استخاره آنلاین
تاریخ انتشار: ۰۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۰۱:۳۰
کد خبر: ۱۸۷۸۱
غفلت به معنای بی توجهی انسان به سرنوشت خودش در دنیا و آخرت گفته می‌شود. غفلت می‌تواند عواقب زیانباری برای انسان به دنبال داشته باشد و او را دچار عذاب الهی کند.
غفلت یکی از ویژگی های انسان ناسپاس است. آیا معنی دقیق غفلت را می دانید؟ آیا می دانید که غفلت می تواند اسنان را دچار چه عواقبی کند؟ آیا تاکنون موضوع غفلت را در آیات و روایات دنبال کرده اید؟ ستاره در این مقاله درباره غفلت با شما صحبت کرده است.

 
عکس آیه قرآن درباره غفلت


غفلت یعنی چه؟

به بی توجهی یا کم توجهی انسان به سرنوشت و سعادت دنیا و آخرتش غفلت گفته می‌شود. رفتار و اعمال فرد غافل بدون دقت به حقایق دنیا و آخرت است و هیچ آینده نگری در آن دیده نمی‌شود. به عبارت دیگر هرگونه بی خبری از شرایط زمانی و مکانی، واقعیت‌های فعلی، گذشته و آینده، صفات و اعمال، پیام‌ها و آیات خداوند و همچنین هشدار‌هایی که حوادث تلخ و شیرین زندگی به انسان می‌دهد غفلت گفته می‌شود.


انواع غفلت در قرآن

خداوند در قرآن 53 بار کلمه غفلت را به کار برده است. مصادیق غفلت در آیات قرآن عبارتند از:
 
1. کسانی که چشم شان را بر روی واقعیت ها بسته اند.
«وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا ۚ أُولَٰئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ» (آیه 179 سوره اعراف)
«به یقین، گروه بسیاری از جن و انس را برای دوزخ آفریدیم؛ آنها دلها [= عقلها]یی دارند که با آن (اندیشه نمی کنند و) نمی فهمند و چشمانی که با آن نمی بینند و گوشهایی که با آن نمی شنوند؛ آنها همچون چهارپایانند؛ بلکه گمراهتر! اینان همان غافلانند (چرا که با داشتن همه گونه امکانات هدایت، باز هم گمراهند).»
 
2. کسانی که گوش شان را در برابر حقیقت می بندند.
«سَأَصْرِفُ عَنْ آيَاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَإِنْ يَرَوْا سَبِيلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ» (آیه 146 سوره اعراف)
«به زودی کسانی را که در روی زمین به ناحق تکبر می ورزند، از (ایمان به) آیات خود، منصرف می سازم! آنها چنانند که اگر هر آیه و نشانه ای را ببینند، به آن ایمان نمی آورند؛ اگر راه هدایت را ببینند، آن را راه خود انتخاب نمی کنند و اگر طریق گمراهی را ببینند، آن را راه خود انتخاب می کنند! (همه اینها) به خاطر آن است که آیات ما را تکذیب کردند و از آن غافل بودند.»


عوامل غفلت در قرآن

قرآن موارد زیر را مهمترین عوامل و نشانه های ایجاد غفلت معرفی کرده است:
  • توجه به مظاهر زندگی مادی
    «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» (آیه 9 سوره منافقون)
    «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نکند و کسانی که چنین کنند، زیانکارانند.»
  • تسلط شیطان
    «اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَانُ فَأَنْسَاهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِكَ حِزْبُ الشَّيْطَانِ ۚ أَلَا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ» (آیه 19 سوره مجادله)
    «شیطان بر آنان مسلط شده و یاد خدا را از خاطر آنها برده؛ آنان حزب شیطانند! بدانید حزب شیطان زیانکارانند.»
  • پیروی از هوای نفس
    «وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطًا» (آیه 28 سوره کهف)
    «با کسانی باش که پروردگار خود را صبح و عصر می خوانند و تنها رضای او را می طلبند و هرگز به خاطر زیورهای دنیا، چشمان خود را از آنها برمگیر و از کسانی که قلبشان را از یاد خود غافل ساختیم اطاعت مکن! همانها که از هوای نفس پیروی کردند و کارهایشان افراطی است.»
  • نگرش سطحی در آموزه های دینی
    «يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ» (آیه 7 سوره روم)
    «آنها فقط ظاهری از زندگی دنیا را می دانند و از آخرت (و پایان کار) غافلند.»
  • روگرداندن از یاد خدا
    «فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً ۚ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ» (آیه 92 سوره یونس)
    «ولی امروز، بدنت را (از آب) نجات می دهیم، تا عبرتی برای آیندگان باشی و بسیاری از مردم، از آیات ما غافلند.»
  • فراموش کردن خدا
    «وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ وَلَا تَكُنْ مِنَ الْغَافِلِينَ» (آیه 205 سوره اعراف)
    «پروردگارت را در دل خود، از روی تضرع و خوف، آهسته و آرام، صبحگاهان و شامگاهان، یاد کن و از غافلان مباش.»
  • بی ایمانی
    «وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ وَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ» (آیه 39 سوره مریم)
    «آنان را از روز حسرت [= روز رستاخیز که برای همه مایه تأسف است‌] بترسان، در آن هنگام که همه چیز پایان می یابد و آنها در غفلتند و ایمان نمی آورند.»
  • فراموش کردن قیامت
    «يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ» (آیه 26 سوره ص)
    «ای داوود! ما تو را خلیفه و (نماینده خود) در زمین قرار دادیم؛ پس در میان مردم به حق داوری کن و از هوای نفس پیروی مکن که تو را از راه خدا منحرف سازد؛ کسانی که از راه خدا گمراه شوند، عذاب شدیدی به خاطر فراموش کردن روز حساب دارند.»
  • فراموش کردن مرگ
    «لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَٰذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ» (آیه 22 سوره ق)
    «(به او خطاب می شود:) تو از این صحنه (و دادگاه بزرگ) غافل بودی و ما پرده را از چشم تو کنار زدیم و امروز چشمت کاملاً تیزبین است.»
  • همنشینی با فاسدان
    «يَا وَيْلَتَىٰ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا. لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِي ۗ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنْسَانِ خَذُولًا» (آیه 28 و 29 فرقان)
    «ای وای بر من، کاش فلان (شخص گمراه) را دوست خود انتخاب نکرده بودم. او مرا از یادآوری (حق) گمراه ساخت بعد از آن که (یاد حق) به سراغ من آمده بود!» و شیطان همیشه خوارکننده انسان بوده است.»
  • غفلت از آیات الهی
    «إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ. أُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ» (آیه 7 و 8 سوره یونس)
    «آنها که ایمان به ملاقات ما (و روز رستاخیز) ندارند و به زندگی دنیا خشنود شدند و بر آن تکیه کردند و آنها که از آیات ما غافلند، (همه) آنها جایگاهشان آتش است، به خاطر کارهایی که انجام می دادند.»
  • کفر
    «أُولَٰئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ» (آیه 108 سوره نحل)
    «آنها کسانی هستند که (بر اثر فزونی گناه) خدا بر قلب و گوش و چشمانشان مهر نهاده؛ (به همین دلیل نمی فهمند) و غافلان واقعی همانها هستند.»
  • میل به اموال و اولاد
    «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» (آیه 9 منافقون)
    «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نکند و کسانی که چنین کنند، زیانکارانند.»


عوامل و نشانه های غفلت در روایات

  • آرزوهای دراز
    امام علی (ع): «بدانید ای بندگان خدا! آرزوهای دراز، عقل انسان را می برد و وعده قیامت را دروغ می شمارد و انسان را بر غفلت ترغیب می کند و سرانجام، حسرت به بار می آورد.»
  • فراموشی و سردرگمی نسبت به آینده
    پیامبر اکرم (ص): «نشانه های غافل چهار چیز است: نابینایی (و بستن چشم بر روی حقایق)، سهو، لهو و نسیان (به گونه ای که گرفتار فراموشکاری و سردرگمی به شهوات و عدم توجه به سرنوشت آینده خویش می شود.»
  • پند نگرفتن از دنیا
    پیامبر اکرم (ص): «غافل ترین مردم کسی است که از تغییر و دگرگونی دنیا پند نگیرد.»
  • هدر دادن عمر
    امام علی (ع): «برای غفلت انسان همین بس که عمر خود را در چیزی که مایه نجات او نیست ضایع کند.»
  • همنشینی با مفسدان
    امام حسن (ع): «غفلت آن است که مسجد را ترک کنی و از انسان فاسد اطاعت نمایی.»


نتیجه غفلت

غفلت از خدا و روز قیامت خسارت های جبران ناپذیری را به انسان وارد خواهد کرد. بعضی از نتیجه های غفلت به شرح زیر است:
  • زندگی شخت و پر مشقت
    «وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَىٰ» (آیه 124 سوره طه)
    «و هر کس از یاد من روی گردان شود، زندگی (سخت و) تنگی خواهد داشت و روز قیامت، او را نابینا محشور می کنیم.»
  • قساوت قلب
    امام باقر (ع): «از غفلت بپرهیز که مایه سنگدلی است.»
  • همنشینی با شیطان
  • دوری از خدا
  • مرگ روح انسان
    امام علی (ع): «کسی که غفلت بر او چیره شود قلبش می میرد.» و در جای دیگری فرمود: «استمرار در غفلت و بی خبری دیده بصیرت آدمی را کور می کند.»
  • نابودی اعمال
    امام علی (ع): «از غفلت و غرور ناشی از مهلت و فرصت داده شده بپرهیز زیرا غفلت موجب گناه است و گناه موجب حبط اعمال می شود.»
  • هلاکت در دنیا و آخرت
    امام علی (ع): «کسی که غفلتش طولانی شود هلاکت او به سرعت فرا می رسد.» و در جای دیگری فرمود: «غفلت فریب خوردن را به همراه دارد و هلاکت را نزدیک می کند.»
  • زوال آرامش روحی
  • عذاب روز قیامت
    «وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَإِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ أَبْصَارُ الَّذِينَ كَفَرُوا يَا وَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَٰذَا بَلْ كُنَّا ظَالِمِينَ» (آیه 97 سوره انبیا)
    «و وعده حق [= قیامت‌] نزدیک می شود؛ در آن هنگام چشم های کافران از وحشت از حرکت بازمی ماند؛ (می‌گویند:) ای وای بر ما که از این (جریان) در غفلت بودیم؛ بلکه ما ستمکار بودیم.»


راه های درمان غفلت

کارهای زیادی در آیات و روایات ذکر شده است که می‌توان انجام داد تا دچار غفلت نشویم. بعضی از آن ها از این قرارند:
  • یاد خدا
    «إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ ۚ وَاذْكُرْ رَبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَىٰ أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هَٰذَا رَشَدًا» (آیه 24 سوره کهف)
    «مگر این که خدا بخواهد و هرگاه فراموش کردی (جبران کن) و پروردگارت را به خاطر بیاور و بگو: «امیدوارم که پروردگارم مرا به راهی روشنتر از این هدایت کند.»
  • تلاوت قرآن
    «كَلَّا إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ. فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ» (آیه 54 و 55 سوره مدثر)
    «چنین نیست که آنها می گویند، آن (قرآن) یک تذکر و یادآوری است. هر کس بخواهد از آن پند می گیرد.»
  • یادآوری نعمت های خدا
    «وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا. لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ۚ وَمَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذَابًا صَعَدًا» (آیه 16 و 17 سوره جن)
    «و اینکه اگر آنها [= جن و انس‌] در راه (ایمان) استقامت ورزند، با آب فراوان سیرابشان می کنیم. تا به آن نعمت آنها را امتحان و آزمایش کنیم و هر که از یاد خدای خود اعراض کند خدا او را به عذابی بسیار سخت درآورد.»
  • عبرت از گذشتگان
    «أَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَسَاكِنِهِمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِأُولِي النُّهَىٰ» (آیه 128 سوره طه)
    «آیا برای هدایت آنان کافی نیست که بسیاری از نسلهای پیشین را (که طغیان و فساد کردند) هلاک نمودیم و اینها در مسکن های (ویران شده) آنان راه می روند! مسلماً در این امر، نشانه های روشنی برای خردمندان است.»
  • یاد مرگ
    «أَيْنَمَا تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ ۗ وَإِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هَٰذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ۖ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هَٰذِهِ مِنْ عِنْدِكَ ۚ قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ۖ فَمَالِ هَٰؤُلَاءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثًا» (آیه 78 سوره نسا)
    «هر جا باشید، مرگ شما را درمی یابد؛ هر چند در برجهای محکم باشید! و اگر به آنها [= منافقان‌] حسنه (و پیروزی) برسد، می گویند: «این، از ناحیه خداست.» و اگر سیئه (و شکستی) برسد، می گویند: «این، از ناحیه توست.» بگو: «همه اینها از ناحیه خداست.» پس چرا این گروه حاضر نیستند سخنی را درک کنند؟»
  • یاد قیامت
    «اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ» (آیه 17 سوره حدید)
    «بدانید خداوند زمین را بعد از مرگ آن زنده می کند! ما آیات (خود) را برای شما بیان کردیم، شاید اندیشه کنید.»

گروه مذهبی ستاره


ابوالفضل ناظمی
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.
بازی تانکی آنلاین