بلیط هواپیما
لست تورز
دکتر مریم ضابطی - 1
تاریخ انتشار: ۲۲ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۷
کد خبر: ۱۱۶۳۲
کاخ گلستان یکی از مهم‌ترین کاخ‌های قدیمی ساخته شده در شهر تهران است که هر روز بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی برای بازدید این مکان می‌روند.
کاخ گلستان یکی از منحصر بفرد ترین مجموعه های تاریخی ایران است که با این قدمت نه تنها بیانگر بخش مهمی از تاریخ هنر ایران بلکه به واسطه رخدادهای فوق العاده موثرِ اتفاق افتاده در آن یا به نوعی مرتبط با آن، به مجموعه ای بی بدیل و سندی زنده از مهمترین بخش تاریخ ایران تبدیل گشته است. این بنا در زمان پهلوی، جهت مراسم رسمی و محل اقامت روسای جمهور و مهمانان ویژه خارجی استفاده می‌شد. با این حال قسمت‌هایی از آن در این زمان تخریب گردید. منظره‌ای از کاخ گلستان در یک سوی اسکناس‌های پنج هزار ریالی از سال ۱۳۴۸ شمسی تا سال ۱۳۵۷ چاپ و نشر می‌شد.

تاریخچه کاخ گلستان

اگر چه تاريخچه كاخ گلستان به زمان شاه عباس صفوي (۹۸۸ ه.ق) بر مي گردد و بخشي از سفرنامه پيترو دلا واله (در سال ۱۰۲۸ ه.ق كه شهر تهران را با چنارستاني كه قصر سلطنتي را احاطه كرده بوده، توصيف نموده است/ سر آغازي بر ارگ سلطنتي) خود مويد اين نكته است، و در سلسله هاي بعد كم يا بيش نيز مورد توجه واقع شده تا اينكه در عهد كريمخان زند ما بين سالهاي ۱۱۷۳ تا ۱۱۸۰ ه.ق نيز اين مجموعه با ساخت ديوانخانه اي دچار تغييرات اساسي گرديده، ولي اهميت واقعي ارگ را مي توان به دوران آقا محمدخان قاجار نسبت داد.
وي در اواخر دوران زنديه و پس از مرگ كريمخان (۱۱۹۳ ه.ق) از بحران داخلي ايران استفاده نموده، ايلات قاجار را از دشت گرگان كه مركز سكونت آنان بود به دامنه هاي جنوبي البرز يعني ولايات تهران و دامغان سوق داد و سعي كرد كه بتدريج راه خود را به طرف فارس يعني مركز حكومت و قدرت زنديه باز كند . (هر چند كه لرد كرزن در كتاب ايران و قضيه ايران ، در باره انتخاب تهران به پايتختي توسط آقا محمد خان و ايجاد مقر سلطنتي در اين شهر نزديكي به املاك و مقر طايفه خويش در گرگان و نزديكي به روس ها و تحت مراقبت داشتن آنها را جزء عوامل اين انتخاب مي شمارد.) آقا محمد خان بعد از غلبه بر لطفعلي خان زند در شعبان ۱۲۰۹ ه.ق به تهران برگشته و در نوروز ۱۲۱۰ ه.ق به نام پادشاه ايران تاجگذاري مي كند.
اين حركت آقا محمد خان به اهميت ارگ سلطنتي بيش از پيش افزوده و در عهد فتحعلي شاه قاجار هم به خاطر تاجگذاري وي در اين شهر (۲۴ ربيع الاول ۱۲۱۲ ه.ق / ۱۷۹۷ ميلادي در آستانه قرن ۱۹ و همزمان با ناپلئون) و هم بواسطه  خيالات شكو همند اين پادشاه كاخ گلستان توسعه بيشتر و آراستگي بهتري را تجربه كرد. در عهد ناصرالدين شاه قاجار (تاجگذاري جمعه ۲۱ ذي القعده ۱۲۶۴ ه.ق / كاخ گلستان) كاخ گلستان بواسطه مدت حكومت وي (قريب به ۴۹ سال) و ديدار او بعنوان اولين پادشاه ايران از اروپا در سه سفر خود به سال هاي ۱۲۹۰، ۱۲۹۵ و ۱۳۰۶ ه.ق دستخوش تغييرات اساسي و متاثر از اروپا گرديد.

تاریخچه کاخ گلستان- کاخ گلستان- نقشه کاخ گلستان

ایوان تخت مرمر

ایوان تخت مرمر هم با ۶۵ قطعه مرمر در اندازه‌های مختلف از دیدنی‌های پرشمار کاخ گلستان محسوب می‌شود. در صورت بازدید از کاخ گلستان، فرصت دیدار از تالار عاج را هم خواهید یافت. این تالار در زمان ناصرالدین شاه برای نگهداری هدایای خارجی استفاده می‌شد. تزیینات گچبری و نقاشی تالار بسیار جذاب و شبیه به بناهای دوره زندیه است.

ایوان تخت مرمر- عکس ایوان تخت مرمر- ایوان تخت مرمر کاخ گلستان

خلوت کریمخانی

خلوت کریمخانی در گوشه شمال غربی محوطه کاخ گلستان قرار دارد و دیوار به دیوار تالار سلام است. خلوت کریمخانی بنایی سر پوشیده و ستون‌دار به ‌صورت ایوان سه دهنه می‌باشد. در مرکز ساختمان آن حوضی ساخته شده است و پیشتر از این آب قنات شاه از میانه حوض می‌جوشیده‌است. دو اثر هنری در خلوت کریمخانی وجود دارد که یکی سنگ مزار ناصرالدین شاه و دیگری تخت فتحعلی شاه می‌باشد.
این بنا ظاهرآ در سال ۱۱۷۳ هجری قمری و در زمان کریم‌خان زند احداث گردیده و در زمان ناصرالدین شاه، که بنای جدید تالار سلام ساخته می شده‌است، قسمت اعظم آن تخریب گردیده و امروزه تنها بخشی از آن باقی‌مانده‌است. خلوت کریم خانی یا جلوخان یکی از بناهای دوران کریم خان می‌باشد. این محل راه عبوراز اندرون و باغ گلستان به دیوانخانه و تالار تخت مرمر بود؛ ولی در زمان ناصرالدین شاه به سبب تغییر وضع ساختمانها آن معبر مسدود گردید.
در این محل نیز یک تخت مرمرین قرار دارد که بسیار کوچکتر و ساده‌تر از تخت مرمر اصلی است. معروف است که ناصرالدین شاه این گوشه کاخ گلستان را بسیار دوست داشته و اغلب در این محل خلوت می کرده و قلیان می‌کشیده است.

خلوت کریمخانی- عکس خلوت کریمخانی- خلوت کریمخانی کاخ گلستان

تالار سلام

در ضلع شمال غربی باغ گلستان تالار سلام یا تالار تاجگذاری قرار گرفته است که این تالار از ابتدا به منظور تشکیل موزه بنا گردید چرا که پس از اولین سفر ناصرالدین شاه به اروپا و بازدید وی از موزه ها و گالری های کشورهای غربی به دستور وی در ارگ سلطنتی تالار سلام به عنوان موزه احداث شد و ساخت این موزه در سال ۱۲۹۱ ه.ق / ۱۲۵۳ ه.ش آغاز و در سال ۱۲۹۴ ه.ق / ۱۲۵۶ ه.ش پایان یافت.
البته همانطور که گفته شد تالار سلام در کاخ گلستان که از ابتدا به منظور تشکیل موزه بنا گردیده بود بعد ها به علت انتقال تخت سلطنتی از موزه قدیم در عمارت خروجی و تالار آینه بدین ساختمان و برگزاری سلام های خاص در آن نام تالار سلام را به خود گرفت.

تالار سلام- عکس تالار سلام- تالار سلام کاخ گلستان

تالار آیینه

تالار آیینه همزمان با تالار سلام(حدود سال ۱۲۹۱ ه.ق)ساخته شده و اصولاً جزء بنای موزه جدید محسوب می‌شود و در آغاز انتقال اشیاء و آثار موزه قدیم به موزه جدید این تالار به تخت‌طاووس و تاج‌کیانی اختصاص داشت. شهرت عمده تالار آیینه علاوه بر موقع و تزئینات آن، بیشتر به واسطه تابلو رنگ و روغن معروفی است که مرحوم میرزا محمدخان کمال‌الملک غفاری در سال ۱۳۰۹ ه.ق از آن تهیه کرده که اینک در تالار سلام کاخ گلستان نگهداری می‌شود.

تالار آیینه- عکس تالار آیینه- تالار آیینه کاخ گلستان

عمارت بادگیر

عمارت بادگیر هم یکی دیگر از این دیدنی‌ها است. تالار این عمارت دارای نقاشی و آیینه‌کاری‌های جذابی است. اما وجه تسمیه این عمارت به دلیل چهار بادگیر بلندی است که با کاشی‌های آبی، سیاه، زرد، معرق و قبه‌های زرین تزیین شده است.

عمارت بادگیر- عکس عمارت بادگیر- عمارت بادگیر کاخ گلستان

تالار سفره خانه

از زیباترین تالارهای کاخ گلستان که امروزه به شکل موزه درآمده است، تالار عاج می‌باشد. در این تالار هدایای شاهان خارجی که به شاه ایران هدیه می‌دادند، نگهداری می‌شده است، و بعدها در دوازدهمین سال سلطنت رضاشاه پهلوی محل ضیافت مهمانان خارجی شد. یک نقاشی آبرنگ  نیز که توسط محمودخان ملک‌الشعرا کشیده شده در کاخ گلستان وجود دارد، که نمای خارجی تالار عاج یا سفره‌خانه را قبل از بازسازی نشان می‌دهد.

تالار سفره خانه کاخ گلستان- تالار سفره خانه - عکس تالار سفره خانه کاخ گلستان

تالار برلیان

درسمت شرقی تالار عاج چند تالار و اتاق زیبا با آینه کاریهای فراوان و چلچراغها و سر بخاریها و پله ها و سر سراهای متعدد قرار گرفته که سطح کف آنها نسبت به کف تالار عاج و تالارهای دیگر پست تر است. پیش از احداث تالار برلیان کاخ یا تالار بلور در جای آن قرار داشت. در باره تالار بلور که از بناهای دوران فتحعلی شاه شمرده می شد در کتابها و نوشته ها جز نام و اشاره ای مختصر مطلبی نمی توان بدست آورد تصویری نیز از آن بجای نمانده که طرح و شکل بنا را بتوان از روی آن تشخیص داد گویا بعلت داشتن آینه کاریهای فراوان یا بسبب نصب حوض بلور هشت ضلعی و چلچراغهایی که امپراتور روسیه الکساندر اول برای فتحعلی شاه فرستاده بود در این تالار بنام بلور خوانده شده است.
تا آنجا که اطلاع داریم این تالار مسلما تا سال ۱۳۰۰ هجری قمری پابرجا بوده است زیرا اعتماد السلطنه در نوشته های خود چندین بار بوجود این تالاردر آن تاریخ اشاره کرده است. در زمان ناصرالدین شاه که بعلت کهنگی و فرسودگی بناهای قدیم ارگ اغلب آنها را ویران کرده بجایش ساختمان های جدیدی می ساختند این تالار را نیز خراب کرده و در جایش تالاری بنام تالار برلیان بوجود آوردند ولی گویا کف تالار جدید را برروی پی های همان تالار بلور نهادند و بهمین علت هم نتوانستند کف آنرا باندازه کف سایر تالارها بالا ببرند.

تالار برلیان- عکس تالار برلیان- تالار برلیان کاخ گلستان

عمارت خوابگاه

عمارت خوابگاه جزء جدیدترین ساختمانهایی است که در کاخ گلستان ساخته شده، که در سال ۱۳۳۹ شمسی به مناسبت سفر ملکه الیزابت دوم ملکه انگلستان به ایران احداث گردید. این ساختمان تا مدتی محل اقامت پادشاهان و روسای جمهوری بود و به نام خوابگاه معروف شد. در حال حاضر قرار است این ساختمان به کتابخانه سلطنتی دوره قاجار که مجموعه‌هایی است از نفیس‌ترین کتب خطی، اختصاص یابد. این مجموعه کتبی بس گرانبها نظیر مرقع گلشن، شاهنامه بایستقری و هزار و یک شب مصور شده را در خود جای داده است.

عمارت خوابگاه- عکس عمارت خوابگاه- عمارت خوابگاه کاخ گلستان

کاخ شمس‌العماره

شمس العماره یکی از بناهای مرتفع و مشخص و جالب تهران قدیم است . گویا ناصرالدین شاه قبل از سفر اروپا بر اثر دیدن تصاویر بناها و آسمان خراشهای کشورهای غربی تمایل پیدا می کند بنای مرتفعی نظیر بناهای فرنگستان در پایتخت ممالک محروسه خود ایجاد نماید تا از بالای آن خود و زنانش بتوانند منظره شهر تهران و دورنمای اطراف را تماشا کنند.
شاه در حدود سال ۱۲۸۲ ه.ق این قصد خود را با دوستعلی خان نظام الدوله معیرالممالک در میان می نهد و او را برای ساختن چنین بنائی در سمت شرقی ارگ سلطنتی مامور می کند. معیرالممالک بزودی بوسیله استادان و معماران ماهر آن زمان مانند علی محمد کاشی طرح عمارت را ریخته و پی کنی آنرا شروع می کند. ساختمان آن پس از دو سال یعنی در سال ۱۲۸۴ ه.ق بپایان می رسد و آنرا شمس العماره نامیده تاریخ بنایش را بحساب جمل "کاخ شاهنشاه" می یابند.
شمس العماره هم از نظر نقشه و شکل ظاهری و هم از نظر آرایش داخلی یکی از بناهای تاریخی و زیبا و جالب تهران است و آینه کاریها و نقاشیها و گچ بریهای ازاره ها و دیوارها و سقف های آن از حیث نمایش شیوه های مختلف و متنوع تزئینات داخلی بناها در ایران بی نظیر است. لازم به ذکر است این بنای در پنج طبقه و با سرمایه معیرالممالک ساخته شد و مخارج آن از هر جهت با اثاثه و فرش و غیره به چهل هزار تومان بالغ گردید.

کاخ شمس‌العماره- عکس کاخ شمس‌العماره- کاخ شمس‌العماره کاخ گلستان

کلام آخر

آیا تا به حال از این جاذبه گردشگری بازدید کرده‌اید؟ ما منتظر شنیدن نظراتتان هستیم.

گردآوری: مجله اینترنتی ستاره
وبگردی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
کلیه پاسخ هایی که توسط کارشناسان و متخصصان هر رشته به کاربران داده میشود کاملا حالت پیشنهادی دارند و نباید به عنوان تشخیص, تجویز, یا رهنمودهای تخصصی و قانونی تلقی شوند و در صورت لزوم شخصی بایستی حتما از منابع تخصصی تر مانند پزشکان متخصص, وکلا, و ... نیز کمک بگیرد. این مسئولیت کاملا بر عهده مخاطبان است که قبل از هر نوع تصمیم گیری یا اقدامی از صحت و مفید بودن این اطلاعات برای خود اطمینان حاصل کرده و صرفا با مسئولیت خودشان به این پیشنهادات عمل کنند.
کلیه سوالات توسط کارشناسان رشته مربوط به هر مطلب پاسخ داده میشود.
به سوالات تکراری, خارج از موضوع, و غیرقابل انتشار پاسخ داده نمیشود.