غزل شماره ۳۷۵ حافظ خطاب به شیخ زینالدین علی کلاه است که همیشه خرقه کبود میپوشید؛ او از کسانیست که حافظ را بسیار رنجانده است. حافظ او را صوفی خطاب کرده و میخواهد همراه شاعر جامه خودنمایی را از تن...
غزل شماره ۳۷۴ حافظ شاهدی بر اختیارگرا بودن اوست که به استقبال غزلی از کمال خجند رفته و مضامینی در این غزل هشت بیتی به کار گرفته شده که از آن بوی گزافهگویی به مشام میرسد. حافظ از مخاطب میخواهد...
غزل شماره ۳۷۳ حافظ حمله تند و شدیدی است به آنهایی که در راه رسیدن به مبدأ دچار انحراف فکری شده و پیروان آنان که دچار گمراهی شدهاند. خرقه صوفی جامهای خشن بوده و نماد زهد ریاکارانه است، حافظ میخواهد...
غزل شماره ۳۷۲ حافظ در زمان جوانی شاعر و به استقبال غزل سعدی سروده شده و مصراع نخست مطلع غزل سعدی در بیت هشتم غزل حافظ تضمین شده است. حافظ از دل اجازه میخواهد تا از شاهراه میکده عبور کند...
غزل شماره ۳۷۱ حافظ در سالهای پایانی عمر و دوره کمال خویش سروده و به طور خلاصه چکیدهای از اعمال و رفتار عارفانه خود را بازگو میکند. حافظ که همواره در حال طعنه زدن به زاهدان ریایی و عابدان فریبکار...
غزل شماره ۳۷۰ حافظ حاوی شدیدترین اعتراضات حافظ بوده که خطاب به شاه شجاع و به موجب مفاد بیت مقطع غزل پس از ملاقاتی بینتیجه سروده شده است. حافظ به ممدوح میگوید چرا انتظار درستکاری از ما داری، درحالیکه ما...
غزل شماره ۳۶۹ حافظ نامهای است که شاعر برای شاه شجاع در زمان دلخوری از وی نوشته است. معمولاً حافظ در پرده کنایه سخن میگوید اما این غزل بسیار صریح است. شاعر میگوید از ممدوح انتظار کمک و یاری داشتم...
غزل شماره ۳۶۸ حافظ بازگوکننده پارهای از نکات عرفانی بوده و ماحصل تجربههاییست که از سیر و سلوک عاید شاعر گشته است. حافظ خودش را مخاطب قرار داده و میگوید برخیز تا به میخانه رفته و گشایش کارمان را به...
غزل شماره ۳۶۷ حافظ از خواجو و خواجو نیز از سعدی استقبال کرده و به نظر میرسد که نظر حافظ به غزل خواجو بیشتر از غزل سعدی معطوف بوده است. حافظ دستور شرعی از پیر مغان یا همان رهبر زردشتیان...
غزل شماره ۳۶۶ حافظ جهانبینی و اندیشههای او را به نمایش میگذارد و تفاسیر عرفانی فراوانی از آن شده است. به عقیده برخی شارحان نحوه کلام شاعر بازگو کننده حالت شرمندگی مخلوقی است که از عدم توفیق کامل در راه...
غزل شماره ۳۶۵ حافظ میگوید آفرین بر شما که در زندگیتان ریا و دورویی وجود ندارد و پایه و بنیاد زندگی را بر مبنای مهر و محبت گذاشته اید. در بیت اول معشوق را خطاب قرار داده که من زمانی...
غزل شماره ۳۶۴ حافظ احتمالا در زمان وزارت تورانشاه سروده شده و حافظ از تورانشاه میخواهد که در پیشرفت کارش از مساعدت با او دریغ نورزد. حافظ خود و یارانش را اینگونه معرفی میکند: غم دنیا را نمیخورند، مست هستند...
