تاریخ انتشار: ۱۵ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۴:۵۷
کد خبر: ۵۹۷۹
فسیل چیست؟ سنگواره بقایای اجساد و آثار موجوداتی است که پس از مرگ در بین رسوبات دفن شده و به سنگ تبدیل می‌شوند. درباره فسیل بیشتر بدانید.

تحقیق فسیل - کاربرد فسیل - انواع فسیل - فسیل دایناسور - فسیل چیست علوم پنجم - چگونگی تشکیل فسیل - فسیل گیاهان - فسیل ویکی پدیا

مفهوم اصلی فسیل (سنگواره)

در یک تعریف کلی به بقایای موجودات زنده که در طی میلیون ها سال در میان سنگ‌ها، صمغ گیاهان و یا گل و لای رودخانه‌ها اثری از خود بجای می‌گذارند سنگواره می‌گویند.

فسیل چیست؟

سنگواره و یا فسیل چیزی است که از حفاری یافت می‌شود. فسیل‌ها در واقع اجساد، بقایا و آثار موجوداتى هستند که پس از مرگ در بین رسوبات دفن شده و تحت تاثیر پدیده سنگ شدگى که به آن دیاژنز گویند قرار گرفته‌اند.

فسیل‌ها انواع باقیمانده جانورى و گیاهى همچون جسم حیوانات و استخوان‌هاى مربوط به آن‌ها، تنه گیاهان قدیمى و ساختمانشان، کرم‌هاى نرم، ستاره‌هاى دریایى و ... هستند. بنابراین آثار و مواد به جامانده از آن‌ها مثل فضولات، مدفوع، تخم‌ها (آثار طبیعى) و اثر لانه‌ها، آشیانه ها، رد پاها (‌آثار مصنوعى‌) را شامل مى‌شوند. همه این بقایا به طور مستقیم توسط موجوداتی که در گذشته مى‌زیسته اند، به وجود آمده‌اند. بر همین اساس براى آن که یک شى سنگواره محسوب شود، باید بقایا و یا آثار فعالیت زیستى موجودات گذشته را دارا باشد.

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil


انواع فسیل‌ ها

انواع فسیل‌ها عبارتند از:

  1. فسیل‌هاى اندامى
  2. فسیل‌هاى اثری

فسیل‌هاى اندامى، بقایاى حقیقى موجودات زنده هستند که در حالات بسیار مساعد شکل آن‌ها با شکل موجود زنده اصلى اولیه کاملا مطابقت دارد و تغییر زیادى در آن صورت نگرفته است. اما فسیل‌هاى اثرى علائم غیر مستقیم حیات هستند که توسط موجودات بر جاى گذاشته شده‌اند. جاى پاهاى دایناسور، اثرات ناشى از خزیدن تریلوبیت‌ها و سایر شواهد فرآیندهاى حیات همچون فضولات و مدفوعات که به صورت سنگواره در آمده‌اند همگى جزء فسیل‌هاى اثرى محسوب مى گردند.

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil


فسیل چگونه تشکیل می‌شود؟

فسیل‌های بخش‌های سخت (مانند استخوان‌ها و دندان‌ها) به صورت زیر تشكیل می‌شوند:
  1. بعضی از جانوران به سرعت بعد از مرگشان دفن شده اند (با دفن شدن زیر گل و لای یا دفن شدن در توفان شن و غیره).
  2. با گذشت زمان رسوبات بیشتر و بیشتری بقایای جانور را پوشانده است.
  3. بخش هایی از جانوران كه پوسیده و فاسد نشده (معمولا بخش‌های سخت‌تر مثل استخوان‌ها و دندان‌ها) در زیر رسوبات تازه شكل گرفته دفن می‌شود.
  4. در شرایط مساعد (بدون وجود لاشخورها، دفن سریع، نبودن تغییرات آب و هوایی خیلی زیاد)، بخش‌های بدن جانور در طول زمان به سنگواره تبدیل می‌شود.
  5. بعد از مدت زمانی طولانی، مواد شیمیایی موجود در بدن جانور دفن شده تحت یک سری از تغییرات قرار می‌گیرد. به طوری كه استخوان به آهستگی می‌پوسد و فاسد می‌شود، آب با مواد معدنیش به داخل استخوان رسوخ می‌كند و مواد شیمیایی داخل استخوان را با مواد معدنی سنگ مانند جایگزین می‌كند. فرایند سنگواره شدن به نحوه جایگزینی و حل شدن مواد معدنی اصلی در شیء با مواد معدنی دیگر بستگی دارد.
  6. این فرایند نتیجه‌اش یک كپی سنگ مانند سنگین از شیء اصلی است یعنی یک سنگواره همان شكل شیء اصلی را دارد، اما از نظر شیمیایی بیشتر شبیه به سنگ است. مقداری از هیدروكسی - اپتی اصلی (یک ماده اصلی سازنده استخوان) باقی می‌ماند، اگرچه سنگواره از سیلیكا (سنگ) اشباع شده.

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil


مکان‌های مناسب برای تشکیل فسیل

از مناسب‌ترین مکان‌ها برای تشکیل سنگواره‌ها می‌توان به حاشیه دلتاها و پیرامون کوه‌های آتشفشانی قدیمی که خاکستر از آنها متصاعد می‌شود و دریاهای کم عمق و یخچال‌ها و باتلاق‌ها نام برد. بیشتر دانشمندان معتقدند که فسیل‌ها در دریاهای قدیمی قرار داشته‌اند و در بین مواد رسوبی قرار گرفته‌اند و در اثر فشار و گرمای زیاد، به این شکل در آمده‌اند.

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil

بقایای عنکبوت در صمغ درخت

چرا فسیل ها به رنگ سنگ هستند؟

به خاطر این كه آن‌ها سنگ هستند. یک شیء فسیل شده دقیقا یک مدل سنگی از یک شیء باستانی است که نسبت به شیء اصلی از مواد متنوع تری ساخته شده است. در طول فرایند، اتم های اصلی با مواد معدنی جدید جایگرین می‌شوند. به طوری كه یک سنگواره همان رنگ (یا تركیب شیمیایی) شیء اصلی را ندارد. فسیل‌ها رنگ های زیادی دارند و از انواع بسیار مختلفی از مواد معدنی ساخته شده اند. رنگ فسیل به این بستگی دارد كه سنگ احاطه كننده چه تركیبی دارد. همچنین بعضی از فسیل‌های پوست (و بخش های نرم دیگر) پیدا شده‌اند. رنگ پوست هم درطول دوره فرآیند حفظ نمی‌شود. همه آنچه كه امروزه باقی مانده یک مدل سنگی از شیء اصلی است.

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil


چگونه فسیل ها را بیابیم؟

تکنیک ها و روش‌هاى مشخصى وجود دارند که دیرین شناسان از آن‌ها براى یافتن فسیل‌ها استفاده مى‌کنند. نباید اینطور تصور نمود در مکانى که آن‌ها یافت نمى‌شود، موجود زنده‌اى نیز در گذشته در آن جا نمى زیسته است. چه بسا موجودات زنده بسیارى در گذشته در آن مکان زندگى مى‌کرده‌اند اما محیط شرایط لازم براى سنگواره شدن موجودات را نداشته است. از این رو است که بایستى خیلى خوش شانس باشیم تا بتوانیم فسیل‌ها را بیابیم.

براى یافتن این عجایب خلقت قبل از هر جستجو، جمع آورى اطلاعات در مورد فسیلى که به دنبال آن هستیم لازم است. مثلا اگر در جستجوى سنگواره‌های گیاهى باشیم اطلاعاتى نظیر این که در زمان حیات خود چه شرایط زیستى داشته اند و براى سنگواره شدن چه مراحلى را گذرانده اند، به ما کمک مى کند که تنها سنگ هاى بخصوصى را جستجو نماییم.

به طور کلى آنچه معلوم است احتمال حضورشان در سنگ هاى رسوبى به مراتب بیش از سنگ هاى دگرگونى و سنگ هاى آذرین است. بطورى که در بین این سه گروه از سنگ ها قریب به ٩٩% فسیل‌ها در سنگ هاى رسوبى یافت مى شوند.

فسیل چیست - فسیل - سنگواره - انواع فسیل - فسیل ها - فسیل های اندامی - فسیل های اثری - تشکیل فسیل - fossil


فسیل ها به ما چه می‌گویند؟

  1. سنگواره‌ها اطلاعاتی درباره ساختار موجودات زنده در گذشته به ما می‌دهند.
  2. سنگواره‌ها شواهدی دررابطه با تغییرات سطح زمین را در اختیار ما می‌گذارند.
  3. سنگواره‌ها به دانشمنىان کمک می‌کنند تا اطلاعاتی درباره گذشته‌ی محیط زیست کسب کنند.

گروه علوم ستاره


وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.