ۱۳۵.

همچنین در روایتی از امام صادق (ع) درباره تربت امام حسین (ع) آمده است:

«في طين قبر الحسين عليه السلام الشفاء من كل داء وهو الدواء الأكبر.»

یعنی: «در تربت قبر امام حسین (ع)، شفای هر بیماری است و آن داروی بزرگ‌تر است.»

این روایت در کتاب تهذیب الأحکام شیخ طوسی در بخش مربوط به فضیلت تربت امام حسین (ع) نقل شده است و عالمان شیعه این روایات را در چارچوب باور به برکت و جایگاه معنوی تربت کربلا بررسی کرده‌اند.

دعای خوردن تربت امام حسین برای شفای بیماری

به نقل از کامل الزیارات امام صادق علیه السلام می فرمایند:
وقتی از تربت امام حسین علیه السلام می خوری بگو خدایا از تو می خواهم به حق ملکی که این تربت را برای رسولت حضرت محمد صلی الله علیه و آله آورد. و به حق خود رسولت و به حق امام حسین صلی الله علیه و آله که شفا را در تربت او قرار دادی آنکه قرار دهی این تربت را شفاء از جمیع دردهایم و سپس نام دردت را ببر.

این من جمله آداب خوردن تربت امام حسین علیه السلام بود که در وقت خوردن این دعاها را انسان می تواند بخواند چرا که اگر کسی دعا را نخواند ممکن است اثرگذار نباشد، لذا از آداب استفاده از تربت دعا کردن و خواندن دعاهای وارده است.

محدوده تربت و آداب برداشتن تربت امام حسین (ع)

در روایات اهل‌بیت (ع) برای محدوده تربت امام حسین (ع) اندازه‌های متفاوتی نقل شده است. از جمله، شیخ کلینی در الکافی، ج ۴، ح ۵ و شیخ طوسی در تهذیب الأحکام، ج ۶، ص ۷۴، ح ۱۴۴ از امام صادق (ع) نقل کرده‌اند:

«يُؤخذ طينُ قبرِ الحسينِ عليه‌السلام من عندِ القبرِ على سبعينَ ذراعاً.»

یعنی: «از خاک قبر امام حسین (ع)، تا فاصله هفتاد ذراع از کنار قبر برداشته می‌شود.»

این روایت در مستدرک الوسائل، ج ۱۰، ص ۳۳۳، ح ۱۲۱۲۳ نیز نقل شده است.

محدوده حرم امام حسین (ع) در روایات کجاست؟

در روایتی، شیخ طوسی در تهذیب الأحکام از امام صادق (ع) نقل می‌کند:

«حَرَمُ الحسينِ عليه‌السلام فرسخٌ في فرسخٍ من أربعِ جوانبِ القبر.»

یعنی: «حرم امام حسین (ع)، از چهار طرف قبر، یک فرسخ در یک فرسخ است.»

دعای تربت امام حسین از امام صادق

آداب برداشتن تربت به نقل از امام باقر (ع)

در روایتی که محمد بن جعفر مشهدی در المزار الکبیر نقل کرده و محدث نوری نیز آن را در مستدرک الوسائل، ج ۱۰، ص ۳۳۸، ح ۱۲۱۳۴ آورده است، جابر جعفی روایت می‌کند که روزی به محضر امام باقر (ع) شرفیاب شدم و از بیماری‌ها و دردهایی که یکی پس از دیگری بر من عارض می‌شد، شکایت کردم.
امام فرمودند: علیک بتربة الحسین بن علی (ع)؛ بر تو لازم است که از تربت امام حسین (ع) استفاده کنی.
گفتم: بسیار استفاده کرده‌ام، ولی هیچ نتیجه‌ای برای من نداشته‌است.
پس از گفتن این جملات دیدم که عصبانیت در چهره امام (ع) پیدا شد.
عرض کردم: به خدا پناه می‌برم از عصبانیت شما یا مولا.
در این هنگام حضرت بلند شدند و مقداری از تربت امام حسین را (به اندازه یک نخود) به من دادند و فرمودند: از این استفاده کن.
جابر می‌گوید: پس از استفاده از آن تربت، سریعا سلامتی به من بازگشت و بهبود یافتم.
پس از امام پرسیدم: این چه دارویی بود که به سرعت مرا درمان کرد؟
امام فرمودند: این تربت امام حسین است؛ همان چیزی که گفتی از آن سود نبرده‌ای.
سپس به امام گفتم:‌ ای مولای من، دروغی در حرف‌های من نبود، بلکه قصد من از این سوال، یاد گرفتن مطلبی از شما بوده‌است.
پس حضرت فرمودند:
هرگاه خواستی تربت امام را از زمین کربلا برداری، در آخر شب این عمل را انجام بده:
  • ابتدا به آب پاک و خالص غسل کن، پاکیزه‌ترین لباس‌هایت را بپوش و خود را معطر کن
  • سپس به داخل حرم برو. سمت سر مبارک امام حسین (ع) بایست و دو نماز دو رکعتی بجاآور
  • در رکعت اول نماز اول، سوره حمد و یازده مرتبه سوره کافرون را قرائت کن
  • در رکعت دوم نماز اول، سوره حمد و یازده مرتبه سوره قدر را قرائت کن

سپس در قنوت بگو:

لا اله الا الله حقاً حقاً،
به درستی و راستی و حقیقت اعتراف می‌کنم که جز خدای یکتا خدایی نیست،
لا اله الا الله عبودیه و رقاً،
 از (سر اخلاص و) بندگی و عبودیت اقرار می‌کنم که جز خدای یکتا خدایی نیست.
لا اله الا الله وحده وحده،
 (وباز تکرار می‌کنم) جز خدای یکتا خدایی نیست، یکتای یکتا.

أنجز وعده و نصر عبده
وعده خویش را عملی کرد، و بنده خویش یعنی پیامبر (ص) را یاری کرد
و هزم الأحزاب وحده
 و به تنهایی احزاب دشمن را شکست داد
سبحان الله مالک السماوات
 منزه است خدای تعالی مالک آسمان‌ها

و ما فیهن و ما بینهن، 
و آنچه در آسمان‌ها و بین آنهاست.
سبحان الله ذی العرش العظیم
منزه است خدای تعالی که صاحب عرش با عظمت است،
و الحمد لله رب العالمین
و حمد مخصوص خدای تعالی است که پروردگار جهانیان است.

سپس باقی نماز را اقامه کن؛

پس از این دو رکعت، دو رکعت دیگر باید بجاآوری؛

  • در رکعت اول نماز دوم، یک مرتبه سوره حمد و یازده مرتبه سوره توحید را قرائت کن؛
  • در رکعت دوم نماز دوم، یک مرتبه سوره حمد و یازده مرتبه سوره فتح را قرائت کن؛
  • سپس در قنوت، همان دعای قنوت نماز اول را بخوان؛
  • پس از پایان نماز، به سجده برو و هزار مرتبه بگو: شکرا؛
  • سپس خود را به ضریح حضرت نزدیک کن، به حدی که به آن چسبیده باشی و بگو:
یا مولای، یا بن رسول الله إنی اخذ من تربتک بإذنک
ای آقای من!‌ ای فرزند پیامبر! با اجازه شما قدری از تربت شما برمی دارم.
اللهم اجعل‌ها شفاء من کل داءٍ و عزاً من کل ذلٍ
 خداوندا! تربتی که برداشتم شفای از هر درد، عزت و سربلندی از هر خواری وذلت،
و امنا من کل خوفٍ، و عنی کل فقرٍ لی و لجمیع المؤمنین و المؤمنات.‌
 امنیت از هر ترس و بی نیازی از هر فقر قرار بده، برای من و برای همه مردان و زنان با ایمان
  • پس از این دعا، با سر انگشتان خود سه مرتبه خاک بردار و در یک پارچه تمیز یا یک ظرف قرار بده؛
  • آن را با انگشتر عقیقی که بر آن نوشته باشد “ماشاء الله لا قوة إلا بالله أستغفر الله” مهر کن.

اگر خداوند مهربان، نیت تو را صادقانه بداند، شفای هر بیماریی در این تربت خواهد بود.

در ستاره بخوانید: حکم استفاده از مهر در سجده

آیا این مطلب را دوست داشتید؟