تاریخ انتشار: ۰۱ آذر ۱۳۹۶ - ۱۹:۱۸
کد خبر: ۱۶۸۰۸
«خاطرات این سفر هیچ وقت از یادم نمیره. این هم املت آتیشی خوشمزه در منطقه گیلان غرب. جاتون خالی» #املت #ایران #زلزله #کرمانشاه #زلزله_زده و یک فیلم کوتاه از املتی برای صبحانه که روی آتش در حال آماده شدن است.
 این‌ روزها از این دست تصاویر و فیلم‌ها در صفحات و هیستوری اینستاگرام افراد یا بعضا سلبریتی‌های مجازی بسیار دیده می‌شود. افرادی که برای کمک به زلزله‌زدگان راهی کرمانشاه شده‌اند و تا جایی که در توانشان بوده اقلامی که جمع‌آوری کرده‌اند را هم به دست زلزله‌زدگان رسانده‌اند. 

ماجرای عجیب تورهای زلزله‌گردی!

همان اقلامی که چند روز قبل در همین صفحات مجازی به سمع و نظر فالوئرها رسیده و آنها در جریان تمامی مراحل از نحوه جمع‌آوری تا بارگیری و رسیدن به دست زلزله‌زدگان کرمانشاه قرار گرفته‌اند. تصاویر تلخ و شیرینی که گاهی لحظه شادی صاحب صفحه در حین جمع‌آوری کمک‌های مردمی را نشان می‌دهد و گاهی لحظه تلخ زندگی زلزله‌زدگان در میان آوارها را. گرچه زندگی همچنان ادامه دارد و باید امید را هم به زلزله‌زدگان هدیه داد اما کسی نمی‌داند که رفتن و دیدن و عکسبرداری از این لحظات چقدر می‌تواند برای بازماندگان گران باشد. اما چه چیزی افراد را به مناطق زلزله‌زده کشانده و چه چیزی باعث شده که عده‌ای تورهای بازدید از مناطق زلزله‌زده را برپا کنند؟ کمک، تجربه هیجان، دیده شدن یا ...


روزنامه ابتکار افزوده است: فضای مجازی بسیاری از تعاریف را بر هم زده، حتی کمک و حتی اطلاع‌رسانی و مخابره خبرها. صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی و مفسر مسائل سیاسی در رسانه‌ها بعد از زلزله کرمانشاه نزدیک به 2 میلیارد تومان را از طریق یک فراخوان در صفحات مجازی‌اش برای کمک‌رسانی به مردم زلزله‌زده جمع‌آوری کرد و از طریق همین فضای مجازی مبلغ جمع‌آوری شده را شفاف‌سازی کرد.

 خیلی‌های دیگر هم همین کار را کردند. اقلام مورد نیازی را که به ذهنشان می‌رسید جمع‌آوری کردند و عده‌ای دیگر هم برای آنکه شاید بتوانند کاری کنند، راه کرمانشاه را در پیش گرفتند. تورها نیز از این قافله عقب نماندند و برای کمک‌رسانی راه را برای حضور کمک‌رسانان هموار کردند.

«دیدن وضعیت مناطق زلزله‌زده به منظور کمک بهتر با قیمتی تقریبا منصفانه» عنوان تبلیغات یکی از آژانس‌های مسافرتی است؛ آژانسی که در کانال تلگرام خود همراه با درج این آگهی مطالبی را نیز از گردشگری سیاه منتشر کرده و مخاطبان خود را با گردشگری سیاه و فاجعه آشنا کرده است. 

نوعی گردشگری که گرچه به قول این آژانس مسافرتی «در تمام دنیا مرسوم است» اما سال‌ها بعد از وقوع فاجعه انجام می‌شود، نه در هنگامی که پس‌لرزه‌ها امان منطقه را بریده و امدادرسانی هنوز پایان نیافته است و از سویی حضور گردشگرانی که به منظور کمک به زلزله‌زدگان در مناطق زلزله‌زده می‌روند می‌تواند مختل کننده امدادرسانی باشد.

تورهای زلزله‌گردی؛ نمکی بر این زخم باز

با این حال آژانس برگزارکننده این تور درباره هدف از برگزاری آن در مطلبی که درباره تورش در کانال تلگرام منتشر کرده، نوشته است: «این تور به درخواست عده‌ای خیّر که خواهان بازدید از منطقه و ارسال کمک‌های هدفمند اعم از نقدی و غیر نقدی برنامه‌ریزی شده. عده‌ای از آنان حتی تاکنون سفرهای ایرانگردی محدودی داشته‌اند و با سفرهای زمینی نا آشنا بوده‌اند.

 عده‌ای از دوستان روان‌شناس و مشاور خواهان مسافرت به منطقه و کمک به بازماندگان بودند. افراد فوق ابراز کرده‌اند که تمام هزینه‌های این سفر را متقبل می‌شوند اما از آنجا که برگزاری سفر به صورت رایگان امکان حضور همه افراد را مهیا می‌کند که شاید با هدف این سفر مغایرت داشت تصمیم بر این شد که بابت سفر هزینه‌ای دریافت شود و برای کمک به این منطقه صرف گردد.»

با این حال اما این سوال مطرح می‌شود که آیا این تورها مجوز رسمی از نهادها برای حضور در مناطق زلزله‌زده را دارند؟ برگزار کننده این تور می‌گوید: همه تورهای این آژانس مسافرتی با مجوز است اما اگر منظورتان مجوز ورود به منطقه زلزله‌زده است، فعلا هیچ‌گونه محدودیتی برای ورود تورها قائل نشده‌اند. چند روز اول به دلیل مشکلات ترافیکی محدودیت به وجود آمده بود و اجازه تردد به نیروهای مردمی داده نمی‌شد اما شرایط به حالت عادی در آمده است. اسکان گردشگران در چادرهایی است که خودمان به همراه می‌آوریم و هیچ ارگانی محدودیتی برای حضور گردشگران یا نیروهای کمک‌رسان مردمی ایجاد نمی‌کند.

نمی‌توانیم جلویشان را بگیریم

علیرضا مرادی بی‌ستونی معاون گردشگری استان کرمانشاه در حالی که می‌گوید اطلاعی از حضور تورها در مناطق زلزله‌زده کرمانشاه ندارد اما می‌گوید که حضور تورهایی که با مجوز است نیز ممنوع نشده است.

او می‌گوید: در هر منطقه‌ای تور برگزار شود، دفاتر آژانس‌های مسافرتی می‌توانند تور را برگزار کنند. حال این تورها به مقصد مناطق زلزله‌زده باشد یا در یک منطقه تفریحی و گردشگری. چون آژانس‌های مسافرتی مجوز اولیه را دریافت کرده‌اند.

معاون گردشگری کرمانشاه ادامه می‌دهد: گروه‌های مختلفی در حال ورود به کرمانشاه برای کمک هستند که امکان تفکیک آنها وجود ندارد و تشخیص این تورها بسیار سخت است. نمی‌توان پیش‌‌داوری کرد که هدف تورها چیست.

مرادی بی‌ستونی می‌افزاید: تورها حضورشان را به معاونت گردشگری اطلاع نمی‌دهند و قطعا این افراد هم برای کمک به کرمانشاه آمده‌اند.

سلبریتی‌ها، گدایان توجه

اگر از حضور افراد برای کمک‌رسانی در مناطق زلزله‌زده بگذریم، تحلیل جامعه‌شناختی این حجم از اشتیاق مردم برای حضور در کرمانشاه قطعا قابل توجه است. از اینکه چرا مردم به نهادهای امدادی رسمی و دولتی اعتماد ندارند تا اینکه چرا مشتاقند تلخی زندگی دیگران را در صفحات اینستاگرامی خود به اشتراک بگذارند.

حسین ایمانی رئیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در این‌باره می‌گوید: در دنیای سرمایه‌داری زندگی می‌کنیم و این دنیا، هر چیزی حتی بدبختی و بیچارگی دیگران را وسیله‌ای برای کسب درآمد و شهرت و البته تحکیم شهرت بدل می‌کند. در واقع در این دنیا که رقابت نیز بسیار است، باید هیزم شهرت را هر چه بیشتر کنید ولی در کشورهای توسعه‌یافته اگر اتفاقات ناگواری مانند زلزله رخ می‌دهد و حتی سلبریتی‌ها برای کمک پا به عرصه می‌گذارند در چارچوب نهاد بزرگ‌تر و تحت عنوان سفیران صلیب سرخ و با یک مسئولیت رسمی صورت می‌گیرد و حساب‌شده حرکت می‌کنند.

تورهای زلزله‌گردی؛ نمکی بر این زخم باز

او گفت: در کشورهای در حال توسعه مثل ایران حضور در عرصه کمک‌رسانی به زلزله‌زدگان گویی سوءاستفاده از بدبختی دیگران است. این اتفاق در ایران غریب و عجیب هم نیست. عده‌ای از حادثه پلاسکو بهره‌برداری‌ شخصی کردند و این موضوع جای نقد دارد.

او ادامه می‌دهد: باید از خودمان خجالت بکشیم و به مسائل اخلاقی توجه کنیم. خرابی خانه‌ها به ما مجوز نمی‌دهد که هر کاری که بخواهیم انجام دهیم.

ایمانی می‌گوید: عکس گرفتن با خرابه‌ها این تصور را به آدمی می‌دهد که افراد گویا منتظر فرصتی برای خودنمایی هستند و حالا هر اتفاقی که بتوان با آن عرض اندام کرد آن را غنیمت می‌شمردند. ما سلبریتی‌های موفقی داریم که گدای توجه هستند و این توجه را به هر قیمتی به دست می‌آورند.

رئیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران می‌گوید: این احتمال وجود دارد که شما در دنیای سرمایه‌داری هر چیزی را تبدیل به کالا کنید. حالا ممکن است این کالا رنج و مصیبت دیگران باشد. ممکن است این ابتکارات از دل جوامع محلی بیرون آید؛ ابتکاراتی مثل جذب گردشگر خارجی در بافت‌های حاشیه‌ای و اسکان غیر رسمی در هند سبب کسب درآمد و رونق کسب و کار شده است اما در منطقه زلزله‌زده، شرایط بحرانی است که بتوان به کسب درآمد و جذب گردشگر فکر کرد. پس این نشان می‌دهد که جریانی که تحت عنوان تور کمک به استان زلزله‌زده روانه می‌شوند جای شک و تردید دارد.

ایمانی این سوال را مطرح می‌کند که نقد جدی وارد است که چرا ما به جای اینکه از ظرفیت نهادی استفاده کنیم، فردی عمل می‌کنیم؟ اقدامی که باعث بلبشو، ازدحام و اختلال در کار امدادرسانی می‌شود. وقتی ما هلال احمر را داریم که وظیفه امدادرسانی را بر عهده دارد چرا باید به صورت فردی کمک کنیم؟ با چه مسئولیتی افراد اقلام جمع می‌کنند و یا شماره حساب برای جمع‌آوری کمک‌های نقدی اعلام می‌کنند؟ وقتی سازمان‌های تخصصی برای این کار وجود دارد چرا افراد باید راسا وارد عمل می‌شوند؟

برخورد با دفاتر سودجو و مجریان تور زلزله

در پی انتشار خبری مبنی بر برگزاری تور به مناطق زلزله‌زده با عنوان «گردشگری سیاه در فضای مجازی»، رجبعلی خسروآبادی اعلام کرد: با توجه با اعلام ممنوعیت تردد خودروهای غیرمجاز در مناطق زلزله‌زده توسط رییس پلیس راهور ناجا، برگزاری هرگونه تور و بازدید از این مناطق بدون هماهنگی امکان‌پذیر نبوده و با دفاتر متخلف برخورد می‌شود.

وی گفت: براساس دستورالعمل صادر شده به منظور امدادرسانی هرچه سریع‌تر به مناطق زلزله‌زده و ممانعت از تجمع افراد فاقد مسؤولیت در این مناطق، پلیس راه اجازه تردد وسایل نقلیه فاقد مسؤولیت در محورهای منتهی به مناطق زلزله‌زده را نخواهد داد و فقط سازمان‌های امدادی کشور مثل هلال احمر، سپاه، ارتش و نیروی انتظامی در مناطق زلزله‌زده اجازه حضور دارند و مشغول عملیات امداد و نجات هستند، هرگونه حضور فیزیکی غیرضروری در منطقه باعث اختلال در امر ترافیک بوده و روند خدمات‌رسانی را با مشکل مواجه خواهد کرد.

او همچنین اظهار کرد: براساس ابلاغ‌ها و اطلاع‌رسانی‌های مکرر، تمام دفاتر و شرکت‌ها به عقد قرارداد اعلامی از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با مسافر موظف‌اند در آن قرارداد تمام خدمات قابل ارائه به مسافران و گردشگران از جمله درج تاریخ رفت و برگشت و همچنین ساعت اعزام باید مشخص باشد که تامین این شرایط در تور مناطق زلزله زده غیر ممکن است.

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تهران، خسروآبادی گفت: تاکنون گزارشی مبنی بر برگزاری این تور توسط دفاتر پایتخت مشاهده نشده، ولی در صورت مشاهده با دفاتر متخلف برخورد خواهد شد.

منبع:آفتاب
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
چهره‌ها در ستاره